⚠️ Uyarılar
Genel
Triptorelin gonadotropinlerin hipofiz sekresyonunu etkileyen ila�larla birlikte kullan�ld���nda tedbir al�nmal� ve hastan�n hormonal durumu izlenmelidir.
B�brek ya da karaci�er yetmezli�i olan hastalarda triptorelin ortalama 7-8 saatlik bir terminal yan �mre sahiptir, sa�l�kl� ki�ilerde ise bu 3-5 saattir. IVF endikasyonunda uzun s�reli maruziyetine ra�men triptorelinin embriyo transferi s�ras�nda dola��mda olmas� beklenmemektedir.
GnRH agonistlerinin kullan�lmas� kemik mineral yo�unlu�unun azalmas�na sebep olabilir. �lk verilere g�re erkeklerde GnRH agonistlerinin bifosfonatlar ile birlikte kullan�m� kemik mineral yo�unlu�unu azaltabilir. Osteoporoz (�rne�in kronik alkol al�nmas�, sigara i�me al��kanl���, kemik mineral yo�unlu�unu azaltan antikonv�lsanlar ya da kortikoidler gibi ila�larla uzun d�nemli tedavi, ailede osteoporoz ge�mi�i, beslenme bozuklu�u) ile ilave risk fakt�rleri olan hastalarda �zel dikkat gerekmektedir.
Kemik mineral yo�unlu�u kayb�
GnRH agonistlerinin kullan�lmas�, kemik mineral yo�unlu�unun 6 ayl�k tedavi d�nemi boyunca ortalama her ay %1 azalmas�na neden olabilece�i muhtemeldir. Kemik mineral yo�unlu�unda her %10Tuk azalma, k�r�k riskinde 2-3 kez art�� ile ba�lant�l�d�r. Mevcut veriye g�re kad�nlar�n �o�unlu�unda kemik yo�unlu�u kayb� tedavinin kesilmesinden sonra geri d�n���ml� olabilmektedir.
Osteoporozu olan ya da osteoporoz i�in risk fakt�rleri (�rne�in kronik alkol al�nmas�, sigara i�me al��kanl���, kemik mineral yo�unlu�unu azaltan antikonv�lsanlar ya da kortikoidler gibi ila�larla uzun d�nemli tedavi, ailede osteoporoz ge�mi�i, anoreksiya nevroza gibi beslenme bozuklu�u) olan hastalarda �zel veri mevcut de�ildir. Bundan dolay� kemik mineral yo�unlu�unda azalma bu hastalarda zararl� olmas� muhtemeldir. Bu hastalarda triptorelin ile tedavi birey baz�nda d���n�lmeli ve e�er tedavinin faydas� �ok dikkatli bir de�erlendirmeden sonra riskten daha �nemli olursa tedavi ba�lat�lmal�d�r. Kemik mineral yo�unlu�unu engellemek i�in �nlemler al�nmal�d�r.
Triptorelin kullanmadan �nce hastan�n gebe olmad��� do�rulanmal�d�r.
Nadiren, GnRH agonistleri ile tedavi, daha �nceden bilinmeyen gonadotrop h�cre hipofiz adenomun varl���n� ortaya ��karabilir. Bu hastalarda; ani ba�a�ns�, kusma, g�rme bozuklu�u ve oftalmopleji ile karakterize olan hipofizer apopleksi geli�ebilir.
Depresyon da dahil olmak �zere ruh hali de�i�imleri kay�t edilmi�tir. Depresyonu oldu�u bilinen hastalar tedavi s�resince yak�ndan takip edilmelidir.
Aktif ale�jik durum belirtileri ya da bilinen ale�jik e�ilim ge�mi�i olan kad�n hastalarda �zel dikkat gerekmektedir. Ciddi ale�jik durumu olan kad�nlarda Gonapeptyl ile tedavi �nerilmez. �ocuk do�urma potansiyeli olan kad�nlar, gebeli�i �nlemek i�in tedaviden �nce dikkatlice incelenmelidir.
