Grupa farmakoterapeutyczna: Leki stosowane w nietrzymaniu moczu i częstomoczu, kod ATC: G04BD08.
Mechanizm działania
Solifenacyna jest kompetycyjnym antagonistą swoistych receptorów cholinergicznych.
Pęcherz moczowy jest unerwiony przez przywspółczulne włókna cholinergiczne. Acetylocholina powoduje skurcz mięśnia gładkiego wypieracza za pośrednictwem receptorów muskarynowych, spośród których kluczową rolę odgrywa podtyp M3. Badania farmakologiczne in vitro oraz in vivo wykazały, że solifenacyna jest kompetycyjnym inhibitorem podtypu M3 receptorów muskarynowych. Wykazano ponadto, że solifenacyna jest swoistym antagonistą receptorów muskarynowych, który nie wykazuje powinowactwa lub wykazuje jedynie niewielkie powinowactwo do różnych innych badanych receptorów i kanałów jonowych.
Działanie farmakodynamiczne
Solifenacyna była badana w dawkach 5 mg i 10 mg w kilku podwójnie zaślepionych, randomizowanych, kontrolowanych badaniach klinicznych z udziałem zarówno mężczyzn, jak i kobiet z pęcherzem nadreaktywnym.
Jak przedstawiono w załączonej tabeli, w porównaniu z placebo dawki solifenacyny 5 mg i 10 mg powodowały statystycznie istotną poprawę zarówno w zakresie pierwszorzędowych, jak i drugorzędowych punktów końcowych. Początek działania obserwowano w ciągu 1 tygodnia od rozpoczęcia leczenia i utrzymywał się on stabilnie przez cały okres obserwacji wynoszący 12 tygodni.
Długoterminowe badanie otwarte wykazało, że skuteczność utrzymuje się przez co najmniej 12 miesięcy. Po 12 tygodniach u około 50% pacjentów cierpiących na nietrzymanie moczu epizody nietrzymania ustąpiły całkowicie, a u 35% pacjentów częstość mikcji zmniejszyła się poniżej 8 na dobę. Leczenie objawów pęcherza nadreaktywnego znalazło pozytywne odzwierciedlenie w licznych ocenianych kryteriach jakości życia, takich jak ogólne postrzeganie stanu zdrowia, postrzeganie nietrzymania moczu, ograniczenia zawodowe, fizyczne i społeczne, emocje, nasilenie objawów, skale nasilenia, jakość snu i zachowanie energii życiowej.
Wyniki (dane zbiorcze) z czterech kontrolowanych badań fazy 3 z leczeniem trwającym 12 tygodni
Placebo
Solifenacyna 5 mg raz na dobę
Solifenacyna 10 mg raz na dobę
Tolterodyna 2 mg dwa razy na dobę
Częstość mikcji/24 h
Średnia wartość początkowa
11,9
12,1
11,9
12,1
Średnie zmniejszenie w stosunku do wartości początkowej
1,4
2,3
2,7
1,9
% zmiany wartości początkowej
(12%)
(19%)
(23%)
(16%)
n
1138
552
1158
250
wartość p*
<0,001
<0,001
0,004
Liczba epizodów parcia naglącego/24 h
Średnia wartość początkowa
6,3
5,9
6,2
5,4
Średnie zmniejszenie w stosunku do wartości początkowej
2,0
2,9
3,4
2,1
% zmiany wartości początkowej
(32%)
(49%)
(55%)
(39%)
n
1124
548
1151
250
wartość p*
<0,001
<0,001
0,031
Liczba epizodów nietrzymania moczu/24 h
Średnia wartość początkowa
2,9
2,6
2,9
2,3
Średnie zmniejszenie w stosunku do wartości początkowej
1,1
1,5
1,8
1,1
% zmiany wartości początkowej
(38%)
(58%)
(62%)
(48%)
n
781
314
778
157
wartość p*
<0,001
<0,001
0,009
Liczba epizodów nokturii/24 h
Średnia wartość początkowa
1,8
2,0
1,8
1,9
Średnie zmniejszenie w stosunku do wartości początkowej
0,4
0,6
0,6
0,5
% zmiany wartości początkowej
(22%)
(30%)
(33%)
(26%)
n
1005
494
1035
232
wartość p*
0,025
