Dotychczas nie udało się określić jednego konkretnego mechanizmu molekularnego, który wyjaśniałbyprzeciwarytmicznedziałanie amiodaronu - jest to spowodowane jegowielokierunkową aktywnością farmakologiczną, a także blokującym wpływem na większość zarówno repolaryzujących, jak i depolaryzujących kanałów jonowych (głównie potasowych) obecnych w mięśniu sercowym.AMIODARON:zwalniając wypływ jonów potasu z komórek, wydłuża 3 fazę potencjału czynnościowego (repolaryzacji);obniża automatyzm węzła zatokowego (fizjologiczny rozrusznik serca), a także zwalnia przewodzenie na poziomie: węzła zatokowo - przedsionkowego, przedsionków oraz węzła przedsionkowo - komorowego(bez wpływu na przewodzenie śródkomorowe);wykazuje działanie adrenolityczne - blokując receptory α- i β- adrenergiczne spowalnia pracę serca, obniża ciśnienie tętnicze krwi (poprzez zmniejszenie oporu obwodowego naczyń) oraz rozkurcza naczynia wieńcowe, poprawiając tym samym ukrwienie i dotlenienie mięśnia sercowego (działanie przeciwdławicowe);obniżając ciśnienie tętnicze, odciąża jednocześnie pracę mięśnia sercowego;powoduje wydłużenie okresu refrakcji (niepobudliwości mięśnia sercowego) i zmniejszenie pobudliwości komórek mięśnia sercowego na poziomie przedsionków, węzła przedsionkowo - komorowego i komór.
Cząsteczka amiodaronu jest związkiem wysoce lipofilnym, czyli wykazującym większe powinowactwo do fazy tłuszczowej niż wodnej - ta właściwość determinuje jego dobrą biodostępność oraz skłonność do kumulacji w tkankach organizmu.Lek ten po doustnym podaniu wchłania się w jelicie cienkim, co jest wynikiem zasadowego charakteru jego cząsteczki - biodostępność amiodaronu waha się w granicach od 30% do 80% (średnio 50%). Maksymalne stężenie po przyjęciu pojedynczej dawki osiągane jest po ok. 5 godzinach, a efekt terapeutyczny występuje zazwyczaj w przeciągu tygodnia (od kilku dni do dwóch tygodni).
Maksymalne stężenie amiodaronu we krwi po doustnym przyjęciu pojedynczej dawki osiągane jest średnio po 5 godzinach. Lek ten w ponad 96% wiąże się z białkami osocza - w takim połączeniu jest praktycznie pozbawiony działania farmakologicznego. Amiodaron cechuje ponadto bardzodługi okres półtrwania(czas, po którym stężenie leku we krwi, surowicy lub osoczu zmniejszy się do połowy wartości początkowej, po zakończeniu fazy wchłaniania i dystrybucji), wynoszącyod 20 do 100 dni(wartość ta jest zmienna osobniczo).Objętość dystrybucji jest równa 66 l/kg- tym samym związek ten wykazujeskłonność do kumulacji, w szczególności w tkance tłuszczowej - stąd, aby amiodaron mógł osiągnąć optymalny poziom w miejscu działania, tj. mięśniu sercowym, zachodzi konieczność podawania dawki nasycającej.Z kolei po podaniu dożylnym maksymalne działanie amiodaronu (trwające nawet przez 4 godziny) obserwuje się po ok. 15 minutach. Dowiedziono również, że okres półtrwania po szybkim wstrzyknięciu dożylnym jest równy ok. 11 godzin.
Amiodaronpodlega metabolizmowi wątrobowemu, głównie przy udziale cytochromu P450 (podstawowy szlak - izoformy CYP3A4 i CYP2C8). Głównym metabolitem jestN-dezetylo-amiodaron(również wykazujący działanie przeciwarytmiczne), oprócz niego powstają związki dejodowane. Znikoma ilość amiodaronu (<1%) pojawia się w moczu.Zarówno amiodaron, jak i jego główny metabolit mogą zwiększać poziomy osoczowe innych, jednocześnie przyjmowanych leków. Działanie to jest następstwem wpływu tych związków na pozostałe izoformy cytochromu P450 (zaangażowane w przemiany innych leków) - dane literaturowe podają, że amiodaron i N-dezetylo-amiodaron wykazują w warunkachin vitropotencjał hamowania m. in.: CYP1A1, CYP1A2, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, CYP2A6, CYP2B6, a także niektórych transporterów - glikoproteiny P i organicznych transporterów kationowych (OCT).
Eliminacja amiodaronu z organizmu zachodzi przy udziale enzymów wątrobowych - większość metabolitów wydalana jest wraz z żółcią do jelit i następnie usuwana z kałem. Zaledwie niewielka część (<1%) amiodaronu i N-dezetylo-amiodaronu pojawia się w moczu. Drogą nerkową wydalane są również jodki, powstałe w wyniku oddzielenia się części jodu od cząsteczki leku i jego metabolitów.Ze względu na niewielką eliminację nerkową, amiodaron można stosować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.Związek ten na tyle silnie kumuluje się w tkankach ciała, że nawet po odstawieniu leku, amiodaron wydalany jest z organizmu jeszcze przez kilka miesięcy; również jego resztkowa aktywność farmakologiczna może utrzymywać się wówczas przez okres od 10 do 30 dni.
⚠️ Ostrzeżenia
PRZED ROZPOCZĘCIEM LECZENIA AMIODARONEM ZALECA SIĘ WYKONANIE NASTĘPUJĄCYCH BADAŃ:EKG,stężenia hormonu TSH (tyreotropina),stężenia jonów potasu w surowicy (hipokaliemia zwiększa ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca).W trakcie leczenia należy monitorowaćaktywność enzymów wątrobowych (transaminaz), a także wykonywaćokresowe badania EKG.NIEWYDOLNOŚĆ SERCAAmiodaron podawany doustnie nie jest przeciwwskazany u osób z niewydolnością serca, jednak podczas leczenia należy zachować szczególną ostrożność, ponieważ lek ten może ją nasilać.W czasie terapii amiodaronem należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę.ZABIEGI CHIRURGICZNEPrzed planowanym zabiegiem chirurgicznym należy poinformować anestezjologa o stosowaniu amiodaronu; obserwowano potencjalnie ciężkie powikłania u pacjentów poddawanych znieczuleniu ogólnemu: niedociśnienie, bradykardię, zaburzenia przewodzenia i oddychania, spadek pojemności minutowej serca.Podczas leczenia amiodaronem należy unikać ekspozycji na światło słoneczne - lek ten kumulując się w tkankach, powoduje reakcje nadwrażliwości.