Salbutamol pobudza receptory adrenergiczne typu β2zlokalizowane w mięśniach gładkich oskrzeli, naczyń krwionośnych i przewodu pokarmowego. Po przyłączeniu do receptora lek aktywuje cyklazę adenylową, która nasila przemianę adenozynotrójfosforanu (ATP) do cyklicznego 3',5'-adenozynomonofosforanu (cAMP). Powstały nukleotyd zapoczątkowuje fosforylację odpowiednich białek, których obecność jest konieczna do wystąpienia działania. W efekcie dochodzi do rozkurczu mięśni gładkich oskrzeli i rozszerzenia oskrzeli, do wzrostu ilości śluzu w drogach oddechowych, rozszerzenia naczyń krwionośnych i zmniejszenia wydzielania mediatorów reakcji zapalnej. Ponadto, salbutamol pobudza przemianę materii zwiększając stężenie glukozy i kwasów tłuszczowych.
Biodostępność salbutamolu po podaniu doustnym wynosi 50%. Lek podany doustnie zaczyna działać po 30 minutach i osiąga stężenie maksymalne po 2 h od przyjęcia.Około 10-20% dawki leku wziewnego trafia do dolnych dróg oddechowych, natomiast pozostała część zostaje połknięta i wchłania się z przewodu pokarmowego do krwioobiegu.
Salbutamol wiąże się w około 10% z białkami osocza.
Salbutamol jest metabolizowany w wątrobie do siarczanu.
Lek zostaje wydalony z organizmy w ciągu 72 h. Główną drogą wydalania leku w postaci niezmienionej i w postaci siarczanu są nerki (65-90%), natomiast z kałem zostaje wydalona niewielka jego część (4%).
⚠️ Ostrzeżenia
Salbutamol nie leczy przyczyny astmy, dlatego u osób z ciężką postacią astmy i niestabilnym przebiegiem nie może być to jedyny stosowany lek. W przypadku takich pacjentów wymagane jest włączenie do terapii kortykosteroidu wziewnego i/lub doustnego.Nie należy samodzielnie zwiększać dawki salbutamolu. Taką decyzję może podjąć tylko i wyłącznie lekarz po dokładnej ocenie czynności układu oddechowego.Jeżeli pacjent odczuwa konieczność częstszego przyjmowania leku to należy zgłosić się do lekarza i rozważyć zwiększenie dawki leku przeciwzapalnego. Nieprawidłowo kontrolowana astma może doprowadzić nawet to śmierci.Należy zachować ostrożność u pacjentów z tyreotoksykozą.Stosowanie salbutamolu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem hipokaliemii. W grupie osób szczególnie narażonych na to działanie są pacjenci przyjmujący jednocześnie ksantyny, steroidy, leki moczopędne nieoszczędzające potas.Odnotowano przypadki niedokrwienia mięśnia sercowego podczas stosowania salbutamolu, dlatego należy konsultować z lekarzem pojawiające się objawy, takie jak duszność i ból w klatce piersiowej.Lek należy stosować ze szczególną ostrożnością w przypadku współistniejących chorób: nadczynność tarczycy, padaczka, nadciśnienie tętnicze (ryzyko wzrostu ciśnienia), tętniak, cukrzyca (ryzyko wzrostu stężenia glukozy we krwi), kardiomiopatia przerostowa, tachyarytmia, guz chromatochłonny nadnerczy.Należy kontrolować stężenie mleczanów w surowicy, ponieważ wzrost stężenia mleczanów powoduje duszność i hiperwentylację co może doprowadzić do błędnej interpretacji objawów, jako wynik nieskutecznie leczonej astmy, co z kolei skutkuje błędnym zwiększaniem dawek leku przeciwastmatycznego.Lek może hamować czynność skurczową macicy, dlatego należy to uwzględnić w okresie porodu.
