Lansoprazol jest prolekiem, który uaktywnia się w kwaśnym środowisku soku żołądkowego. Mechanizm jego działania polega na nieodwracalnym blokowaniu adenozyno-trójfosfatazy (pompy protonowej), która wymienia jony K+na H+i uwalnia te ostatnie do światła żołądka. Blokada ta przyczynia się do skutecznegohamowania wydzielania kwasu solnego przez komórki okładzinowe żołądka.Lansoprazol wykazuje zdolność skupiania się w komórkach okładzinowych żołądka i w środowisku kwaśnym blokuje ATP-azęłącząc sięz jej grupą sulfhydrolową inieodwracalnie ją unieczynniając.
Lansoprazol ulega bardzo szybkiemu przekształceniu do formy aktywnej w środowisku kwasowym żołądka. Jego dostępność jest bardzo wysoka już po podaniu dawki 30 mg i wynosi ok. 90%, a najwyższe stężenie w osoczu osiąga w czasie od 1,5 do 2 godzin. Pokarm przyczynia się do obniżenia jego stężenia terapeutycznego (ok.50%), stąd też należy przyjmować go przed planowanym posiłkiem minimum 30 minut.
Lansoprazol po osiągnięciu maksymalnego stężenia we krwi wiąże się z białkami w ok. 97%. Pomimo tak wysokiego powinowactwa do białek krwi, nie stwierdza się kumulacji leku nawet u pacjentów leczonych wysokimi dawkami.
Lansoprazol jest prolekiem. Do uzyskania jego działania terapeutycznego niezbędne jest niskie pH, aby substancja uległa reakcji protonowania i została aktywowana. Lansoprazol jest metabolizowany w wątrobie przez dwa izoenzymy cytochromowe CYP2C19 i CYP3A4. Otrzymujemyw ten sposób główne metabolity: 5-hydroksylanzoprazol i pochodną sulfonową lanzoprazolu.
Lansoprazol ulega eliminacji poprzez nerki i wątrobę. Ma bardzo krótki okres półtrwania i wynosi ok. 2 godzin. Pomimo to działanie terapeutyczne utrzymuje się przez 24 godziny. Jego metabolity są eliminowane przez nerki w 20%.
⚠️ Ostrzeżenia
Zmniejszenie kwaśności soku żołądkowego może przyczyniać się do zwiększenia liczby bakterii występujących w układzie pokarmowym. Stosowanie leku nieco zwiększa ryzyko wystąpienia zakażenia przewodu pokarmowego wywołanych przez bakterie (np.SalmonellaiCampylobacter, C. difficile).Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów leczonych jednocześnie lansoprazolem i lekami moczopędnymi. Takie połączenie może dodatkowo nasilać hipomagnezemię i związane z nią działania niepożądane. Dlatego niezbędna jest kontrola poziomu magnezu we krwi.Długotrwałe stosowanie lansoprazolu może zwiększyć ryzyko wystąpienia złamań kości. Jest to szczególnie istotne u pacjentów obarczonych ryzykiem osteoporozy.Lansoprazolu nie należy łączyć z lekami metabolizowanymi przez układ enzymatyczny związany z cytochromem P450 (w tym CYP2C19 i CYP3A4). Leki blokujące CYP2C19 np. fluwoksamina, której jednoczesne stosowanie z lansoprazolem prowadzi do 4-krotnego wzrostu jego stężenia w osoczu, taki sam efekt uzyskuje się przy lekach blokujących CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy, makrolity).Leki stosowane jako zobojętniające kwas żołądkowy oraz sukralfat w znaczny sposób obniżają dostępność terapeutyczną lansoprazolu. Stąd też niezwykle istotne staje się podawanie tych leków w odstępie czasowym ok. godziny od lansoprazolu.Lansoprazol obniża wchłaniania żelaza z przewodu pokarmowego, co prowadzi do zmniejszenia jego skuteczności i wymusza zwiększenie jego dawki u pacjentów leczonych na niedokrwistość.
