Buprenorfina

Buprenorfina to agonista receptor opioidowegoμ (mi) i nocyceptynowego oraz antagonista receptora opioidowego delta i kappa. Poprzez oddziaływanie z receptorami μ (powinowactwo do receptora μ wyższe niż morfiny) buprenorfina zmniejsza doznania bólowe. Działanie to ulega zwiększeniu wraz ze wzrostem dawki, ale do pewnego pułapu, powyżej którego zwiększanie dawki nie nasila efektu przeciwbólowego. Innym efektem stosowania buprenorfiny jest obniżenie częstości oddechu przez zmniejszenie wrażliwości chemoreceptorów na wzrost poziomu dwutlenku węgla (CO2) - główna przyczyna zgonów przy przedawkowaniu.W niskich dawkach lek działa uspokajająco. Przewlekłe stosowanie buprenorfiny prowadzi do zwolnienia perystaltyki przewodu pokarmowego i efektu zapierającego. Ponadto lek powoduje zwężenie źrenic (charakterystyczny objaw stosowania opioidów). Wielokrotne podanie dużych dawek leku wywołuje obniżenie ciśnienia tętniczego krwi. W porównaniu do morfiny buprenorfina ma mniejsze działanie kurczące na mięśnie gładkie, co skutkuje mniejszym ryzykiem wystąpienia kolki nerkowej, żółciowej i zatrzymaniem moczu w organizmie. Ze względu na unieczynnienie buprenorfiny w jelitach i wątrobie lek odznacza się niską biodostępnością po podaniu doustnym (około 15%), dlatego nie jest podawany tą drogą.Lek dobrze wchłania się przez błony śluzowe po podaniu podjęzykowym, osiągając stężenie maksymalne w ciągu 90 minut.Stężenie maksymalne leku po podaniu we wstrzyknięciu dożylnym/domięśniowym zostaje osiągnięte w ciągu około 10 minut.Wchłanianie leku z systemu transdermalnego jest zależne od miejsca aplikacji. Najlepsze wchłanianie uzyskuje się po aplikacji w górnym obszarze pleców, natomiast najmniejszy poziom wchłanialności występuje po aplikacji w okolicy brzucha, uda i rzepki. Minimalne stężenie leku w osoczu uzyskiwane jest po 12-24 h od zastosowania systemu transdermalnego. Stopień wiązania buprenorfiny z białkami osocza wynosi 96%. Lek przenika przez barierę krew-mózg, osiągając w mózgu 15-20% stężenia osoczowego. Objętość dystrybucji wynosi335–430 l. W metabolizmie buprenorfiny uczestniczy cytochrom P450 CYP3A4. Metabolitem, który wykazuje słabą aktywność w stosunku do receptorów opioidowych jest norbuprenorfina. Metabolit ten ulega dalszym przemianom do nieaktywnych glukuronidów. Około 80% dawki leku ulega wydalaniu z kałem, natomiast pozostała część z moczem. Głównym metabolitem w moczu jest norbuprenorfino-3-glukuronid. Okres półtrwania buprenorfiny podanej w systemie transdermalnym wynosi około 25 h.