<0,001
0,199
Objętość mikcji/oddanie moczu
Średnia wartość początkowa
166 ml
146 ml
163 ml
147 ml
Średnia zmiana w stosunku do wartości początkowej
9 ml
32 ml
43 ml
24 ml
% zmiany wartości początkowej
(5%)
(21%)
(26%)
(16%)
n
1135
552
1156
250
wartość p*
<0,001
<0,001
<0,001
Liczba wkładek/24 h
Średnia wartość początkowa
3,0
2,8
2,7
2,7
Średnie zmniejszenie w stosunku do wartości początkowej
0,8
1,3
1,3
1,0
% zmiany wartości początkowej
(27%)
(46%)
(48%)
(37%)
n
238
236
242
250
wartość p*
<0,001
<0,001
0,010
Uwaga: W 4 kluczowych badaniach stosowano dawkę solifenacyny 10 mg oraz placebo. W 2 z 4 badań stosowano także dawkę solifenacyny 5 mg, a jedno badanie obejmowało również tolterodynę w dawce 2 mg dwa razy na dobę.
Nie wszystkie parametry i grupy leczenia były oceniane w każdym pojedynczym badaniu. Z tego względu podane liczby pacjentów różnią się w zależności od ocenianego parametru i grupy leczenia.
*wartość p odnosi się do porównania z placebo.
⚠️ Ostrzeżenia
Przed rozpoczęciem leczenia produktem Arusol należy uwzględnić inne możliwe przyczyny częstego oddawania moczu (niewydolność serca lub choroby nerek). W przypadku obecności zakażenia układu moczowego należy wdrożyć leczenie odpowiednim antybiotykiem.
Produkt Arusol należy stosować ostrożnie u pacjentów z:
istotną klinicznie niedrożnością dróg moczowych z ryzykiem wystąpienia zatrzymania moczu;
zaburzeniami przewodu pokarmowego o charakterze obturacyjnym;
ryzykiem zmniejszonej motoryki przewodu pokarmowego;
ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny ≤ 30 ml/min; patrz punkty 4.2 i 5.2); dawki u tych pacjentów nie powinny przekraczać 5 mg;
umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (wynik w skali Childa-Pugha 7 do 9; patrz punkty 4.2 i 5.2); dawki u tych pacjentów nie powinny przekraczać 5 mg;
jednoczesnym leczeniem silnym inhibitorem CYP3A4, np. ketokonazolem (patrz punkty 4.2 i 4.5);
przepukliną rozworu przełykowego/refluksem żołądkowo-przełykowym i (lub) leczeniem produktami leczniczymi mogącymi wywoływać lub nasilać zapalenie przełyku (takimi jak bisfosfoniany);
neuropatią autonomiczną.
U pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak wcześniej występujący zespół wydłużonego odstępu QT i hipokaliemia, obserwowano wydłużenie odstępu QT oraz występowanie Torsade de pointes.
U pacjentów z neurogennymi przyczynami nadmiernej aktywności wypieracza nie ustalono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności.
U pacjentów stosujących solifenacyny bursztynian zgłaszano występowanie obrzęku naczynioruchowego z niedrożnością dróg oddechowych. W przypadku wystąpienia obrzęku naczynioruchowego podawanie solifenacyny bursztynianu należy natychmiast przerwać oraz wdrożyć odpowiednie leczenie i (lub) inne postępowanie.
U pacjentów stosujących solifenacyny bursztynian zgłaszano występowanie wstrząsu anafilaktycznego. U pacjentów, u których wystąpią reakcje anafilaktyczne, podawanie solifenacyny bursztynianu należy natychmiast przerwać oraz wdrożyć odpowiednie leczenie i (lub) inne postępowanie.
Pełne działanie produktu Arusol można uzyskać najwcześniej po 4 tygodniach leczenia.
Produkt leczniczy nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.