Grupa farmakoterapeutyczna: Leki udrażniające nos i inne preparaty do stosowania miejscowego do nosa, kortykosteroidy/flutykazon, połączenia, kod ATC: R01AD58.
Mechanizm działania i działanie farmakodynamiczne
Produkt Allerduo zawiera azelastyny chlorowodorek i flutykazonu propionian, które wykazują odmienne mechanizmy działania oraz synergistyczny efekt w łagodzeniu alergicznego nieżytu nosa i objawów zapalenia błony śluzowej nosa i spojówek.
Flutykazonu propionian
Flutykazonu propionian jest syntetycznym, trifluorowanym kortykosteroidem o bardzo dużym powinowactwie do receptora glikokortykosteroidowego oraz silnym działaniu przeciwzapalnym, np. 3–5-krotnie silniejszym niż deksametazon w testach wiązania z klonowanym ludzkim receptorem glikokortykosteroidowym i testach ekspresji genów.
Azelastyny chlorowodorek
Azelastyna, pochodna ftalazynonu, jest klasyfikowana jako silny, długo działający lek przeciwalergiczny o wybiórczym działaniu antagonistycznym wobec receptora H1, stabilizujący komórki tuczne i wykazujący właściwości przeciwzapalne. Dane z badań in vivo (przedklinicznych) i in vitro wskazują, że azelastyna hamuje syntezę lub uwalnianie mediatorów chemicznych aktywnych we wczesnej i późnej fazie reakcji alergicznych, takich jak leukotrieny, histamina, PAF (czynnik aktywujący płytki krwi) oraz serotonina.
Zmniejszenie nosowych objawów alergicznych obserwuje się w ciągu 15 minut po podaniu.
Połączenie azelastyny chlorowodorku i flutykazonu propionianu w aerozolu do nosa
W 4 badaniach klinicznych u dorosłych i młodzieży z alergicznym nieżytem nosa stosowanie połączenia azelastyny chlorowodorku i flutykazonu propionianu w aerozolu do nosa, podawanego do każdego otworu nosowego dwa razy na dobę, znamiennie złagodziło objawy nosowe (w tym wyciek z nosa, niedrożność nosa, kichanie i świąd nosa) w porównaniu z placebo, samym azelastyny chlorowodorkiem i samym flutykazonu propionianem. Istotnie poprawiło objawy oczne (w tym świąd, łzawienie/wilgotnienie i zaczerwienienie oczu) oraz związaną z chorobą jakość życia pacjentów (kwestionariusz Rhinoconjunctivitis Quality of Life Questionnaire – RQLQ) we wszystkich 4 badaniach.
W porównaniu z dostępnym na rynku produktem zawierającym flutykazonu propionian w postaci aerozolu do nosa, znamiennie wcześniej (o 3 lub więcej dni) uzyskano poprawę objawów (50% zmniejszenie nasilenia objawów nosowych) podczas stosowania połączenia azelastyny chlorowodorku i flutykazonu propionianu w aerozolu do nosa. Statystycznie istotny efekt azelastyny chlorowodorku/flutykazonu propionianu w aerozolu do nosa w stosunku do flutykazonu propionianu w aerozolu do nosa utrzymywał się przez okres rocznego badania u pacjentów z przewlekłym przetrwałym alergicznym nieżytem nosa oraz niealergicznym/naczynioruchowym nieżytem nosa.
W badaniu z ekspozycją na pyłki ambrozji pierwsze statystycznie istotne złagodzenie objawów nosowych zaobserwowano 5 minut po podaniu azelastyny chlorowodorku/flutykazonu propionianu w aerozolu do nosa (w porównaniu z placebo). W ciągu 15 minut po podaniu azelastyny chlorowodorku/flutykazonu propionianu w aerozolu do nosa 60% pacjentów zgłosiło klinicznie istotne zmniejszenie objawów o co najmniej 30%.
Ostrzeżenia
Po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano klinicznie istotne interakcje lekowe u pacjentów leczonych flutykazonu propionianem i rytonawirem, prowadzące do wystąpienia ogólnoustrojowych działań kortykosteroidów, w tym zespołu Cushinga i zahamowania czynności kory nadnerczy. Dlatego należy unikać jednoczesnego stosowania flutykazonu propionianu i rytonawiru, chyba że przewidywana korzyść dla pacjenta przewyższa potencjalne ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów (patrz punkt 4.5).
