⚠️ Uyarılar
Lamivudin tedavisinin ba�lat�lmas�, yaln�zca dirence kar�� daha y�ksek bir genetik bariyeri olan alternatif bir antiviral ajan�n kullan�m� m�mk�n veya uygun olmad���nda d���n�lmelidir.
Hepatit alevlenmeleri
Tedavi s�ras�ndaki alevlenmeler
Kronik hepatit B hastal���nda spontan alevlenmeler olduk�a yayg�nd�r ve serum ALT d�zeylerindeki ge�ici y�kselmelerle karakterizedir. Antiviral tedavinin ba�lat�lmas�n�n ard�ndan, kimi hastalarda serum HBV DNA d�zeyleri d��erken serum ALT d�zeyi y�kselebilir. Kompanse karaci�er hastal��� olan hastalarda, serum ALT d�zeylerindeki bu y�kselmelere serum bilirubin konsantrasyonunda y�kselme veya hepatik dekompansasyon bulgular� genellikle e�lik etmez.
Uzayan tedavi s�ras�nda, lamivudine kar�� duyarl�l�kta azalma g�steren HBV viral alt gruplar� (YMDD variant HBV) g�r�lm��t�r. Baz� hastalarda YMDD mutant HBV'nin geli�mesi hepatitin alevlenmesine neden olabilir. Bu durum, ba�l�ca serum ALT d�zeyinde y�kselme ve HBV DNA'n�n tekrar ortaya ��kmas�yla saptan�r (bkz. B�l�m 4.2). YMDD mutant HBV'si olan hastalarda, tedavi k�lavuzlar�na g�re tedavinin lamivudinle �apraz diren� g�r�lmeyen alternatif bir ajanla de�i�tirilmesi veya lamivudinle �apraz diren� g�r�lmeyen ikinci bir ajan�n tedaviye eklenmesi d���n�lmelidir (bkz. B�l�m 5.1).
Tedavinin kesilmesinin ard�ndan ortaya ��kan alevlenmeler
Hepatit B tedavisini b�rakan hastalarda, genellikle serum ALT d�zeyinde art�� ve HBV DNA'n�n yeniden ortaya ��kmas�yla tespit edilen, akut hepatit alevlenmesi g�r�lm��t�r. Tedavinin ard�ndan aktif tedavi olmaks�z�n takip yap�lan kontroll� Faz III �al��malar�nda tedavi sonras� ALT y�kselmelerinin (ba�lang�� de�erinin 3 kat�ndan fazla) insidans�n�n, plasebo alanlarla (%8) kar��la�t�r�ld���nda, lamivudinle tedavi edilen hastalarda (%21) daha y�ksek oldu�u g�r�lm��t�r. �te yandan, bilirubin y�kselmesiyle ili�kili tedavi sonras� y�kselmeleri olan hastalar�n oran� d���kt�r ve her iki tedavi kolunda da benzerdir (bkz. B�l�m 5.1, Tablo 4). Lamivudinle tedavi edilen hastalarda, tedavi sonras� ALT y�kselmelerinin �o�u tedaviden sonraki 8. ve 12. haftalar aras�nda ortaya ��km��t�r. �o�u olay
kendi kendini s�n�rlayan �zellikte olsa da baz� fatal durumlar da g�zlenmi�tir. E�er ZEFF�X tedavisi sonland�r�l�rsa, hastalar klinik a��dan ve serum karaci�er fonksiyon testlerinin (ALT ve bilirubin seviyeleri) de�erlendirilmesi yoluyla periyodik olarak en az 4 ay s�re ile ve devam�nda klinik a��ndan gerektik�e takip edilmelidir.
Orta ila �iddetli b�brek yetmezli�i olan hastalarda, serum lamivudin konsantrasyonlar� (E�ri Alt� Alan; EAA) azalan renal klerense ba�l� olarak artar ve bundan dolay� kreatinin klerensi
<50 ml/dakika olan hastalarda doz azalt�lmal�d�r (bkz. B�l�m 4.2).
Dekompanse sirozu olan hastalarda g�r�len alevlenmeler
Nakil al�c�lar� ve dekompanse sirozu olan hastalar daha b�y�k aktif viral replikasyon riski alt�ndad�r. Bu hastalar�n karaci�er fonksiyonlar�n�n d���k olmas� nedeniyle, lamivudin tedavisine devam edilmedi�inde hepatit reaktivasyonu veya tedavi s�ras�nda etkililik kayb� ciddi ve hatta �l�mc�l dekompansesyona neden olabilir. Bu hastalarda hepatit B, karaci�er ve b�brek fonksiyonlar� ve tedavi s�resince antiviral yan�t ile ilgili klinik, virolojik ve serolojik parametreler en az ayda bir kez takip edilmelidir. E�er herhangi bir sebeple tedavi sonland�r�l�yorsa, bu takiplerin sonland�r�lmas�n� takiben en az 6 ay s�reyle devam ettirilmesi gerekir. �zlenecek laboratuvar parametreleri (asgari olarak) serum ALT, bilirubin, albumin, kan �re nitrojeni (BUN), kreatinin d�zeyleri ve viral durumu (HBV antijeni/antikoru ve m�mk�n oldu�unda serum HBV DNA konsantrasyonlar�) i�ermelidir. Tedavi s�ras�nda veya sonras�nda hepatik yetmezlik belirtileri g�steren hastalar�n uygun bir �ekilde s�k s�k kontrol edilmeleri gerekir.
Tedavi sonras�nda yineleyen hepatit belirtisi g�steren hastalarda, lamivudin tedavisinin yeniden ba�lat�lmas�n�n yararlar� �zerine yeterli veri bulunmamaktad�r.
