Grupa farmakoterapeutyczna: Leki stosowane w leczeniu częstomoczu i nietrzymania moczu, kod ATC: G04BD08.
Mechanizm działania
Solifenacyna jest kompetycyjnym antagonistą swoistych receptorów cholinergicznych.
Pęcherz moczowy jest unerwiony przez przywspółczulne włókna cholinergiczne. Acetylocholina powoduje skurcz mięśnia gładkiego wypieracza za pośrednictwem receptorów muskarynowych, spośród których decydującą rolę odgrywa podtyp M3. Badania farmakologiczne in vitro oraz in vivo wykazują, że solifenacyna jest kompetycyjnym inhibitorem podtypu M3 receptorów muskarynowych. Wykazano ponadto, że solifenacyna jest swoistym antagonistą receptorów muskarynowych, niewykazującym powinowactwa lub wykazującym jedynie niewielkie powinowactwo do innych badanych receptorów i kanałów jonowych.
Działanie farmakodynamiczne
Solifenacynę badano w dawkach 5 mg i 10 mg w kilku podwójnie zaślepionych, randomizowanych, kontrolowanych badaniach klinicznych z udziałem mężczyzn i kobiet z pęcherzem nadreaktywnym.
Jak przedstawiono w załączonej tabeli, w porównaniu z placebo dawki solifenacyny 5 mg i 10 mg powodowały istotną statystycznie poprawę zarówno pierwszorzędowych, jak i drugorzędowych punktów końcowych. Początek działania obserwowano w ciągu 1 tygodnia od rozpoczęcia leczenia, a efekt utrzymywał się stabilnie przez cały 12-tygodniowy okres obserwacji.
Długoterminowe badanie otwarte wykazało, że skuteczność utrzymuje się przez co najmniej 12 miesięcy. Po 12 tygodniach u około 50% pacjentów z nietrzymaniem moczu epizody nietrzymania moczu ustąpiły całkowicie, a u 35% pacjentów częstość mikcji zmniejszyła się poniżej 8/dobę. Leczenie objawów pęcherza nadreaktywnego znalazło pozytywne odzwierciedlenie w licznych ocenianych kryteriach jakości życia, takich jak ogólne postrzeganie stanu zdrowia, postrzeganie nietrzymania moczu, ograniczenia zawodowe, fizyczne i społeczne, emocje, nasilenie objawów, skale nasilenia, jakość snu i zachowanie energii życiowej.
Wyniki (dane zbiorcze) z czterech kontrolowanych badań fazy 3 z 12-tygodniowym okresem leczenia
Placebo
Solifenacyna 5 mg raz na dobę
Solifenacyna 10 mg raz na dobę
Tolterodyna 2 mg dwa razy na dobę
Częstość mikcji/24 h
Średnia wartość początkowa
11,9
12,1
11,9
12,1
Średnie zmniejszenie w stosunku do wartości początkowej
1,4
2,3
2,7
1,9
% zmiany wartości początkowej
(12%)
(19%)
(23%)
(16%)
n
1138
552
1158
250
wartość p*
<0,001
<0,001
0,004
Liczba epizodów parcia naglącego/24 h
Średnia wartość początkowa
6,3
5,9
6,2
5,4
Średnie zmniejszenie w stosunku do wartości początkowej
2,0
2,9
3,4
2,1
% zmiany wartości początkowej
(32%)
(49%)
(55%)
(39%)
n
1124
548
1151
250
wartość p*
<0,001
<0,001
0,031
Liczba epizodów nietrzymania moczu/24 h
Średnia wartość początkowa
2,9
2,6
2,9
2,3
Średnie zmniejszenie w stosunku do wartości początkowej
1,1
1,5
1,8
1,1
% zmiany wartości początkowej
(38%)
(58%)
(62%)
(48%)
n
781
314
778
157
wartość p*
<0,001
<0,001
0,009
Liczba epizodów nokturii/24 h
Średnia wartość początkowa
1,8
2,0
1,8
1,9
Średnie zmniejszenie w stosunku do wartości początkowej
0,4
0,6
0,6
0,5
% zmiany wartości początkowej
(22%)
(30%)
(33%)
(26%)
n
1005
494
1035
232
wartość p*
0,025
<0,001
0,199
Objętość mikcji
Średnia wartość początkowa