Mogą wystąpić ogólnoustrojowe działania donosowych kortykosteroidów, zwłaszcza przy długotrwałym przepisywaniu dużych dawek. Prawdopodobieństwo wystąpienia tych działań jest znacznie mniejsze niż w przypadku doustnych kortykosteroidów i może się różnić zarówno u poszczególnych pacjentów, jak i w przypadku różnych kortykosteroidów. Do możliwych działań ogólnoustrojowych należą: zespół Cushinga, cechy cushingoidalne, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zahamowanie wzrostu u dzieci i młodzieży, zaćma, jaskra oraz rzadziej działania wpływające na psychikę lub zachowanie, w tym nadpobudliwość psychoruchowa, zaburzenia snu, lęk, depresja lub agresja (zwłaszcza u dzieci).
Produkt Allerduo podlega rozległemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie, dlatego prawdopodobne jest zwiększenie ogólnoustrojowej ekspozycji na flutykazonu propionian u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. Może to zwiększać częstość ogólnoustrojowych działań niepożądanych.
Podczas leczenia tych pacjentów zaleca się zachowanie ostrożności.
Leczenie donosowymi kortykosteroidami w dawkach większych niż zalecane może prowadzić do klinicznie istotnego zahamowania czynności kory nadnerczy. Jeżeli istnieją dowody na stosowanie dawek większych niż zalecane, należy rozważyć dodatkowe podawanie ogólnoustrojowych kortykosteroidów w okresie obciążenia stresowego lub planowanego zabiegu chirurgicznego.
Dawki donosowych produktów zawierających flutykazon należy zasadniczo zmniejszać do najmniejszej dawki, przy której utrzymana jest skuteczna kontrola objawów nieżytu nosa. Dawki większe niż zalecane (patrz punkt 4.2) nie były oceniane dla produktu Allerduo. Podobnie jak w przypadku wszystkich donosowych kortykosteroidów, należy uwzględnić całkowite ogólnoustrojowe obciążenie kortykosteroidami zawsze, gdy jednocześnie przepisywane są inne formy leczenia kortykosteroidami.
W przypadku donosowych kortykosteroidów zgłaszano, że nawet stosowanie zalecanych dawek wywoływało zahamowanie wzrostu u dzieci. Ponieważ wzrost zachodzi także u młodzieży, zaleca się regularne kontrolowanie wzrostu młodzieży długotrwale leczonej donosowymi kortykosteroidami. W razie spowolnienia wzrostu należy zweryfikować leczenie i w miarę możliwości zmniejszyć dawkę donosowych kortykosteroidów do najmniejszej dawki zapewniającej skuteczną kontrolę objawów.
Podczas ogólnoustrojowego i miejscowego stosowania kortykosteroidów mogą być zgłaszane zaburzenia widzenia. Jeśli u pacjenta wystąpią objawy takie jak niewyraźne widzenie lub inne zaburzenia widzenia, należy rozważyć skierowanie pacjenta do okulisty w celu zbadania możliwych przyczyn, do których należą zaćma, jaskra lub rzadkie choroby, np. centralna chorioretinopatia surowicza (CSCR), którą zgłaszano po ogólnoustrojowym i miejscowym stosowaniu kortykosteroidów.
Wymagana jest staranna obserwacja pacjentów ze zmianami widzenia lub z dodatnim wywiadem dotyczącym zwiększonego ciśnienia wewnątrzgałkowego, jaskry i (lub) zaćmy.
Jeśli istnieją podstawy, aby sądzić, że czynność kory nadnerczy jest upośledzona, należy zachować ostrożność przy zamianie leczenia ogólnoustrojowymi steroidami na produkt Allerduo.
U pacjentów z gruźlicą, jakimkolwiek rodzajem nieleczonego zakażenia lub u pacjentów po niedawnym zabiegu operacyjnym albo urazie nosa lub jamy ustnej należy ocenić potencjalne korzyści z leczenia produktem Allerduo wobec możliwego ryzyka.
Zakażenia dróg oddechowych nosa należy leczyć produktami przeciwbakteryjnymi lub przeciwgrzybiczymi, jednak nie stanowią one przeciwwskazania do leczenia produktem Allerduo.
Produkt Allerduo zawiera benzalkoniowy chlorek. Długotrwałe stosowanie może powodować obrzęk błony śluzowej nosa.