Mesna

Mesna, czyli 2-merkaptoetanosulfonian sodu to substancja o działaniu mukolitycznym – jej działanie polega na rozdrobnieniu śluzu (glikoprotein), przez co ułatwione jest usunięcie zalegającego śluzu.‍‍‍‍‍‍​​​‍​​​​​​ Rozerwanie wiązań w obrębie glikoprotein flegmy jest efektem likwidacji wiązania disiarczkowego mucyny poprzez grupy tiolowe -SH (efekt reakcji redukcji). Dodatkowo dochodzi do rozerwania wiązań jonowych łańcuchów bocznych glkoprotein przez grupy sulfonianowe mesny (reakcje jonizacji). Dochodzi również do zmian w obrębie 2-wartościowego wiązania z zamianą jonów wapniowych (II) na jony sodu (I) pochodzące z mesny.Pocięte fragmenty wydzieliny są dodatkowe rozpuszczane w wyniku 2óch mechanizmów:mesna jest solą sodową;grupy sulfonianowe mesny mają charakter hydrofilowy ("lubią wodę").Mesna podawana układowo odpowiada za detoksykację przy podawaniu oksazofosforyn. Dwusiarczek mesny (jej metabolit) ulega redukcji do wolnego związku tiolowego w wyniku kontaktu z metabolitami oksazaosforyny o działaniu urotoksycznym. Mesna wiąże się z metabolitami 4-hydroksy, dzięki czemu powstaje nietoksyczny kompleks, kolejno wiąże się mesna również z akroleiną (metabolitem oksazafosfryny). Mesna połączona ze śluzem wykazuje działanie mukolityczne.Mesna niepołączona ze śluzem jest wchłaniana do krążenia ogólnoustrojowego, gdzie ulega szybkiej przemianie do nieaktywnego disiarczku mesny (dimesny). Związek ten powstaje w oparciu o jony metali krążące we krwi oraz w wyniku reakcji autooksydacji – tworzone są w niej połączenia disiarczkowe.Wchłanianie mesny zachodzi na poziomie 60% – zależy m.in. od wielkości cząstek podanych w aerozolu czy pola powierzchni styku substancji czynnej. Mesna ulega przemianie w krążeniu ogólnym do dimesny. Dimesna zostaje szybko przeniesiona do nerek – tam ulega redukcji do wolnego związku tiolowego i może wiązać się z metabolitami toksycznych cytostatyków.Mesna wiąże się z białkami osocza na umiarkowanym poziomie (69-75%).Istotne przy osłonowym podawaniu mesny jest jej odpowiednie stężenie w pęcherzu moczowym podczas wydalania urotoksycznych metabolitów oksazafosforyny. Znacząca ilość dimesny ulega przemianie do związków tiolowych niezwiązanych (na skutek działania transferazy i reduktazy) w nabłonku kanalików nerkowych. Niezredukowana część mesny jest wydalana z moczem.Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi od 2 do 4 godzin.