Fenylomaślan glicerolu

Fenylomaślan glicerolu jest triglicerydem zawierającym 3 cząsteczki kwasu 4-fenylomasłowego związane ze szkieletem glicerolu. Wykorzystywany jest w leczeniu rzadkich zaburzeń cyklu mocznikowego związanych z dziedzicznym niedoborem enzymów lub transporterów niezbędnych do syntezy mocznika z amoniaku. Brak tych enzymów lub transporterów powoduje nagromadzenie się we krwi i mózgu pacjentów amoniaku w toksycznym stężeniu. Fenylomaślan glicerolu jest prolekiem. Lipazy trzustkowe hydrolizują go z wytworzeniem kwasu 4-fenylomasłowego, który z kolei jest przekształcany poprzez beta-utlenianie do kwasu fenylooctowego, aktywny metabolit. Poprzez acetylację w wątrobie i nerkach kwas fenylooctowy jest sprzęgany z glutaminą (która zawiera 2 atomy azotu), czego produktem jest wydalana przez nerki fenyloacetyloglutaminę. Z molarnego punktu widzenia fenyloacetyloglutamina zawiera, podobnie jak mocznik,  2 mole azotu i stanowi alternatywny nośnik do wydalania nadmiaru azotu. Fenylomaślan glicerolu po podaniu doustnym jest hydrolizowany przez lipazy trzustkowe  do szkieletu glicerolu i  kwasu 4-fenylomasłowego, który ulega dalszym przekształceniom do kwasu fenylooctowego i fenyloacetyloglutaminy. Stężenie maksymalne tych trzech substancji w osoczu u zdrowych osób po przyjęciu dawki 2,9 ml/m2jest osiągane odpowiednio po 2,4 i 4 godzinach. U pacjentów z zaburzeniami cyklu mocznikowego w stanie równowagi występuje po 8, 12 i 10 godzinach. Wiązanie metabolitów fenylomaślanu glicerolu: kwas 4-fenylomasłowy i kwasu fenylooctowego z białkami osocza zależy od ich stężenia. W przypadku fenyloacetyloglutaminy zależności stopnia wiązania od stężenia nie stwierdzono. Fenylomaślan glicerolu jest prolekiem. Po podaniu doustnym w przewodzie pokarmowym ulega hydrolizie z udziałem lipaz trzustkowych do kwasu 4-fenylomasłowego i szkieletu glicerolu. Kwas 4-fenylomasłowy ulega β-oksydacji do kwasu fenylooctowego. Ten z kolei ulega sprzęganiu z glutaminą w wątrobie i nerkach do fenyloacetyloglutaminy, która ulega wydaleniu z moczem. Kwas 4-fenylomasłowy jest eliminowany z moczem w postaci fenyloacetyloglutaminy w blisko 70%. Fenylooctan i kwas 4-fenylomasłowy stanowią niewielki odsetek metabolitów wydalanych z moczem (poniżej 1% dawki).