Reviews reflect personal experiences and are not medical advice. Always consult your doctor.
Alphapharm Pty. Ltd. (TW)
ATC Kodu
A10BA02
Kaynak
TFDA
D�AFORM�N
, tip 2 diabetes mellitus tedavisinde, �zellikle fazla kilolu hastalarda kan �ekeri kontrol�nde tek ba��na diyet ve egzersizin yetersiz kald��� durumlarda endikedir.
�
D�AFORM�N
eri�kinlerde, tek ba��na veya di�er oral antidiyabetik ila�larla veya ins�lin ile birlikte kombine olarak kullan�labilir.
�
D�AFORM�N
10 ya� ve �zeri �ocuklarda ve ergenlerde, tek ba��na veya ins�lin ile birlikte kombine olarak kullan�labilir.
�
Yaln�z ya�am tarz� de�i�ikli�inin glukoz de�erlerini normal s�n�rlarda tutmakta yetersiz kald��� durumda, en az bir risk fakt�r� olan prediyabetik bireylerde tip 2 diabetes mellitusun �nlenmesi.
�
Tip 2 diyabet: Tek ba��na diyet ve egzersiz ile hipergliseminin kontrol alt�na al�namad��� diyabetiklerde, y�ksek kan �ekerini d���rmek amac�yla, diyet ve egzersize ek olarak,
�
Polikistik over sendromu: �ns�lin direncini k�rmak ve hiperinsulinemiyi �nlemek amac�yla.
Sadece diyetin yetersiz kalmas�ndan sonra, ilk se�enek tedavi olarak metforminle tedavi edilen tip 2 diyabetli fazla kilolu eri�kin hastalarda diyabetik komplikasyonlarda azalma g�r�lm��t�r (bkz. B�l�m 5.1).
4.2. Pozoloji ve uygulama �ekli
Pozoloji/uygulama s�kl��� ve s�resi:
B�brek fonksiyonu normal olan eri�kinlerde
(Glomerularfiltrasyon oran� (GFR) > 90 mL/dak):
Monoterapi ve di�er oral antidiyabetik ila�larla kombinasyon
Standart ba�lang�� dozu yemekler ile birlikte veya yemekten sonra g�nde 2-3 kez 1 tablet 500 mg veya 850 mg metformin hidroklor�rd�r.
10-15 g�n sonra kan glukoz d�zeyleri temel al�narak doz ayarlamas� yap�lmal�d�r. Dozun yava� bir �ekilde art�r�lmas� gastrointestinal tolerabiliteyi iyile�tirebilir.
Metforminin �nerilen maksimum dozu ��e b�l�nm�� doz �eklinde g�nl�k 3 g�d�r.
Di�er bir oral antidiyabetik ila�tan ge�i� yap�lacaksa; di�er ila� kesilmeli ve yukar�da belirtilen dozlarda metformin hidroklor�r ba�lanmal�d�r.
Pre-diyabet endikasyonunda monoterapi
Standart ba�lang�� dozu yemekler ile birlikte veya yemeklerden sonra g�nde 2 doza b�l�nm�� �ekilde 1.000 ila 1.700 mg metformin hidroklor�rd�r. Hastan�n tedaviye devam edip etmeme ihtiyac�n� de�erlendirmek i�in glisemik durumu ve ayn� zamanda risk fakt�rleri d�zenli aral�klarla takip edilmelidir.
Ins�lin ile birlikte kullan�m
Daha iyi kan glukoz kontrol� sa�lamak i�in metformin ve ins�lin birlikte kullan�labilir. Metformin hidroklor�r g�nde 2 veya 3 kez 500 mg veya 850 mg standart ba�lama dozuyla verilirken, ins�lin dozu kan glukoz �l��mleri temel al�narak ayarlan�r.
Uygulama �ekli:
D�AFORM�N
yemekler ile veya yemeklerden sonra bir bardak su ile oral yolla kullan�l�r.
�zel pop�lasyonlara ili�kin ek bilgiler:
B�brek/Karaci�er yetmezli�i:
Metformin ile tedaviye ba�lamadan �nce ve sonras�nda her y�l en az bir kez olmak �zere Glomerular Filtrasyon Oran� (GFR) de�erlendirilmelidir. B�brek fonksiyon bozuklu�unun ilerlemesi a��s�ndan risk ta��yan hastalarda ve ya�l� hastalarda b�brek fonksiyonu daha s�k aral�klarla �rn; her 3 ya da 6 ayda bir mutlaka de�erlendirilmelidir.
GFR (mL/dak)
Toplam maksimum g�nl�k doz (g�nde 2 ya da 3�e b�l�nm�� �ekilde)
Ek �nlemler
60-89
3.000 mg
B�brek fonksiyonlar�n�n azalabilece�i g�z �n�nde bulundurularak dozun azalt�lmas� d���n�lebilir.
45-59
2.000 mg
Metformine ba�lamadan �nce laktik asidoz riskini artt�rabilecek fakt�rler (bkz B�l�m 4.4.) de�erlendirilmelidir
30-44
1.000 mg
<30
--
Metformin kontrendikedir.
Karaci�er hastal��� D�AFORM�N
tedavisi s�ras�nda laktik asidoz geli�mesi i�in bir risk fakt�r� oldu�undan D�AFORM�N
karaci�er yetmezli�i olan hastalarda kullan�lmamal�d�r (bkz. B�l�m 4.3).
