⚠️ Uyarılar
Genel
Bu ila� ile tedavi edilen hastalarda intihar d���ncesi ve davran��� bildirilmi�tir. Bu nedenle hastalar intihar d���ncesi ve davran��� a��s�ndan yak�ndan izlenmelidir. �ntihar d���ncesi ve davran��� ortaya ��kt���nda, hasta ve hasta yak�n�n�n t�bbi destek almas� �nerilmelidir.
Fenitoin absans (petit mal) konv�lsiyonlar�nda etkili de�ildir. Tonik-klonik (grand mal) ve absans (petit mal) konv�lsiyonlar� varsa kombine ila� tedavisi gerekir.
Fenitoin hipoglisemi ya da ba�ka metabolik nedenlere ba�l� konv�lsiyonlarda endike de�ildir. Gerekti�i �zere uygun tan� ama�l� giri�imler yap�lmal�d�r.
Epilepsili hastalarda fenitoin status epileptikus olu�umunu da i�eren n�bet s�kl�klar�n� h�zland�rabece�inden aniden kesilmemelidir.. Hekim dozun azalt�lmas�n�, ilac�n kesilmesini ya da yerine alternatif antikonv�lzan ila� verilmesini uygun g�r�yorsa bunun a�amal� olarak yap�lmas� gerekir. Ancak, alerjik bir reaksiyon ya da a��r� duyarl�l�k reaksiyonu durumunda h�zla alternatif bir tedaviye ge�ilmesi gerekebilir. Bu durumda alternatif tedavi hidantoin kimyasal s�n�f�nda olmayan bir antikonv�lzan ila� olmal�d�r.
Fenitoin verilmi� olan bireylerin k���k bir b�l�m�nde ilac� yava� metabolize ettikleri g�sterilmi�tir. Yava� metabolizma enzim etkinli�inin s�n�rl� olu�una, ind�ksiyon eksikli�ine ba�l� olabilir ve genetik fakt�rlerle (polimorfizm) belirlendi�i anla��lmaktad�r.
Kronik alkol kullan�m� serum d�zeylerini d���rebilirken, akut alkol kullan�m� fenitoinin serum d�zeylerini y�kseltebilir.
St John�s wort (Hypericum perforatum) i�eren bitkisel preparatlar, plazma konsantrasyonlar�nda azalma riskinden dolay� ve fenitoinin klinik etkisini azaltaca��ndan fenitoin al�rken kullan�lmamal�d�r (Bkz. B�l�m 4.5).
Fenitoin ile porfiride alevlenme aras�nda bir ba�lant� kuran izole vaka raporlar� g�z �n�nde tutulursa, s�z konusu hastal�ktan �ikayet�i hastalara fenitoin uygulan�rken dikkat edilmelidir.
Nadir kal�t�msal galaktoz intolerans�, Lapp laktoz yetmezli�i ya da glukoz-galaktoz malabsorpsiyon problemi olan hastalar�n bu ilac� kullanmamalar� gerekir.
Antikonv�lzan Hipersensitivite Sendrom (AHS)
Antikonv�lzan hipersensitivite sendromu antikonv�lzan ila� alan baz� hastalarda olu�an, nadir ilaca ba�l�, potansiyel olarak fatal multiorgan sendromudur. Ate�, deride k�zar�kl�k, lenfadenopati ve di�er multiorgan patolojileri ile karakterize edilir, genellikle hepatiktir. Mekanizmas� bilinmemektedir. �lk ilaca maruz kalma ve belirtiler aras�ndaki aral�k genellikle 2- 4 haftad�r fakat 3 ay veya daha uzun s�re antikonv�lzan alan bireyler de bildirilmi�tir.
AHS geli�imi i�in siyah hastalar dahil y�ksek risk ta��yan hastalar, ge�mi�inde bu sendromu ge�irmi� olan veya aile hikayesinde bulunan ve ba����kl��� bask� alt�nda tutulan hastalard�r. Bu sendrom �nceden duyarl�la�t�r�lm�� bireylerde daha a��rd�r. Hastaya AHS te�hisi konu�mu� ise, fenitoin kesilmeli ve uygun destekleyici �l��mler temin edilmelidir.
