Atropina

Atropina to związek cholinolityczny (antycholinergiczny, parasympatykolityk), który działa antagonistycznie do acetylocholiny w obrębie układu przywspółczulnego.‍​‍‍‍​‍‍‍‍‍‍‍‍​‍ Lek jest antagonistą receptorów muskarynowych, znajdujących się zarówno w ośrodkowym, jak i obwodowym układzie nerwowym, przy czym w dawkach terapeutycznych nie jest widoczny wpływ na ośrodkowy układ nerwowy. Atropina w dawkach toksycznych powoduje pobudzenie ośrodkowgo układu nerwowego, uczucie niepokoju, pojawiają się również omamy, urojenia i halucynacje.Substancja ta ma działanie rozkurczowe na mięśniówkę gładką w obrębie przewodu pokarmowego, dróg żółciowych, dróg moczowych, pęcherza moczowego oraz w obrębie drzewa oskrzelowego. Hamuje wydzielanie gruczołów zewnątrzwydzielniczych, gruczołów pokarmowych oraz potu, łez i śliny, zmniejsza również wydzielanie śluzu w górnych i dolnych odcinkach dróg oddechowych. Atropina wpływa na pracę serca poprzez przyspieszanie rytmu zatokowego i zwiększenie szybkości przewodnictwa zatokowo-przedsionkowego oraz przedsionkowo-komorowego. Należy do leków cykloplegicznych - po podaniu do oka poraża mięsień rzęskowy i zwieracz źrenicy, co powoduje jej rozszerzenie oraz zaburzenie akomodacji (wykorzystywanie w diagnostyce okulistycznej). Atropina w postaci kropli ocznych, aplikowanych do worka spojówkowego, może przedostawać się do nosa i gardła (przez przewód nosowo-łzowy), a następnie do dalszych części przewodu pokarmowego, co wiąże się z ryzykiem wchłonięcia się do krążenia ogólnego.Atropina ulega nieregularnemu wchłanianiu z przewodu pokarmowego, głównie z dwunastnicy i jelita czczego (szybkość wchłaniania jest jednak mniejszą  niz przy podaniu pozajelitowym).Wchłanianie atropiny w postacji iniekcji zależy od sposobu i miejsca wstrzyknięcia roztworu leczniczego. Po podaniu dożylnym efekt terapeutyczny obserwuje się już po 2–4 minutach, zaś po podaniu domięśniowym po około 60 minutach (choć maksymalne stężenie w osoczu występuje już po 30 minutach). Stężenia osoczowe po podaniu domięśniowym i dożylnym są porównywalne po około godzinie. Atropina wchłania się również po podaniu podskórnym. Po podaniu dożylnym lek ulega szybkiej dystrybucji. Ma zdolność przenikania przez barierę krew-mózg oraz barierę łożyskową. Metabolizm atropiny zachodzi w wątrobie, gdzie część przyjętej dawki przekształcana jest w procesach utleniania i sprzęgania. Wydalanie atropiny zachodzi z moczem w postaci nieaktywnych metabolitów oraz w postaci niezmienionej (około 30-50% podanej dawki). W ciągu 4 godzin wydalana jest około połowa przyjętej dawki, zaś w ciągu całej doby do 90% podanej ilości.