Erkeklerde Prostat kanseri
Hastalann birka��nda serum testosteron d�zeyinin ba�lang��ta k�sa s�reli art��� hastal��a ait semptomlann ge�ici olarak k�t�le�mesi ile ili�kilendirilmi�tir. Bu semptomlardan herhangi birinin k�t�le�mesi durumunda hastamn hekime dan��mas� tavsiye edilmelidir. Bu nedenle GONAPEPTYL kullan�m� omurilik bas�s�na dair belirtiler g�steren hastalarda dikkatlice de�erlendirilmeli ve metastazlara ba�l� idrar yolu t�kan�kl��� ve/veya spinal metastazlan olan hastalar ba�ta olmak �zere tedavinin ilk haftalar�nda hastalara yak�n bir t�bbi g�zetim yap�lmal�d�r.
Klinik semptomlann �iddetlenmesini �nlemek i�in tedavinin ba�lang�� evresinde ek olarak uygun bir antiandrojen ajan�n uygulanmas� d���n�lmelidir.
Terap�tik etkisini kontrol edebilmek i�in tedavi s�resince prostat spesifik antijen (PSA) ve testosteron plazma d�zeyleri d�zenli olarak takip edilmelidir. Testosteron d�zeyleri 1 ng/ml�yi a�mamal�d�r.
Aynca epidemiyolojik verilere dayanarak, hastalarda androjen deprivasyon tedavisi s�ras�nda kardiyovask�ler hastal�k riskinde art�� veya metabolik de�i�iklikler (glukoz intolerans�, diabetes mellitus vb.) g�zlemlenmi�tir. Ancak ileriye y�nelik verilerde, GnRH analoglan ile tedavi ve kardiyovask�ler �l�m oran�ndaki art�� aras�nda herhangi bir ba� kurulamam��t�r. Metabolik ve kardiyovask�ler hastal�k riski y�ksek olan hastalar tedaviye ba�lanmadan �nce dikkatlice de�erlendirilmeli ve androjen deprivasyonu tedavisi s�ras�nda yak�ndan takip edilmelidir.
Kad�nlarda
�ocuk do�urma potansiyeli bulunan kad�nlar tedaviden �nce dikkatle muayene edilmelidir.
Downreg�lasyon ve premat�re LH��n ani y�kselmelerinin �nlenmesi
ART; �oklu gebelik, gebelik kayb�, ektopik gebelik ve konjenital malformasyon risk art��� ile ili�kilendirilmektedir. Bu riskler kontroll� �ver hiperstim�lasyonunda yard�mc� tedavi olarak GONAPEPTYL kullan�m�nda da ge�erlidir. Kontroll� �ver hiperstim�lasyonunda GONAPEPTYL kullan�m� �ver hiperstim�lasyon sendromu (OHSS) ve �ver kist riskini art�rabilir.
�ver hiperstim�lasyon sendromu (OHSS)
OHSS komplike olmayan �ver b�y�mesinden farkl� bir t�bbi olayd�r. OHSS kendisini artan �iddet derecelerinde g�sterebilen bir sendromdur. Belirgin �ver b�y�mesi, y�ksek serum seks steroidleri ve vask�ler permeabilite art���ndan olu�ur. Permeabilite art���, periton, plevra ve ender olarak perikard bo�luklar�nda s�v� birikimiyle sonu�lanabilir.
�iddetli OHSS olgular�nda �u semptomlar g�zlenebilir; abdominal a�n, abdominal distansiyon, �verlerde ileri derecede b�y�me, kilo alma, dispne, olig�ri ve bulant�, kusma, diyare gibi gastrointestinal semptomlar. Klinik de�erlendirmede hipovolemi, hemokonsantrasyon, elektrolit dengesizlikleri, asit, hemoperiton, plevral ef�zyon, hidrotoraks, akut pulmoner distres ve tromboembolik olaylar a���a ��kabilir.
Gonadotropin tedavisine kar�� al�nan a��n �ver yan�t�, ov�lasyonu tetiklemek �zere hCG uygulanmad��� s�rece, ender olarak OHSS�ye yol a�ar. Bu nedenle �ver hiperstim�lasyonu durumunda, hCG uygulamas�n� durdurmak ve hastaya en az 4 g�n s�reyle koitustan ka��nmas�n� ya da bariyer y�ntemlerini kullanmas�n� tavsiye etmek ak�lc� bir yakla��m olacakt�r. OHSS h�zla ilerleyebilir (24 saat ile birka� g�n i�erisinde) ve ciddi bir t�bbi olay haline gelebilir, bu nedenle hastalar hCG uygulamas�ndan sonra en az iki hafta s�reyle izlenmelidir.