Merkezi Sinir Sistemine etkisi
Serum fenitoin d�zeyleri optimal aral���n �st�nde kal�rsa "delirium", "psikoz" ya da "ensefalopati" olarak adland�r�lan konf�zyon tablolar� ya da ender olarak geri d�n��s�z serebellum i�lev bozuklu�u meydana gelebilir. Bu nedenle, ilk akut toksisite belirtisinde serumdaki ila� d�zeyinin belirlenmesi tavsiye edilir. Serum d�zeyleri �ok y�ksekse fenitoin tedavisinde dozun azalt�lmas� gerekir; semptomlar devam ederse fenitoin tedavisinin kesilmesi tavsiye edilir.
Hematopoetik etki
Fenitoin ile benign lenf d���m� hiperplazisi, ps�dolenfoma, lenfoma ve Hodgkin hastal��� dahil lenfadenopati (lokal ya da yayg�n) geli�mesi aras�nda bir ili�ki oldu�unu d���nd�ren baz� vakalar bildirilmi�tir. Bir neden ve sonu� ili�kisi saptanm�� olmasa da, lenfadenopati meydana gelmesi bu tablonun ba�ka lenf d���m� patolojisi tiplerinden ay�rt edilmesi gerekti�ini g�sterir. Lenf d���m� tutulumu, serum hastal���n� and�ran belirtiler ve semptomlar (�rn; ate�, d�k�nt�, karaci�er tutulumu) ile birlikte ya da olmadan ortaya ��kabilir. B�t�n lenfadenopati vakalar�nda uzun bir s�re g�zlem yaparak takip gerekir ve konv�lsiyonlar�n alternatif antikonv�lzan ila�lar ile kontrol alt�na al�nabilmesi i�in gereken her �ey yap�lmal�d�r.
Makrositoz ve megaloblastik anemi meydana gelmi� olsa da, bu durumlar genellikle folik asit tedavisine yan�t verir. Fenitoin tedavisine folik asit eklenirse konv�lsiyon kontrol� azalabilir.
Hepatik/�mmunolojik Etki
Fenitoinin biyotransformasyonu �ncelikle karaci�erde olur. Karaci�er i�levi bozulmu� hastalar, ya�l� hastalar ya da ciddi hastal�k tablosundakilerde erken toksisite belirtileri ortaya ��kabilir.
Toksik hepatit ve karaci�er hasar� bildirilmi�tir ve nadir durumda �l�me neden olabilir. Fenitoin ile, seyrek olarak akut karaci�er yetmezli�i vakalar� da dahil olmak �zere, akut hepatotoksisite vakalar� bildirilmi�tir. Bu olaylar ate�, deri d�k�nt�s� ve lenfadenopati ile karakterize a��r� duyarl�l�k reaksiyonlar� ile ili�kilendirilmi� olup, genellikle tedavinin ilk 2 ay� i�inde ortaya ��kar. S�k g�r�len di�er belirtiler artralji, deride k�zar�kl�k, sar�l�k, hepatomegali, serum transaminaz d�zeylerinde y�kselme, l�kositoz ve eozinofilidir. Akut fenitoin hepatotoksisitesinin klinik seyri h�zla iyile�meden �l�me kadar uzan�r. Akut hepatotoksisiteli bu hastalarda fenitoin derhal kesilmeli ve bir daha kullan�lmamal�d�r.
Proteine ba�lanman�n azald��� yerlerde, �remi azald���ndan total serum fenitoin seviyeleri benzer �ekilde d���r�lecektir. Bununla birlikte, farmakolojik olarak etkin serbest ila� konsantrasyonunun de�i�me ihtimali yoktur. Bu nedenle, bu ko�ullar alt�nda terap�tik kontrol total fenitoin seviyeleri 10- 20 mg/L (40-80 mikromol/L) olan normal oran�n alt�ndaki d�zeylerde elde edilir.
Birka� bireysel vaka raporlar� siyah hastalarda ciltte k�zar�kl�k ve hepatotoksisite dahil hipersensitivite reaksiyonlar�n insidans�nda daha seyrek olsa bile art�� olabilece�ini g�stermektedir.
