Cytostatyki i radioterapia mogą powodować uwalnianie serotoniny (5-HT) w jelicie cienkim, która wywołuje nudności i odruch wymiotny w wyniku pobudzenia przez receptory serotoninowe dośrodkowych włókien nerwu błędnego. Ondansetron jest silnym, bardzo specyficznym inhibitorem receptorów 5-HT3i blokuje inicjowanie odruchu z nerwu błędnego. Pobudzenie nerwu błędnego może spowodować uwolnienie serotoniny warea postremana dnie czwartej komory mózgu, a to wywołać wymioty na drodze mechanizmu ośrodkowego. Ondansetron blokuje również tę drogę, czyli działa obwodowo i ośrodkowo.
Po podaniu doustnym ondansetron jest całkowicie wchłaniany z przewodu pokarmowego. Po podaniu doodbytniczym w osoczu wykrywany jest już po 15 minutach, jednak wchłanianie trwa dłużej ze względu na stopniowe uwalnianie substancji.
Po podaniu doustnym maksymalne stężenie ondasetronu we krwi występuje po około 1,5 godziny, w przypadku podania doodbytniczego występuje ono po około 6 godzinach. Ondasetron jest w 70-75% wiązany z białkami osocza. Biodostępność po pierwszym przejściu przez wątrobę wynosi około 65%.
Po podaniu ondansetron trafia z krwią do wątroby, gdzie ulega wielokierunkowemu metabolizmowi (efekt pierwszego przejścia) z udziałem cytochromu P-450, co powoduje obniżenie biodostępności do 65%. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby sięga ona 100%.
Ondansetron wydalany jest głównie z moczem w postaci metabolitów. Tylko do 10% ulega eliminacji w postaci niezmienionej. Wydalanie odbywa się również z kałem.
⚠️ Ostrzeżenia
Ondansetron ostrożnie się stosuje jako lek przeciwwymiotny u pacjentów przygotowywanych do wycięcia migdałków gdyż może maskować utajone krwawienia. U pacjentów poddawanych jednocześnie chemioterapii częściej wykonuje się badania obrazujące pracę wątroby. Może wydłużać pasaż jelitowy, dlatego należy obserwować pacjentów z niedrożnością jelit. Ostrożnie stosuje się u pacjentów leczonych preparatami przeciwdepresyjnymi, szczególnie SSRI oraz SNRI, gdyż może dojść do zespołu serotoninowego obejmującego zaburzenia wegetatywne, psychiczne czy neurologiczne. Obserwuje się pacjentów przyjmujących leki wydłużające odcinek QT elektrokardiogramu oraz zaburzające gospodarkę elektrolitową gdyż sam ondansetron wydłuża już odcinek QT. Przed leczeniem należy zbadać poziom magnezu oraz potasu we krwi.Ondansetron należy ostrożnie podawać u pacjentów jednocześnie leczonych lekami wydłużającymi odstęp QT, gdyż ten odstęp może się jeszcze bardziej wydłużyć i doprowadzić to do zaburzeń pracy serca. Do leków tych należą kardiotoksyczne antracykliny, erytromycyna, ketokonazol, amiodaron czy atenolol. Jednoczesne podawanie z lekami przeciwdepresyjnymi hamującymi wychwyt zwrotny serotoniny czy noradrenaliny i serotoniny może prowadzić do tak zwanego zespołu serotoninowego obejmującego zarówno zaburzenia psychiczne czy zaburzenia pracy serca i naczyń krwionośnych. Przeciwpadaczkowa fenytoina czy karabamazepina zwiększa klirens ondansetronu zmniejszając jego stężenie we krwi.
