Kotrimoksazol (Sulfametoksazol+Trimetoprim)

Mechanizm działania bakteriostatycznego kotrimoksazolu polega na hamowaniu syntezy kwasu foliowego przez blokowanie łączenia kwasu p–aminobenzoesowego z dihydropteroidyną, w wyniku czego powstaje kwas dihydropteroidowy i zaburzone zostaje wytwarzanie puryn oraz synteza DNA. Trimetoprim będący składnikiem kotrimoksazolu hamuje działanie reduktazy dihydrofolianowej. Jest to bakteryjny enzym, które bierze udział w przemianie kwasu dihydrofoliowego w kwas tetrahydrofoliowy.Kotrimoksazol ma szerokie spektrum działania. Wykazuje działanie hamujące rozwój na przykład:Streptococcus pneumoniae,Streptococcus viridans, Streptococcus agalactiae,Staphylococcus aureus,Staphylococcus saprophyticus, pałeczekEnterobacteriaceae(rodzajeSalmonellaspp.,Shigella spp.,Klebsiella spp.,Proteus vulgaris,Enterobacter spp.,Serratia spp.,Proteus mirabilis,Escherichia coli), a także wobecMoraxella catarrhalis,Haemophilus influenzae,Brucella spp.,Neisseria meningitidis,Yersinia spp.,Neisseria gonorrhoeae,Morganella morganii,Vibrio cholerae,Nocardia asteroides, a takżePneumocystis jiroveciiiChlamydia trachomatis. Substancja czynna jest dobrze wchłaniania z przewodu pokarmowego. Stężenie maksymalne kotrimoksazolu osiągane jest po około 1–4 godzinach po podaniu doustnym. Sulfametoksazol wiąże się w 44–62% z białkami osocza, a trimetoprim w 70%. W badaniach farmakokinetycznych obliczono, że objętość dystrybucji sulfametoksazolu wynosi 0,36 l/kg, natomiast trimetoprimu wynosi 2 l/kg. Trimetoprim w porównaniu do sulfametoksazolu łatwiej przenika do wydzieliny pochwy, śliny, płynu nasiennego oraz prawidłowej i zmienionej zapalnie tkanki płuc, a także żółci. W przypadku cieczy wodnistej i płynu mózgowo–rdzeniowego obie substancje przenikają w podobny sposób. Kotrimoksazol jest metabolizowany w wątrobie.Sulfametoksazol ulega przede wszystkim acetylacji oraz sprzęganiu z kwasem glukuronowym. Z kolei dla trimetoprimu podstawowymi procesami są utlenianie i hydroksylacja. Główną drogą eliminacji sulfametoksazolu i trimetoprimu są nerki. Wraz z moczem wydalane jest 84,5% dawki sulfonamidu i 66,8% trimetoprimu (w ciągu 72 godzin). Okresy półtrwania w surowicy wynoszą: dla sulfametoksazolu 10 godzin, a dla trimetoprimu od 8 godzin do 10 godzin. Niewydolność nerek wpływa na wydłużenie okresu póltrwania.