Pediyatrik pop�lasyon:
D�AFORM�N
10 ya� veya �zeri �ocuklarda ve ergenlerde kullan�labilir.
Bu ya� grubu hastalarda doz:
Monoterapi ve ins�lin ile birlikte kullan�m
�
Standart ba�lang�� dozu yemekler ile birlikte veya yemekten sonra g�nde 1 kez 500 mg veya 850 mg metformin hidroklor�rd�r.
10-15 g�n sonra kan glukoz d�zeyleri temel al�narak doz ayarlamas� yap�lmal�d�r. Dozda yap�lacak k���k bir art�� gastrointestinal tolerabiliteyi artt�rabilir. Metformin hidroklor�r i�in �nerilen maksimum doz iki veya ��e b�l�nm�� doz �eklinde g�nl�k 2 g�d�r.
Geriyatrik pop�lasyon:
Ya�l� ki�ilerde, b�brek fonksiyonlar�n�n azalma potansiyeli nedeniyle metformin hidroklor�r dozu, b�brek fonksiyonlar�na g�re ayarlanmal�d�r. B�brek fonksiyonlar�n�n d�zenli kontrol� gereklidir (bkz. B�l�m 4.4).
4.3. Kontrendikasyonlar
�
Metformin veya yard�mc� maddelerden herhangi birine kar�� a��r� duyarl�l�kta,
�
Akut metabolik asidozun herhangi bir tipi (�rn; laktik asidoz, diyabetik ketoasidoz)
�
Diyabetik prekoma
�
�iddetli b�brek yetmezli�i (GFR <30mL/dak),
�
Dehidrasyon, �iddetli enfeksiyon, �ok gibi b�brek fonksiyonlar�n� de�i�tirme potansiyeli olan akut durumlarda (bkz. b�l�m 4.4),
�
Doku hipoksisine yol a�abilecek akut veya k�t�le�en kronik hastal�klarda �rn; dekompanse kalp yetmezli�i, respiratuvar yetmezlik, yak�n ge�mi�te miyokard infarkt�s�, �ok, septisemi,
�
Hepatik yetmezlik, akut alkol intoksikasyonu, alkolizmde,
�
Laktasyonda kontrendikedir.
4.4. �zel kullan�m uyar�lar� ve �nlemleri
Laktik asidoz
Laktik asidoz, �o�unlukla sepsis, kardiorespiratuvar hastal�klar ya da b�brek fonksiyonlar�n�n akut olarak k�t�le�mesi sonucunda olu�an �ok seyrek; fakat ciddi bir metabolik komplikasyondur. B�brek fonksiyonlar�n�n akut olarak k�t�le�mesi sonucunda metformin birikir ve bu da laktik asidoz riskini art�r�r.
Dehidrasyon varl���nda (�iddetli ishal ya da kusma, ate� ya da uzun s�ren a�l�k) metformin ge�ici olarak kesilmelidir.
B�brek fonksiyonlar�n� bozabilecek t�bbi �r�nler (�rn; antihipertansifler, di�retikler ya da non-steoridal anti-inflamatuar ila�lar - NSA��) metformin kullanan hastalara dikkatli ba�lat�lmal�d�r.
Laktik asidozdan uzak durmak i�in di�er ili�kili risk fakt�rleri g�z �n�nde bulundurulmal�d�r. �rn; iyi kontrol edilemeyen diyabet, ketoz, uzun s�ren a�l�k, a��r� alkol al�m�, karaci�er yetmezli�i ve hipoksi ile beraber g�r�len t�m durumlar ve laktik asidoza neden olabilecek di�er t�bbi �r�nler ile birlikte kullan�m (bkz. B�l�m 4.3 ve 4.5).
Tan�:
Hastalar ve/veya t�bbi g�revliler laktik asidoz riski ve belirtileri hakk�nda bilgilendirilmelidir. Laktik asidoz, asidotik dispne, abdominal a�r�, kas kramplar�, asteni, hipotermi ve bunlar� takip eden koma ile karakterizedir. ��pheli durumlarda hastalar�n metformin kullan�m�n� durdurmas� ve derhal doktoruna ba�vurmas� gerekti�i belirtilmelidir. Tan� koydurucu laboratuvar bulgular� d���k kan pH�s� (<7,35), 5 mmol/L �zerinde plazma laktat d�zeyleri, artm�� anyon a���� ve artm�� laktat/pir�vat oranlar�d�r. Laktik asidoz durumunda hasta h�zla hastaneye yat�r�lmal�d�r (bkz. B�l�m 4.9).
B�brek fonksiyonlar�
Metformin ile tedaviye ba�lamadan �nce ve sonras�nda d�zenli olarak GFR de�erlendirilmelidir (bkz. B�l�m 4.2). Metformin GFR<30 mL/dak olan hastalarda kontrendikedir ve b�brek fonksiyonlar�n� de�i�terecek herhangi bir olas� durumda (bkz B�l�m 4.3) metformin ge�ici olarak kesilmelidir.
Kalp fonksiyonu
Kalp yetmezli�ine sahip olan hastalar hipoksi ve b�brek yetmezli�i a��s�ndan y�ksek riske sahip ki�ilerdir. Stabil kronik kalp yetmezli�i durumunda, metformin kalp ve b�brek fonksiyonlar� d�zenli kontrol edilerek kullan�labilir.
Akut ve stabil olmayan kalp yetmezli�ine sahip hastalarda metformin kontrendikedir (bkz. B�l�m 4.3.)