�ntegumental etki
Fenitoin ciltte eksfolyatif dermatit, Stevens-Johnson Sendrom (SJS) ve toksik epidermal nekroliz (TEN) gibi fatal olabilen seyrek �nemli yan etkilere neden olabilir. Uyar� olmad��� halde ciddi deri reaksiyonlar� olu�ursa, hastalar ciltte k�zar�kl�k ve kabart� i�aret ve
belirtileri, ate� veya ka��nt� gibi di�er hipersensitivite belirtileri i�in uyar�lmal�d�r ve herhangi bir g�sterge i�aret veya belirti g�zlendi�inde hemen doktorundan t�bbi tavsiye almal�d�r. Deride d�k�nt� meydana gelirse hekim taraf�ndan fenitoin kesilmelidir D�k�nt� daha hafif tipteyse (k�zam�k ya da k�z�l gibi) d�k�nt� t�m�yle kaybolduktan sonra tedaviye geri d�n�lebilir. Tedaviye tekrar ba�lad�ktan sonra d�k�nt� yeniden ortaya ��karsa bir daha fenitoin tedavisi uygulanmas� kontrendikedir. Yay�nlanm�� olan literat�rler ciltte k�zar�kl�k dahil hipersensivite reaksiyonlar�n riskinde, SJS, TEN, hepatotoksisite ve siyah insanlarda antikonv�lzan hipersensitivite sendromunda seyrek olsa bile art�� olabilece�ini g�stermektedir.
�in �rk�ndan olan hastalarda yap�lm�� olan �al��malarda, di�er karbamazepin kullanan hastalarda kal�t�m yolu ile al�nan HLA B geninin allelik varyant� olan HLA-B* 1502�nin varl��� ve SJS/TEN geli�tirme riski aras�nda g��l� bir ba�lant� oldu�u bulunmu�tur. Fenitoin dahil SJS/TEN ile ilgili ila� kullanan Asya �rk�ndan olan hastalarda HLA-B* 1502�nin SJS/TEN�in geli�mesi i�in risk fakt�r� oldu�una dair s�n�rl� say�da kan�t bulunmaktad�r. HLA-B* 1502 pozitif olan hastalarda alternatif tedaviler e�it olarak mevcut olmayaca��ndan fenitoin dahil, SJS/TEN ile ilgili ila� kullan�m�ndan ka��n�rken gerekli �nem g�sterilmelidir.
Literat�r raporlar�; fenitoin, kraniyal radyasyon ve kortikosteroidlerin a�amal� olarak azalt�lmas� �eklindeki bir kombine uygulaman�n eritema m�ltiforme ve/veya Stevens-Johnson sendromu ve/veya toksik epidermal nekroliz geli�mesiyle ba�lant�l� olabilece�ini d���nd�rmektedir.
Metabolik etki
Porfiri ile fenitoin kullan�m� ili�kilendirilmi� birka� izole rapora g�re, bu hastal��� olan ki�ilerde bu ilac�n kullan�m�nda uyar� yap�lmal�d�r.
�lac�n ins�lin sal�nmas� �zerindeki inhibit�r etkisine ba�l� hiperglisemi bildirilmi�tir. Ayr�ca fenitoin diyabetli hastalarda serum glukoz d�zeylerini de art�rabilir.
Kas-�skelet etki
CYP450 enzim ind�kleyici olarak g�sterilen fenitoin ve di�er antikolv�nsanlar�n Vitamin D3��n metabolizmas�n� art�rarak indirek olarak kemik mineral metabolizmas�n� etkiledi�i d���n�l�r. Bu, kronik olarak tedavi edilen epileptik hastalarda Vitamin D eksikli�i veya g�ne� �����na maruz kalmama, ra�itizm, osteomalasi, kemik k�r�lmas�, osteoporoz, hipokalsemi ve hipofosfatemi riskinin y�kselmesine neden olur..
Oral fenitoin form�lasyonlar� kullanan hastalar i�in bilgi
Fenitoin alan hastalara re�etelenen doz rejimine s�k�ca uyman�n �nemi ve ilac� re�etelendi�i gibi oral yolla almalar�n� engelleyen b�t�n klinik tablolar� (�rn. ameliyat) hekimlerine bildirmeleri s�ylenmelidir.
Hastalar hekimlerine dan��madan �nce ba�ka ila�lar ya da alkoll� i�ecekler almamalar� konusunda uyar�lmal�d�r.