Toksyna botulinowa typu A jest egzotoksyną wytwarzaną przez laseczkiClostridium botulinum. Poprzez trwałe łączenie się z płytką nerwowo–mięśniową, substancja poraża przewodnictwo nerwowo–mięśniowe w wyniku fragmentacji białka SNAP–25 (synaptosomal protein). Białko to jest niezbędne w procesie uwalniania acetylocholiny z zakończeń presynaptycznych. Po podaniu do mięśnia (za pomocą wstrzyknięcia) następuje szybkie wiązanie toksyny ze specyficznymi powierzchniowymi receptorami komórkowymi – charakteryzują się one wysokim powinowactwem do substancji. Później toksyna jest transportowana poprzez błonę komórkową na drodze endocytozy z udziałem receptorów pośredniczących. W końcowym etapie toksyna jest uwalniana do płynu wewnątrzkomórkowego. Procesowi temu towarzyszy hamowanie uwalniania acetylocholiny z pęcherzyków synaptycznych.
Po wstrzyknięciu do mięśni maksymalne porażenie występuje po 2 tygodniach i utrzymuje się przez 2–4 miesiące.
Uważa się, że po zastosowaniu dawek leczniczych toksyny botulinowej typu A, następuje niewielka dystrybucja systemowa – nie przeprowadzono typowych badań farmakokinetycznych.
Toksyna botulinowa typu A jest prawdopodobnie metabolizowany przez proteazy, a jej molekularne składniki włączane w normalne ścieżki przemian metabolicznych.
⚠️ Ostrzeżenia
Toksynę botulinową typu A należy stosować ostrożnie w przypadku subklinicznych lub pełnoobjawowych zaburzeń przewodzenia nerwowo–mięśniowego. Istnieje bowiem możliwość nadmiernego osłabienia mięśni.Po zastosowaniu toksyny botulinowej typu A, istnieje możliwość wystąpienia reakcji anafilaktycznej.Istnieją doniesienia o rzadkich przypadkach zgonu na skutek zapalenia płuc, zaburzeń połykania i innych powikłań po podaniu toksyny botulinowej typu A.Zbyt częste podawanie toksyny botulinowej lub stosowanie zbyt dużych dawek może prowadzić do oporności na leczenie (w wyniku wyprodukowania przez organizm przeciwciał neutralizujących).Pacjent powinien stopniowo zwiększać swoją aktywność po leczeniu.Należy zachować ostrożność w przypadku znacznego osłabienia, zaniku mięśni lub stanu zapalnego w miejscu podawania toksyny botulinowej typu A.Toksyna botulinowa typu A powinna być stosowana ostrożnie u osób z obwodowymi neuropatiami ruchowymi.Zastosowanie substancji do mięśnia okrężnego oka, może wywołać zmniejszyć częstotliwość mrugania.Należy zachować ostrożność u chorych z ryzykiem jaskry z zamykającym się kątem przesączania, ze względu na antycholinergiczne działanie substancji.Zaleca się przeprowadzenie badań nad przyczyną występowania nadmiernej potliwości pach, w celu wykrycia ewentualnej pierwotnej choroby (nadczynności tarczycy, guza chromochłonnego).
PillsCard reference image