�yot i�eren kontrast maddelerinin uygulanmas�
Radyolojik g�r�nt�lemede iyodlu kontrast maddelerin intravask�ler uygulanmas�, b�brek yetmezli�ine neden olabilir. Bu durum metforminin birikmesine yol a�abilir ve laktik asidoz riskini art�rabilir. Bu hastalarda metformin kullan�m� uygulamadan �nce veya uygulama s�ras�nda kesilmelidir ve ancak 48 saat sonra b�brek fonksiyonlar�n�n yeniden de�erlendirilip, normal bulunmas�n� takiben ba�lanmal�d�r (bkz. B�l�m 4.2 ve 4.5).
Cerrahi
Metformin; genel, spinal veya epidural anestezi alt�nda uygulanacak cerrahi giri�im esnas�nda kesilmelidir. Tedaviye, cerrahi giri�imi takip eden 48 saatten veya oral beslenme ba�lang�c�ndan ve b�brek fonksiyonlar� yeniden de�erlendirilip, stabil hale geldikten sonra tekrar ba�lanabilir.
Di�er �nlemler
B�t�n hastalara g�n boyunca d�zenli karbonhidrat da��l�m� olan bir diyet uygulanmal�d�r. Fazla kilolu hastalar enerjisi k�s�tl� diyetlerine devam etmelidir.
Diyabeti izlemek i�in standart laboratuvar testleri d�zenli olarak uygulanmal�d�r.
Metformin, tek ba��na hipoglisemiye neden olmaz, ancak ins�lin veya ba�ka oral antidiyabetik ila�larla (�rn; s�lfonil�reler ya da meglitinidler) birlikte kullan�ld���nda bu duruma dikkat edilmesi gerekmektedir.
Pediyatrik pop�lasyon:
Metformin hidroklor�r ile tedaviye ba�lanmadan �nce tip 2 diabetes mellitus tan�s� do�rulanmal�d�r.
Bir y�l s�reli kontroll� klinik �al��malar boyunca metforminin b�y�me ve puberte �zerinde herhangi bir etkisi saptanmam��t�r; fakat bu spesifik noktalarda uzun s�reli veriler mevcut de�ildir. Bu nedenle metforminle tedavi edilen, �zellikle ergenlik �ncesi �ocuklarda metforminin bu parametreler �zerindeki etkisinin dikkatli bir �ekilde kontrol edilmesi �nerilmektedir.
10 ve 12 ya� aras� �ocuklar:
�ocuklarda ve ergenlerde y�r�t�len kontroll� klinik �al��malarda, 10 ve 12 ya� aras�nda yaln�zca 15 ki�i yer alm��t�r. Metforminin bu �ocuklardaki etkililik ve g�venlili�i, daha b�y�k ya�taki �ocuk ve ergenlerdeki etkililik ve g�venlilikten farkl�l�k g�stermese de 10 ve 12 ya� aras� �ocuklara re�ete edilirken �zel dikkat g�sterilmesi �nerilmektedir.
4.5. Di�er t�bbi �r�nler ile etkile�imler ve di�er etkile�im �ekilleri
�nerilmeyen kombinasyonlar:
Alkol:
Alkol intoksikasyonunda, �zellikle a�a��daki durumlarda laktik asidoz riski artar:
�
A�l�k, maln�trisyon ya da
�
Karaci�er bozuklu�u
iyot i�eren kontrast maddeler:
G�r�nt�leme prosed�r�n�n �ncesinde veya uygulama s�ras�nda metformin kullan�m� kesilmelidir ve ancak 48 saat sonra b�brek fonksiyonlar�n�n yeniden de�erlendirilip, normal bulunmas�n� takiben ba�lanmal�d�r (bkz. B�l�m 4.2 ve 4.4).
Birlikte kullan�mda dikkat edilmesi gereken ila�lar:
Baz� t�bbi �r�nler b�brek fonksiyonlar�n� olumsuz �ekilde etkileyebilir, bu da laktik asidoz riskini art�rabilir, �rn. �zellikle k�vr�m di�retikleri olmak �zere, di�retikler, anjiyotensin II resept�r antagonistleri, ADE inhibit�rleri, selektif siklo-oksijenaz (COX) II inhibit�rleri i�eren NSA�ݒler.
�ntrensek hiperglisemik aktiviteye sahip t�bbi �r�nler [�rn: glukokortikoidler (sistemik ve lokal olarak uygulanan) ve sempatomimetikler]:
�zellikle tedavinin ba�lang�c�nda daha s�k kan glukoz �l��m� yapmak gerekebilir. �htiya� duyulursa, s�z konusu t�bbi �r�nle tedavi s�ras�nda ve �r�n�n kesilmesi sonras�nda metformin dozunu ayarlay�n�z.
Organik katyon transporterleri (OKT):
Metformin, her iki ta��y�c�n�nda OKT1 ve OKT2�nin bir substrat�d�r.
A�a��dakiler ile metforminin birlikte uygulamas�nda:
�
Verapamil gibi OKT1 inhibit�rleri etkilili�ini azaltabilir
�
Rifampisin gibi OKT1 ind�kleyicileri metforminin etkilili�ini ve gastrointestinal absorpsiyonunu art�rabilir.
�
Simetidin, dolutegravir, ranolazin, trimetoprim, vandetanib, izavukonazol gibi OKT2 inhibit�rleri metforminin renal eliminasyonunu azaltabilir, b�ylece metformin plazma konsantrasyonunda bir art��a neden olur.