166 ml
146 ml
163 ml
147 ml
Średnia zmiana w stosunku do wartości początkowej
9 ml
32 ml
43 ml
24 ml
% zmiany wartości początkowej
(5%)
(21%)
(26%)
(16%)
n
1135
552
1156
250
wartość p*
<0,001
<0,001
<0,001
Liczba zużytych wkładek/24 h
Średnia wartość początkowa
3,0
2,8
2,7
2,7
Średnie zmniejszenie w stosunku do wartości początkowej
0,8
1,3
1,3
1,0
% zmiany wartości początkowej
(27%)
(46%)
(48%)
(37%)
n
238
236
242
250
wartość p*
<0,001
<0,001
0,010
Uwaga: W 4 kluczowych badaniach stosowano dawkę solifenacyny 10 mg oraz placebo. W 2 spośród 4 badań stosowano również dawkę solifenacyny 5 mg, a jedno badanie obejmowało także tolterodynę w dawce 2 mg dwa razy na dobę.
Nie wszystkie parametry i grupy terapeutyczne były oceniane w każdym z poszczególnych badań. Z tego powodu podane liczby pacjentów różnią się w zależności od ocenianego parametru i grupy terapeutycznej.
*wartość p odnosi się do porównania z placebo.
⚠️ Ostrzeżenia
Przed rozpoczęciem leczenia produktem Arusol należy rozważyć inne możliwe przyczyny częstomoczu (niewydolność serca lub choroby nerek). W przypadku zakażenia układu moczowego należy wdrożyć leczenie odpowiednimi antybiotykami.
Produkt leczniczy Arusol należy stosować ostrożnie u pacjentów z:
istotną klinicznie obstrukcją dróg moczowych z ryzykiem zatrzymania moczu;
zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi o charakterze obstrukcyjnym;
ryzykiem zmniejszonej motoryki przewodu pokarmowego;
ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny ≤30 ml/min; patrz punkty 4.2 i 5.2) — dawki u tych pacjentów nie powinny przekraczać 5 mg;
umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (wynik w skali Childa-Pugha 7 do 9; patrz punkty 4.2 i 5.2) — dawki u tych pacjentów nie powinny przekraczać 5 mg;
jednocześnie stosowanym silnym inhibitorem CYP3A4, np. ketokonazolem (patrz punkty 4.2 i 4.5);
przepukliną rozworu przełykowego/refluksem żołądkowo-przełykowym i (lub) leczeni produktami leczniczymi, które mogą wywołać lub nasilić zapalenie przełyku (takimi jak bisfosfoniany);
neuropatią autonomiczną.
U pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak wcześniej występujący zespół wydłużonego odstępu QT i hipokaliemia, obserwowano wydłużenie odstępu QT oraz wystąpienie częstoskurczu typu Torsade de pointes.
U pacjentów z neurogennymi przyczynami nadmiernej aktywności mięśnia wypieracza nie ustalono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności.
U pacjentów stosujących bursztynian solifenacyny zgłaszano występowanie obrzęku naczynioruchowego z niedrożnością dróg oddechowych. W razie wystąpienia obrzęku naczynioruchowego należy niezwłocznie przerwać podawanie bursztynianu solifenacyny i wdrożyć odpowiednie leczenie i (lub) inne działania.
U pacjentów stosujących bursztynian solifenacyny zgłaszano występowanie wstrząsu anafilaktycznego. U pacjentów, u których wystąpią reakcje anafilaktyczne, należy niezwłocznie przerwać podawanie bursztynianu solifenacyny i wdrożyć odpowiednie leczenie i (lub) inne działania.
Pełne działanie produktu leczniczego Arusol można uzyskać najwcześniej po 4 tygodniach leczenia.
Pacjenci z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować tego produktu leczniczego.