Lorazepam jest pochodną 1,4-benzodiazepiny o działaniu przeciwlękowym, nasennym i uspokajającym. Lek wykazuje również słabe działanie przeciwdrgawkowe oraz rozluźniające mięśnie szkieletowe (miorelaksacyjne). Mechanizm działa leku związany jest z jego wpływem na ośrodkowy układ nerwowy, głównie na struktury układu limbicznego i podwzgórze, które odpowiadają za regulację czynności emocjonalnych. Lorazepam wiąże się z miejscem specyficznego wiązania dla benzodiazepin, zlokalizowanym na kompleksie receptora GABAA, co powoduje zwiększenie powinowactwa kwasu gamma-aminomasłowego (GABA) do tego receptora. GABA jest głównym neuroprzekaźnikiem hamującym w ośrodkowym układzie nerwowym. Aktywacja receptora benzodiazepinowego skutkuje zwiększonym napływem jonów chlorkowych do wnętrza neuronu poprzez kanał chlorkowy, hiperpolaryzacją błony komórkowej i zahamowaniem czynności neuronu.
Lorazepam jest dobrze wchłaniany z przewodu pokarmowego (90%). Stężenie maksymalne leku osiągane jest po ok. 2 h po podaniu doustnym.
Lorazepam wiąże się w ok. 85% z białkami osocza. Lek przenika przez barierę krew-mózg, jednak ze względu na swoją lipofilność nie ulega szybkiej redystrybucji w mózgu. Ponadto lorazepam przenika także przez łożysko i do mleka kobiecego.
Lorazepam ulega biotransformacji w wątrobie, gdzie w wyniku sprzęgania z kwasem glukuronowym powstaje nieaktywny metabolit leku – glukuronian lorazepamu.
Lorazepam wydalany jest głównie z moczem w postaci nieaktywnego metabolitu glukuronianu lorazepamu. Ok. 7% dawki leku wydalane jest wraz z kałem. Okres półtrwania lorazepamu wynosi ok. 12 h.
⚠️ Ostrzeżenia
Szczególną uwagę należy zwrócić podczas kilkutygodniowego podawania lorazepamu, ze względu na ryzyko zmniejszenia skuteczności leku wskutek rozwoju tolerancji.Przy długotrwałym podawaniu leku rozwija się uzależnienie psychiczne i fizyczne, którego ryzyko zwiększa się wraz ze wzrostem dawki i czasem trwania leczenia. Ryzyko uzależnienie jest wyższe u pacjentów uzależnionych od alkoholu, narkotyków, a także u pacjentów z zaburzeniami osobowości.Szczególną uwagę należy zwrócić w sytuacji, gdy u pacjenta rozwinie się uzależnienie, a lek należy odstawić. Lorazepamu nie powinno się odstawiać w sposób gwałtowny, gdyż mogą pojawić się objawy odstawienne, takie jak: bóle głowy, bóle mięśniowe, napięcie, zwiększony niepokój, splątanie, zaburzenia snu, drażliwość, a także podniecenie. Niekiedy w ciężkich przypadkach mogą pojawić dodatkowo takie objawy jak: zaburzenia osobowości, utrata poczucia rzeczywistości, nadwrażliwość na dźwięk, mrowienie i drętwienie kończyn, nadwrażliwość na światło, dotyk i hałas, omamy oraz napady padaczkowe. Pojawienie się objawów odstawiennych jest uzależnione od dawki przyjmowanego leku, a także długości czasu leczenia. U pacjentów przyjmujących lek dłużej niż 4 tygodnie, lek należy odstawiać ostrożnie i zawsze pod ścisłą kontrolą lekarską.W czasie odstawiania lorazepamu może pojawić się tzw. zjawisko "z odbicia", co oznacza, że mogą pojawić się objawy, z powodu których lek został wcześniej zastosowany. U pacjentów odnotowywano niepokój, zmiany nastroju, zaburzenia snu i bezsenność. Pojawienie się tego zjawiska związane jest zwykle z nagłym odstawieniem leku, dlatego też dawki lorazepamu powinny być zmniejszane stopniowo. Ważne jest także, aby pacjent na początku leczenia został poinformowany o tym, że leczenie będzie trwało krótko, a następnie lek będzie odstawiany stopniowo, gdyż możliwe jest wystąpienie zjawiska "z odbicia".Lorazepam może wywołać niepamięć następczą, a ryzyko jej pojawienia się związane jest przede wszystkim z zastosowanymi dawkami i rośnie w przypadku stosowania dużych dawek leku. Przy pojawieniu się niepamięci następczej mogą wystąpić zachowania nieadekwatne do sytuacji. Niepamięć następcza pojawia się zwykle do kilku godzin po podaniu leku, dlatego też pacjent po przyjęciu lorazepamu powinien mieć zapewniony siedmiogodzinny, nieprzerwany sen.Przy stosowaniu lorazepamu mogą pojawić się zaburzenia związane z zachowaniem, takie jak: pobudzenie, niepokój, agresja, drażliwość, urojenia, wściekłość, złość, halucynacje, koszmary senne, psychozy, a także zaburzenia osobowości. Jeżeli wystąpi którykolwiek z powyższych objawów należy bezzwłocznie przerwać leczenie. Ryzyko wystąpienia takich objawów jest wyższe u dzieci i osób w podeszłym wieku.U pacjentów w wieku podeszłym powinny być zastosowane mniejsze dawki leku, ze względu na większe ryzyko pojawienia się działań niepożądanych związanych głównie z zaburzeniami orientacji i koordynacji ruchowej.U pacjentów z zaburzeniami oddechowymi należy również podawać mniejsze dawki lorazepamu z powodu możliwości pojawienia się depresji oddechowej.Szczególną ostrożność należy zachować także u pacjentów z zaburzeniami wątroby, ze względu na możliwość wystąpienia encefalopatii.Ze względu na zwiększone ryzyko tendencji samobójczych benzodiazepiny nie powinny być stosowane w monoterapii depresji a także lęku związanego z depresją.Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów uzależnionych od alkoholu, narkotyków czy leków w wywiadzie, z powodu ryzyka rozwoju uzależnienia psychicznego.Pacjenci z porfirią powinni stosować lek ze szczególną ostrożnością z powodu możliwości nasilenia się objawów choroby.Szczególną ostrożność należy także zachować u pacjentów z jaskrą z wąskim kątem przesączania, u których wskazane jest okresowe badanie krwi (morfologia z rozmazem) i analiza moczu.