�
Krizonitib ve olaparib gibi OKT1 ve OKT2 inhibit�rleri metforminin etkilili�ini ve renal eliminasyonunu de�i�tirebilir.
Bu ila�lar metformin ile birlikte kullan�ld���nda metforminin plazma konsantrasyonu artabilece�inden �zellikle b�brek yetmezli�i olan hastalarda �zel dikkat gerekmektedir. OKT inhibit�rleri/ind�kleyicileri metforminin etkilili�ini de�i�tirebilece�inden, gerekirse metformin doz ayarlamas� d���n�lebilir.
�zel pop�lasyonlara ili�kin ek bilgiler:
Bilgi bulunmamaktad�r.
Pediyatrik pop�lasyon:
Bilgi bulunmamaktad�r.
4.6. Gebelik ve laktasyon
Genel tavsiye
Gebelik Kategorisi: B
�ocuk do�urma potansiyeli bulunan kad�nlar/Do�um kontrol� (Kontrasepsiyon)
Hasta hamile kalmay� planlad���nda ve hamilelik boyunca, fet�s malformasyon riskini azaltmak i�in diyabetin ve pre-diyabetin metforminle tedavi edilmemesi, kan glukoz d�zeylerini m�mk�n oldu�unca normale yak�n tutmak i�in ins�lin kullan�lmas� �nerilmektedir.
Gebelik d�nemi
Gebelikte diyabetin (gestasyonel veya kronik diyabet) kontrol alt�nda tutulmamas� do�umsal anomali ve perinatal mortalite riskinde art�� ile ili�kilidir.
Metforminin gebe kad�nlarda kullan�m�ndan elde edilen s�n�rl� say�daki veriler do�umsal anomali riskinde art��a i�aret etmemektedir. Hayvanlar �zerinde yap�lan �al��malar; gebelik, embriyonik veya fetal geli�im, do�um ya da do�um sonras� geli�im ile ilgili olarak zararl� etkiler oldu�unu g�stermemektedir (b�l�m 5.3�e bak�n�z).
Hamilelik boyunca, fet�s malformasyon riskini azaltmak i�in diyabetin ve pre-diyabetin metforminle tedavi edilmemesi, kan glukoz d�zeylerini m�mk�n oldu�unca normale yak�n tutmak i�in ins�lin kullan�lmas� �nerilmektedir.
Laktasyon d�nemi
Metformin insanlarda anne s�t�ne ge�mektedir. Emzirilen yenido�an/bebeklerde, metformin kullanan annelerde advers etki g�zlenmemi�tir. Bununla birlikte yaln�zca s�n�rl� veriler mevcut oldu�undan metformin ile tedavi s�ras�nda emzirme �nerilmemektedir. Emzirme d�neminde kontrendikedir.
�reme yetene�i/Fertilite
Erkek ve di�i farelerde g�nde kilogram ba��na 600 mg; v�cut y�zey alan� baz al�nd���nda insanlarda tavsiye edilen g�nl�k maksimum dozun 3 kat� gibi y�ksek doz metformin kullan�m� herhangi bir etki yaratmam��t�r. Bu nedenle insanlarda �reme yetene�i ve fertilite �zerinde zararl� etkiler olu�turmayaca��n� d���nd�rmektedir.
4.7. Ara� ve makine kullan�m� �zerindeki etkiler
Tek ba��na metformin tedavisi hipoglisemiye neden olmaz. Bu nedenle ara� veya makine kullanmay� etkilemez.
Fakat, metformin di�er antidiyabetik ila�larla (s�lfonil�reler, ins�lin, meglitinidler) beraber kullan�ld���nda ara� ve makine kullanan hastalar hipoglisemi riski a��s�ndan uyar�lmal�d�r.
4.8. �stenmeyen etkiler
Tedavi ba�lang�c�nda en s�k g�r�len advers reaksiyonlar; bulant�, kusma, ishal, kar�n a�r�s� ve i�tah kayb� olup, bunlar �o�u olguda kendili�inden kaybolmaktad�r. Bunlar� �nlemek i�in metforminin g�nde 2 ya da 3 doz �eklinde al�nmas� ve dozlar�n yava� bir �ekilde art�r�lmas� �nerilmektedir.
Laktik asidoz gibi a��r bir komplikasyon �ok ender olarak ortaya ��kabilir (bkz. B�l�m 4.4).
Metformin tedavisi alt�nda a�a��daki advers reaksiyonlar geli�ebilir. Advers reaksiyon ile ilgili s�kl�klar �u �ekilde tan�mlan�r:
�ok yayg�n (>1/10); yayg�n (>1/100 ila <1/10); yayg�n olmayan (>1/1.000 ila <1/100); seyrek (>1/10.000 ila <1/1.000); �ok seyrek (<1/10.000), bilinmiyor (eldeki verilerden hareketle tahmin edilemiyor).
Kan ve lenf sistemi hastal�klar�
�ok seyrek: Kan p�ht�la�ma bozukluklar�, hemolitik anemi.
Metabolizma ve beslenme hastal�klar�
�ok seyrek: Kusma, kas kramplar�, kar�n a�r�s�, halsizlik, kendini iyi hissetmeme, nefes almada g��l�k durumlar� ile kendini g�steren laktik asidoz (bkz. B�l�m 4.4), uzun s�reli metforminin kullan�m� s�ras�nda vitamin B12 emiliminde ve serum d�zeylerinde azalma (megaloblastik anemi ile ba�vurmas� durumunda bu etiyolojinin dikkate al�nmas� �nerilir), kilo kayb� ve zay�flama (ka�eksi), i�tah azalmas� (anoreksi), hipoglisemi.