HIV ile koenfeksiyon
HIV ile koenfekte olan ve lamivudin veya lamivudin-zidovudin kombinasyonunu kullanan veya kullanmay� planlayan hastalar�n tedavisinde, HIV enfeksiyonu i�in belirlenen lamivudin dozu (genellikle di�er antiretroviral ajanlar ile birlikte g�nde iki kez 150 mg) devam ettirilmelidir. Ayn� zamanda HIV ile enfekte olan ve antiretroviral tedaviye ihtiya� duymayan hastalar, kronik hepatit B tedavisi i�in tek ba��na lamivudin kullan�ld���nda HIV mutasyonu riski ta��maktad�r.
Hepatit B'nin bula�mas�
ZEFF�X ile tedavi edilen gebe kad�nlarda hepatit B vir�s�n�n maternal-f�tal ge�i�i hakk�nda s�n�rl� bilgi vard�r. Yenido�anlarda hepatit B vir�s� a��lama uygulamas� i�in �nerilen standart prosed�rler takip edilmelidir.
ZEFF�X tedavisinin, hepatit B vir�s�n�n ba�kalar�na bula�ma riskini azaltt��� kan�tlanmam��t�r. Hastalar bu konuda bilgilendirilmeli ve uygun �nlemler almalar� i�in uyar�lmal�d�r.
Mitokondriyal disfonksiyon
N�kleozit ve n�kleotit analagolar�n�n,
in vitro
ve
in vivo
ko�ullarda �e�itli derecelerde mitokondri hasar�na neden oldu�u g�sterilmi�tir. Anne karn�nda veya postnatal d�nemde n�kleozit analoglar�na maruz kalan bebeklerde mitokondriyal hasar bildirilmi�tir. Bildirilen
ba�l�ca istenmeyen olaylar �u �ekildedir: Hematolojik bozukluklar (anemi, n�tropeni), metabolik bozukluklar (hiperlipazemi) ve ge� ortaya ��kan baz� n�rolojik bozukluklar (hipertoni, konvulsiyon, anormal davran��lar). N�rolojik bozukluklar ge�ici veya kal�c� olabilir. Anne karn�nda n�kleozit veya n�kleotit analoglar�na maruz kalan her �ocuk klinik a��dan ve laboratuvar bulgular� a��s�ndan takip edilmeli ve ilgili bulgu veya belirtileri olan olgular olas� mitokondriyal disfonksiyon a��s�ndan tam olarak ara�t�r�lmal�d�r.
Delta hepatit ya da hepatit C
Lamivudinin, Delta hepatit veya hepatit C ile koenfekte olmu� hastalardaki etkilili�i hen�z belirlenmemi�tir ve bu y�zden dikkatli kullan�lmas� �nerilmektedir.
�mm�nosupresif tedaviler
Lamivudinin, HBeAg negatif (prekor mutant) hastalarda ve kanser kemoterapisi de dahil olmak �zere, e� zamanl� olarak imm�nosupresifler ile tedavi edilen hastalarda kullan�lmas�na ili�kin veriler s�n�rl�d�r. Lamivudin, bu hastalarda dikkatle kullan�lmal�d�r.
Takip etme
ZEFF�X'le ila� tedavisi s�ras�nda hastalar d�zenli olarak takip edilmelidir. Serum ALT ve HBV DNA d�zeyleri 3 ayl�k aral�klarla takip edilmeli ve HBeAg pozitif hastalarda HBeAg her 6 ayda bir de�erlendirilmelidir.
HBeAg pozitif veya negatif hastalarda, YMDD (tirozin-metiyoninaspartat-aspartat) mutant HBV'nin geli�mesi lamivudine kar�� terap�tik yan�tta azalmaya yol a�abilir ve bu durum HBV DNA ve ALT d�zeylerinde �nceki tedavi d�zeylerinden art�� ile g�sterilir. Lamivudin monoterapisi g�ren hastalarda diren� riskini azaltmak i�in, tedavinin 24. haftas�nda veya sonras�nda serum HBV DNA d�zeyi saptanabilir olarak devam ediyorsa, lamivudine kar�� �apraz direnci olmayan alternatif bir ajana ge�i� veya b�yle bir ajan�n eklenmesi d���n�lmelidir.
Laktik asidoz ve steatoz ile ili�kili �iddetli hepatomegali
�l�mc�l vakalar dahil olmak �zere, ZEFF�X dahil n�kelozit analoglar�n�n kullan�m� ile birlikte laktik asidoz ve steatoz ile ili�kili �iddetli hepatomegali bildirilmi�tir. Bu vakalar�n b�y�k bir �o�unlu�u kad�nlarda g�r�lm��t�r. Antiretroviral n�kleozit analoglar� ile tedavi edilen hastalarda laktik asidoz ve steatoz ile ili�kili �iddetli hepatomegalinin ortaya ��kmas� i�in kad�n cinsiyeti ve obezite risk fakt�rleri olabilir. Bu vakalar�n �o�u HIV enfeksiyonunun tedavisi i�in n�kleozit analoglar� kullanan hastalarda tan�mlanm��t�r, ancak hepatit B i�in lamivudin kullanan hastalarda da laktik asidoz vakalar� bildirilmi�tir. ZEFF�X tedavisi, laktik asidozu d���nd�ren veya belirgin transaminaz y�kselmeleri olmad���nda dahi hepatomegali ve steatozu i�eren kesin hepatoksisiteye ait klinik veya laboratuvar bulgular� g�r�len hastalarda durdurulmal�d�r.
Di�er ila�lar ile birlikte kullan�m�
ZEFF�X, lamivudin veya emtrisitabin i�eren di�er t�bbi �r�nlerle birlikte kullan�lmamal�d�r (bkz. B�l�m 4.5).
Lamivudinin, kladribin ile kombinasyonu �nerilmemektedir (bkz. B�l�m 4.5).