Gebelik geli�mesi durumunda OHSS daha �iddetli olabilir ve daha uzun s�rebilir. OHSS en b�y�k s�kl�kla hormon tedavisi bittikten sonra ortaya ��kar ve en y�ksek �iddetine tedaviyi izleyen yedi ile on g�n civar�nda ula��r. OHSS s�kl�kla, menstr�asyonun ba�lamas�yla spontan olarak geriler.
�iddetli OHSS ortaya ��karsa, e�er halen devam ediyorsa gonadotropin tedavisi durdurulmal� ve hasta hastaneye yat�r�lmal� ve istirahatle birlikte elektrolit ��zeltilerinin veya kolloidlerin ve heparinin intraven�z inf�zyonu gibi OHSS�ye spesifik tedavi ba�lat�lmal�d�r.
Bu sendrom polikistik �ver hastalannda daha y�ksek bir insidansta ortaya ��kmaktad�r. Gonadotropinlerle birlikte GnRH agonistlerinin kullan�lmas� tek ba��na gonadotropinlerin kullan�lmas�na g�re OHSS riskini artt�rabilir.
�ver kistleri
GnRH agonistiyle tedavinin ba�lang�c� s�resince �ver kistleri olu�abilir. Bu kistler genellikle semptom olu�turmazlar ve fonksiyonel de�ildirler.
Uterus miyomlan ve endometriyozis
Tedavi boyunca menstr�asyon ger�ekle�mez. Tedavi s�rerken metroraji meydana gelmesi normal de�ildir (ilk ay d���nda) ve plazma �strojen d�zeyi do�rulanmal�d�r. Bu d�zey 50 pg/mTden d���k oldu�unda olas� ilgili organik lezyonlar ara�t�r�lmal�d�r. Tedavinin b�rak�lmas�yla birlikte �ver fonksiyonuna kald��� yerden devam eder, �rne�in menstural kanama en son enjeksiyondan 7-12 hafta sonra yeniden ba�layacakt�r.
Gonadotropinlerin ilk sal�verilmesiyle birlikte ov�lasyon ba�lat�labildi�inden tedavinin birinci ay� s�resince hormonal olmayan kontrasepsiyon uygulanmal�d�r. Aynca menstr�asyon yeniden ba�layana kadar veya ba�ka bir kontrasepsiyon metodu belirlenene kadar son enjeksiyondan 4 hafta sonra kontrasepsiyon uygulanmal�d�r.
Uterus miyomlann�n tedavisi s�resince uterus ve miyom boyutu �rne�in ultrasonografi vas�tas�yla d�zenli olarak saptanmal�d�r. Miyom dokusunun azalmas�na k�yasla uterus boyutunun orant�s�z bir bi�imde h�zla k���lmesi nadiren g�r�lse de kanama ve sepsise neden olur.
Birka� ay�n �st�nde GONAPEPTYL tedavisi kemik yo�unlu�unun azalmas�na neden olabilir. Bu nedenle add-back tedavi olmaks�z�n uygulama 6 aydan fazla olmamal�d�r. Tedavinin b�rak�lmas�ndan sonra kemik kayb� genellikle 6-9 ay i�erisinde geri d�ner. Buna ba�l� olarak osteoporoz sebebiyle ek risk fakt�rleri konusunda hastalara �zel bir uyan yap�lmal�d�r.
GONAPEPTYL tedavisi s�resince menstr�asyonun kesilmesi gerekti�inden menstr�asyon d�zenli olarak devam etti�i takdirde hasta bu durumu doktoruna bildirmesi y�n�nde bilgilendirilmelidir.
Bu t�bbi �r�n her flakonda 1 mmol (23 mg)�dan daha az sodyum i�erir; sodyum miktanna ba�l� herhangi bir olumsuz etki beklenmez.