Sinir sistemi hastal�klar�
Yayg�n: Tat almada bozukluk (a��zda metalik tat), asteni, ba� d�nmesi ve sersemlik hali, ba� a�r�s�.
Gastrointestinal hastal�klar
�ok yayg�n: Bulant�, kusma, diyare, abdominal a�r�, abdominal rahats�zl�k hissi, �i�kinlik, haz�ms�zl�k, malabsorbsiyon ve i�tah kayb� gibi gastrointestinal bozukluklar (Bu istenmeyen etkiler, genellikle tedavinin ba�lang�c�nda g�r�l�r ve pek �ok olguda spontan olarak geriler. �nlem olarak, metforminin iki veya ��e b�l�nm�� g�nl�k dozlarda kullan�lmas� ve yemek s�ras�nda veya yemek sonras�nda al�nmas� �nerilir. Dozun yava� yava� art�r�lmas� da gastrointestinal tolerabiliteyi iyile�tirebilir).
Hepato-bilier hastal�klar
�ok seyrek: Karaci�er fonksiyon testlerinde anormallikler veya hepatit (metforminin kesilmesiyle d�zelmektedir). Kolestatik hepatit, karaci�er enzim seviyelerinde artma.
Deri ve deri alt� doku hastal�klar�
�ok seyrek: Liken planus, cilt d�k�nt�s�, eritem, ka��nt�, �rtiker.
�zel pop�lasyonlara ili�kin ek bilgiler:
Pediyatrik pop�lasyon:
Yay�mlanm�� ve pazarlama sonras� veriler ve bir y�l s�reli 10-16 ya� aras� s�n�rl� pediyatrik pop�lasyonda y�r�t�len kontroll� klinik �al��malarda bildirilen advers olaylar, eri�kinlerde bildirilenlere g�re i�erik ve �iddet y�n�nden benzerdir.
��pheli advers reaksiyonlar�n raporlanmas�
Ruhsatland�rma sonras� ��pheli ila� advers reaksiyonlar�n�n raporlanmas� b�y�k �nem ta��maktad�r. Raporlama yap�lmas�, ilac�n yarar/risk dengesinin s�rekli olarak izlenmesine olanak sa�lar. Sa�l�k mesle�i mensuplar�n�n herhangi bir ��pheli advers reaksiyonu T�rkiye Farmakovijilans Merkezi (T�FAM)�ne bildirmeleri gerekmektedir
(www.titck.gov.tr;
e-posta:
tufam@titCk.gov.tr
;
tel: 0 800 314 00 08; faks: 0 312 218 35 99).
4.9. Doz a��m� ve tedavisi
85g�a kadar olan metformin hidroklor�r dozlar�nda belirli durumlarda laktik asidoz olu�mas�na ra�men hipoglisemi g�r�lmemi�tir. Metforminin y�ksek doz a��m� veya e�lik eden riskler laktik asidoza neden olabilir. Laktik asidoz t�bbi bir acil durumdur ve hastanede tedavi edilmelidir. Laktat ve metformini v�cuttan uzakla�t�rman�n en etkili yolu hemodiyaliz uygulamakt�r.
Belso�uklu�u, Chlamydia ve Frengi
Belso�uklu�u, bakterilerin sebep oldu�u bir enfeksiyondur. Cinsel ili�ki
yoluyla bula��r ve d�lyata�� boynunda, idrar yollar�nda, an�ste, makatta ve
bo�azda enfeksyona sebep olabilir.
Diyabet Hastal���
Diyabet, ins�lin hormonu ile ilgili problemlerden kaynaklanan bir hastal�kt�r.
⚠️ Uyarılar
Laktik asidoz
Laktik asidoz, �o�unlukla sepsis, kardiorespiratuvar hastal�klar ya da b�brek fonksiyonlar�n�n akut olarak k�t�le�mesi sonucunda olu�an �ok seyrek; fakat ciddi bir metabolik komplikasyondur. B�brek fonksiyonlar�n�n akut olarak k�t�le�mesi sonucunda metformin birikir ve bu da laktik asidoz riskini art�r�r.
Dehidrasyon varl���nda (�iddetli ishal ya da kusma, ate� ya da uzun s�ren a�l�k) metformin ge�ici olarak kesilmelidir.
B�brek fonksiyonlar�n� bozabilecek t�bbi �r�nler (�rn; antihipertansifler, di�retikler ya da non-steoridal anti-inflamatuar ila�lar - NSA��) metformin kullanan hastalara dikkatli ba�lat�lmal�d�r.
Laktik asidozdan uzak durmak i�in di�er ili�kili risk fakt�rleri g�z �n�nde bulundurulmal�d�r. �rn; iyi kontrol edilemeyen diyabet, ketoz, uzun s�ren a�l�k, a��r� alkol al�m�, karaci�er yetmezli�i ve hipoksi ile beraber g�r�len t�m durumlar ve laktik asidoza neden olabilecek di�er t�bbi �r�nler ile birlikte kullan�m (bkz. B�l�m 4.3 ve 4.5).
