⚠️ Uyarılar
Parasetamol� ilk kullananlarda veya daha �nce kullan�m hikayesi olanlarda, kullan�m�n ilk dozunda veya tekrarlayan dozlar�nda deride k�zar�kl�k, d�k�nt� veya bir deri reaksiyonu olu�abilmektedir. Bu durumda doktor ile irtibata ge�ilerek ilac�n kullan�m�n�n b�rak�lmas� ve alternatif bir tedaviye ge�ilmesi gerekmektedir. Parasetamol ile deri reaksiyonu g�zlenen ki�i bir daha bu ilac� veya parasetamol i�eren ba�ka bir ilac� kullanmamal�d�r. Bu durum, ciddi ve �l�mle sonu�lanabilen Steven Johnson Sendromu (SJS), toksik epidermal nekroliz (TEN) ve akut jeneralize ekzantemat�z p�st�loz (AGEP) dahil cilt reaksiyonlar�na neden olabilmektedir.
Anemisi olanlarda, akci�er hastalar�nda, karaci�er ve b�brek fonksiyon bozuklu�u olan hastalarda doktor kontrol� alt�nda dikkatli kullan�lmal�d�r. �nceden mevcut hepatik hastal��� ya da b�brek yetmezli�i bulunan hastalarda parasetamole ba�l� karaci�er hasar� riski artt��� i�in, y�ksek dozda veya uzun s�reli tedaviler esnas�nda periyodik aral�klarla karaci�er fonksiyon tetkikleri yapmak gerekebilir. B�brek yetmezli�i (kreatinin klerensi < 10 ml/dakika) halinde, doktorun parasetamol kullan�m�n�n yarar/ risk oran�n� dikkatle de�erlendirmesi gerekir. Doz ayarlamas� yap�lmal� ve hasta kesintisiz izlenmelidir.
Bir y�l boyunca g�nl�k terap�tik parasetamol dozlar� alan bir hastada hepatik nekroz ve daha k�sa s�reli olarak a��r� doz kullanan bir hastada karaci�er hasar� bildirilmi�tir.
12-48 saat i�inde karaci�er enzimleri y�kselebilir ve protrombin zaman� uzayabilir. Ancak
klinik semptomlar dozun al�nmas�ndan 1-6 g�n sonras�na kadar g�r�lmeyebilir.
Akut y�ksek dozda ciddi karaci�er toksisitesine neden olur. Eri�kinlerde kronik g�nl�k dozlarda karaci�er hasar�na neden olabilir.
Hepatotoksisite riskinden �t�r�, parasetamol tavsiye edilenden daha y�ksek dozlarda ya da daha
uzun s�reli al�nmamal�d�r. Hafif veya orta �iddette karaci�er yetmezli�i (Child-Pugh kategorisi
<9) olan hastalar, parasetamol� dikkatli kullanmal�d�r.
Terap�tik dozlarda parasetamol uygulamas� s�ras�nda serum alanin aminotransferaz (ALT) d�zeyi y�kselebilir.
Terap�tik dozlarda parasetamol ile hepatik oksidatif stresi art�ran ve hepatik glutatyon rezervini azaltan ila�lar�n e�zamanl� kullan�m�, alkolizm, sepsis veya diabetes mellitus gibi �e�itli durumlar hepatik toksisite riskinde art��a yol a�abilir.
Sepsis gibi glutatyon eksikli�i olan hastalarda, parasetamol kullan�m� metabolik asidoz riskini artt�rabilir.
Ciddi bir enfeksiyonunuz varsa bu metabolik asidoz riskini artt�rabilir. Metabolik asidoz belirtileri �unlard�r:
-Derin, h�zl� ve zorlanarak nefes al�p vermek
-Mide bulant�s� ve kusma
-��tahs�zl�k
Y�ksek dozlarda parasetamol�n uzun s�reli kullan�lmas� b�brek hasar�na neden olabilir. Glutatyon seviyesi azalm��, d�zenli olarak alkol kullanan, anoreksik, d���k v�cut k�tle indeksi
olan ya da beslenme yetersizli�i olan ki�ilerde karaci�er fonksiyon bozuklu�u/hasar� tespit edilmi�tir. Bu durumlar mevcutsa dikkatli kullan�lmal�d�r.
Genelde, �zellikle di�er analjeziklerle kombinasyon halinde kesintisiz parasetamol kullan�lmas�, kal�c� b�brek hasar�na ve b�brek yetmezli�i riskine (analjezik nefropatisi) yol a�abilir.
Glukoz 6 fosfat dehidrogenaz eksikli�i olanlarda dikkatli kullan�lmal�d�r. Seyrek olarak hemoliz
vakalar� g�r�lebilir.
Gilbert sendromu olan hastalar�n parasetamol kullanmas�, sar�l�k gibi klinik semptomlara ve daha belirgin hiperbilirubinemiye neden olabilir. Bundan dolay�, bu hastalar parasetamol� dikkatli kullanmal�d�rlar.
Orta d�zeyde alkol ile birlikte e�zamanl� parasetamol al�nmas�, karaci�er toksisitesi riskinde bir art��a yol a�abilir. Alkolik karaci�er hastalar�nda dikkatli kullan�lmal�d�r.
Alkol alan ki�ilerde hepatotoksisite riski nedeniyle g�nl�k al�nan parasetamol dozunun 2 gram� a�mamas� gerekir.
Parasetamol i�eren di�er ila�lar�n PAROL ile e�zamanl� kullan�m�ndan ka��n�lmal�d�r. Parasetamol i�eren ba�ka ila�larla birlikte kullan�m� doz a��m�na neden olabilir.
Parasetamol doz a��m� sonu�lar� karaci�er nakli ya da �l�me kadar varabilen karaci�er yetmezli�ine yol a�abilir. Parasetamol i�eren ve a�r� kesici, ate� d���r�c�, grip ve nezle semptomlar�n� giderici ya da uykuya yard�mc� ila�lar ile birlikte kullan�lmas� �nerilmez.
3-5 g�n i�inde yeni semptomlar�n olu�mas� ya da a�r�n�n ve/veya ate�in azalmamas� halinde, hastalar�n parasetamol kullanmaya son vermesi ve bir doktora dan��mas� �nerilir.