Tan�:
Hastalar ve/veya t�bbi g�revliler laktik asidoz riski ve belirtileri hakk�nda bilgilendirilmelidir. Laktik asidoz, asidotik dispne, abdominal a�r�, kas kramplar�, asteni, hipotermi ve bunlar� takip eden koma ile karakterizedir. ��pheli durumlarda hastalar�n metformin kullan�m�n� durdurmas� ve derhal doktoruna ba�vurmas� gerekti�i belirtilmelidir. Tan� koydurucu laboratuvar bulgular� d���k kan pH�s� (<7,35), 5 mmol/L �zerinde plazma laktat d�zeyleri, artm�� anyon a���� ve artm�� laktat/pir�vat oranlar�d�r. Laktik asidoz durumunda hasta h�zla hastaneye yat�r�lmal�d�r (bkz. B�l�m 4.9).
B�brek fonksiyonlar�
Metformin ile tedaviye ba�lamadan �nce ve sonras�nda d�zenli olarak GFR de�erlendirilmelidir (bkz. B�l�m 4.2). Metformin GFR<30 mL/dak olan hastalarda kontrendikedir ve b�brek fonksiyonlar�n� de�i�terecek herhangi bir olas� durumda (bkz B�l�m 4.3) metformin ge�ici olarak kesilmelidir.
Kalp fonksiyonu
Kalp yetmezli�ine sahip olan hastalar hipoksi ve b�brek yetmezli�i a��s�ndan y�ksek riske sahip ki�ilerdir. Stabil kronik kalp yetmezli�i durumunda, metformin kalp ve b�brek fonksiyonlar� d�zenli kontrol edilerek kullan�labilir.
Akut ve stabil olmayan kalp yetmezli�ine sahip hastalarda metformin kontrendikedir (bkz. B�l�m 4.3.)
�yot i�eren kontrast maddelerinin uygulanmas�
Radyolojik g�r�nt�lemede iyodlu kontrast maddelerin intravask�ler uygulanmas�, b�brek yetmezli�ine neden olabilir. Bu durum metforminin birikmesine yol a�abilir ve laktik asidoz riskini art�rabilir. Bu hastalarda metformin kullan�m� uygulamadan �nce veya uygulama s�ras�nda kesilmelidir ve ancak 48 saat sonra b�brek fonksiyonlar�n�n yeniden de�erlendirilip, normal bulunmas�n� takiben ba�lanmal�d�r (bkz. B�l�m 4.2 ve 4.5).
Cerrahi
Metformin; genel, spinal veya epidural anestezi alt�nda uygulanacak cerrahi giri�im esnas�nda kesilmelidir. Tedaviye, cerrahi giri�imi takip eden 48 saatten veya oral beslenme ba�lang�c�ndan ve b�brek fonksiyonlar� yeniden de�erlendirilip, stabil hale geldikten sonra tekrar ba�lanabilir.
Di�er �nlemler
B�t�n hastalara g�n boyunca d�zenli karbonhidrat da��l�m� olan bir diyet uygulanmal�d�r. Fazla kilolu hastalar enerjisi k�s�tl� diyetlerine devam etmelidir.
Diyabeti izlemek i�in standart laboratuvar testleri d�zenli olarak uygulanmal�d�r.
Metformin, tek ba��na hipoglisemiye neden olmaz, ancak ins�lin veya ba�ka oral antidiyabetik ila�larla (�rn; s�lfonil�reler ya da meglitinidler) birlikte kullan�ld���nda bu duruma dikkat edilmesi gerekmektedir.
Pediyatrik pop�lasyon:
Metformin hidroklor�r ile tedaviye ba�lanmadan �nce tip 2 diabetes mellitus tan�s� do�rulanmal�d�r.
Bir y�l s�reli kontroll� klinik �al��malar boyunca metforminin b�y�me ve puberte �zerinde herhangi bir etkisi saptanmam��t�r; fakat bu spesifik noktalarda uzun s�reli veriler mevcut de�ildir. Bu nedenle metforminle tedavi edilen, �zellikle ergenlik �ncesi �ocuklarda metforminin bu parametreler �zerindeki etkisinin dikkatli bir �ekilde kontrol edilmesi �nerilmektedir.
10 ve 12 ya� aras� �ocuklar:
�ocuklarda ve ergenlerde y�r�t�len kontroll� klinik �al��malarda, 10 ve 12 ya� aras�nda yaln�zca 15 ki�i yer alm��t�r. Metforminin bu �ocuklardaki etkililik ve g�venlili�i, daha b�y�k ya�taki �ocuk ve ergenlerdeki etkililik ve g�venlilikten farkl�l�k g�stermese de 10 ve 12 ya� aras� �ocuklara re�ete edilirken �zel dikkat g�sterilmesi �nerilmektedir.
4.5. Di�er t�bbi �r�nler ile etkile�imler ve di�er etkile�im �ekilleri
�nerilmeyen kombinasyonlar:
Alkol:
Alkol intoksikasyonunda, �zellikle a�a��daki durumlarda laktik asidoz riski artar:
�
A�l�k, maln�trisyon ya da
�
Karaci�er bozuklu�u
iyot i�eren kontrast maddeler:
G�r�nt�leme prosed�r�n�n �ncesinde veya uygulama s�ras�nda metformin kullan�m� kesilmelidir ve ancak 48 saat sonra b�brek fonksiyonlar�n�n yeniden de�erlendirilip, normal bulunmas�n� takiben ba�lanmal�d�r (bkz. B�l�m 4.2 ve 4.4).
Birlikte kullan�mda dikkat edilmesi gereken ila�lar:
Baz� t�bbi �r�nler b�brek fonksiyonlar�n� olumsuz �ekilde etkileyebilir, bu da laktik asidoz riskini art�rabilir, �rn. �zellikle k�vr�m di�retikleri olmak �zere, di�retikler, anjiyotensin II resept�r antagonistleri, ADE inhibit�rleri, selektif siklo-oksijenaz (COX) II inhibit�rleri i�eren NSA�ݒler.
�ntrensek hiperglisemik aktiviteye sahip t�bbi �r�nler [�rn: glukokortikoidler (sistemik ve lokal olarak uygulanan) ve sempatomimetikler]:
�zellikle tedavinin ba�lang�c�nda daha s�k kan glukoz �l��m� yapmak gerekebilir. �htiya� duyulursa, s�z konusu t�bbi �r�nle tedavi s�ras�nda ve �r�n�n kesilmesi sonras�nda metformin dozunu ayarlay�n�z.
Organik katyon transporterleri (OKT):
Metformin, her iki ta��y�c�n�nda OKT1 ve OKT2�nin bir substrat�d�r.
A�a��dakiler ile metforminin birlikte uygulamas�nda:
�
Verapamil gibi OKT1 inhibit�rleri etkilili�ini azaltabilir
�
Rifampisin gibi OKT1 ind�kleyicileri metforminin etkilili�ini ve gastrointestinal absorpsiyonunu art�rabilir.
�
Simetidin, dolutegravir, ranolazin, trimetoprim, vandetanib, izavukonazol gibi OKT2 inhibit�rleri metforminin renal eliminasyonunu azaltabilir, b�ylece metformin plazma konsantrasyonunda bir art��a neden olur.
�
Krizonitib ve olaparib gibi OKT1 ve OKT2 inhibit�rleri metforminin etkilili�ini ve renal eliminasyonunu de�i�tirebilir.
Bu ila�lar metformin ile birlikte kullan�ld���nda metforminin plazma konsantrasyonu artabilece�inden �zellikle b�brek yetmezli�i olan hastalarda �zel dikkat gerekmektedir. OKT inhibit�rleri/ind�kleyicileri metforminin etkilili�ini de�i�tirebilece�inden, gerekirse metformin doz ayarlamas� d���n�lebilir.
�zel pop�lasyonlara ili�kin ek bilgiler:
Bilgi bulunmamaktad�r.
Pediyatrik pop�lasyon:
Bilgi bulunmamaktad�r.
4.6. Gebelik ve laktasyon
Genel tavsiye
Gebelik Kategorisi: B
�ocuk do�urma potansiyeli bulunan kad�nlar/Do�um kontrol� (Kontrasepsiyon)
Hasta hamile kalmay� planlad���nda ve hamilelik boyunca, fet�s malformasyon riskini azaltmak i�in diyabetin ve pre-diyabetin metforminle tedavi edilmemesi, kan glukoz d�zeylerini m�mk�n oldu�unca normale yak�n tutmak i�in ins�lin kullan�lmas� �nerilmektedir.
Gebelik d�nemi
Gebelikte diyabetin (gestasyonel veya kronik diyabet) kontrol alt�nda tutulmamas� do�umsal anomali ve perinatal mortalite riskinde art�� ile ili�kilidir.
Metforminin gebe kad�nlarda kullan�m�ndan elde edilen s�n�rl� say�daki veriler do�umsal anomali riskinde art��a i�aret etmemektedir. Hayvanlar �zerinde yap�lan �al��malar; gebelik, embriyonik veya fetal geli�im, do�um ya da do�um sonras� geli�im ile ilgili olarak zararl� etkiler oldu�unu g�stermemektedir (b�l�m 5.3�e bak�n�z).
Hamilelik boyunca, fet�s malformasyon riskini azaltmak i�in diyabetin ve pre-diyabetin metforminle tedavi edilmemesi, kan glukoz d�zeylerini m�mk�n oldu�unca normale yak�n tutmak i�in ins�lin kullan�lmas� �nerilmektedir.
Laktasyon d�nemi
Metformin insanlarda anne s�t�ne ge�mektedir. Emzirilen yenido�an/bebeklerde, metformin kullanan annelerde advers etki g�zlenmemi�tir. Bununla birlikte yaln�zca s�n�rl� veriler mevcut oldu�undan metformin ile tedavi s�ras�nda emzirme �nerilmemektedir. Emzirme d�neminde kontrendikedir.
�reme yetene�i/Fertilite
Erkek ve di�i farelerde g�nde kilogram ba��na 600 mg; v�cut y�zey alan� baz al�nd���nda insanlarda tavsiye edilen g�nl�k maksimum dozun 3 kat� gibi y�ksek doz metformin kullan�m� herhangi bir etki yaratmam��t�r. Bu nedenle insanlarda �reme yetene�i ve fertilite �zerinde zararl� etkiler olu�turmayaca��n� d���nd�rmektedir.
4.7. Ara� ve makine kullan�m� �zerindeki etkiler
Tek ba��na metformin tedavisi hipoglisemiye neden olmaz. Bu nedenle ara� veya makine kullanmay� etkilemez.
Fakat, metformin di�er antidiyabetik ila�larla (s�lfonil�reler, ins�lin, meglitinidler) beraber kullan�ld���nda ara� ve makine kullanan hastalar hipoglisemi riski a��s�ndan uyar�lmal�d�r.
4.8. �stenmeyen etkiler
Tedavi ba�lang�c�nda en s�k g�r�len advers reaksiyonlar; bulant�, kusma, ishal, kar�n a�r�s� ve i�tah kayb� olup, bunlar �o�u olguda kendili�inden kaybolmaktad�r. Bunlar� �nlemek i�in metforminin g�nde 2 ya da 3 doz �eklinde al�nmas� ve dozlar�n yava� bir �ekilde art�r�lmas� �nerilmektedir.
Laktik asidoz gibi a��r bir komplikasyon �ok ender olarak ortaya ��kabilir (bkz. B�l�m 4.4).
Metformin tedavisi alt�nda a�a��daki advers reaksiyonlar geli�ebilir. Advers reaksiyon ile ilgili s�kl�klar �u �ekilde tan�mlan�r:
�ok yayg�n (>1/10); yayg�n (>1/100 ila <1/10); yayg�n olmayan (>1/1.000 ila <1/100); seyrek (>1/10.000 ila <1/1.000); �ok seyrek (<1/10.000), bilinmiyor (eldeki verilerden hareketle tahmin edilemiyor).
Kan ve lenf sistemi hastal�klar�
�ok seyrek: Kan p�ht�la�ma bozukluklar�, hemolitik anemi.
Metabolizma ve beslenme hastal�klar�
�ok seyrek: Kusma, kas kramplar�, kar�n a�r�s�, halsizlik, kendini iyi hissetmeme, nefes almada g��l�k durumlar� ile kendini g�steren laktik asidoz (bkz. B�l�m 4.4), uzun s�reli metforminin kullan�m� s�ras�nda vitamin B12 emiliminde ve serum d�zeylerinde azalma (megaloblastik anemi ile ba�vurmas� durumunda bu etiyolojinin dikkate al�nmas� �nerilir), kilo kayb� ve zay�flama (ka�eksi), i�tah azalmas� (anoreksi), hipoglisemi.
Sinir sistemi hastal�klar�
Yayg�n: Tat almada bozukluk (a��zda metalik tat), asteni, ba� d�nmesi ve sersemlik hali, ba� a�r�s�.
Gastrointestinal hastal�klar
�ok yayg�n: Bulant�, kusma, diyare, abdominal a�r�, abdominal rahats�zl�k hissi, �i�kinlik, haz�ms�zl�k, malabsorbsiyon ve i�tah kayb� gibi gastrointestinal bozukluklar (Bu istenmeyen etkiler, genellikle tedavinin ba�lang�c�nda g�r�l�r ve pek �ok olguda spontan olarak geriler. �nlem olarak, metforminin iki veya ��e b�l�nm�� g�nl�k dozlarda kullan�lmas� ve yemek s�ras�nda veya yemek sonras�nda al�nmas� �nerilir. Dozun yava� yava� art�r�lmas� da gastrointestinal tolerabiliteyi iyile�tirebilir).
Hepato-bilier hastal�klar
�ok seyrek: Karaci�er fonksiyon testlerinde anormallikler veya hepatit (metforminin kesilmesiyle d�zelmektedir). Kolestatik hepatit, karaci�er enzim seviyelerinde artma.
Deri ve deri alt� doku hastal�klar�
�ok seyrek: Liken planus, cilt d�k�nt�s�, eritem, ka��nt�, �rtiker.
�zel pop�lasyonlara ili�kin ek bilgiler:
Pediyatrik pop�lasyon:
Yay�mlanm�� ve pazarlama sonras� veriler ve bir y�l s�reli 10-16 ya� aras� s�n�rl� pediyatrik pop�lasyonda y�r�t�len kontroll� klinik �al��malarda bildirilen advers olaylar, eri�kinlerde bildirilenlere g�re i�erik ve �iddet y�n�nden benzerdir.
��pheli advers reaksiyonlar�n raporlanmas�
Ruhsatland�rma sonras� ��pheli ila� advers reaksiyonlar�n�n raporlanmas� b�y�k �nem ta��maktad�r. Raporlama yap�lmas�, ilac�n yarar/risk dengesinin s�rekli olarak izlenmesine olanak sa�lar. Sa�l�k mesle�i mensuplar�n�n herhangi bir ��pheli advers reaksiyonu T�rkiye Farmakovijilans Merkezi (T�FAM)�ne bildirmeleri gerekmektedir
(www.titck.gov.tr;
e-posta:
tufam@titCk.gov.tr
;
tel: 0 800 314 00 08; faks: 0 312 218 35 99).
4.9. Doz a��m� ve tedavisi
85g�a kadar olan metformin hidroklor�r dozlar�nda belirli durumlarda laktik asidoz olu�mas�na ra�men hipoglisemi g�r�lmemi�tir. Metforminin y�ksek doz a��m� veya e�lik eden riskler laktik asidoza neden olabilir. Laktik asidoz t�bbi bir acil durumdur ve hastanede tedavi edilmelidir. Laktat ve metformini v�cuttan uzakla�t�rman�n en etkili yolu hemodiyaliz uygulamakt�r.
Belso�uklu�u, Chlamydia ve Frengi
Belso�uklu�u, bakterilerin sebep oldu�u bir enfeksiyondur. Cinsel ili�ki
yoluyla bula��r ve d�lyata�� boynunda, idrar yollar�nda, an�ste, makatta ve
bo�azda enfeksyona sebep olabilir.
Diyabet Hastal���
Diyabet, ins�lin hormonu ile ilgili problemlerden kaynaklanan bir hastal�kt�r.