Hepatit B enfeksiyonu:
VIREAD, yeti�kinler
Aktif viral replikasyon kan�t� ve serum alanin aminotransferaz (ALT) d�zeylerinde y�kselme veya histolojik olarak aktif hastal�kla birlikte kompanse karaci�er hastal��� olan, (bkz. B�l�m 5.1).
4.2. Pozoloji ve uygulama �ekli
Tedavi, kronik hepatit B ve/veya HIV enfeksiyonu tedavisinde deneyimli bir doktor taraf�ndan ba�lat�lmal�d�r.
Pozoloji/uygulama s�kl��� ve s�resi
Yeti�kinler
VIREAD'�n, kronik hepatit B tedavisi veya HIV tedavisi i�in �nerilen dozu, g�nde bir kez yiyeceklerle beraber al�nan 245 mg'd�r (bir tablet).
Kronik hepatit B:
Tedavinin optimum s�resi bilinmemektedir. Tedavinin kesilmesi a�a��daki durumlarda d���n�lebilir:
Sirozhastas� olmayan, HBeAg pozitif hastalarda tedavi, HBe serokonversiyonu (en az 3-6 ay arayla iki ard���k serum �rne�inde anti-HBe saptamas�yla HBeAg kayb� ve HBV DNA's� kayb�) do�ruland�ktan sonra veya HBs serokonversiyonuna ya da etkililik kayb�na kadar en az 12 ay uygulanmal�d�r (bkz. B�l�m 4.4). Herhangi bir ge� virolojik n�ks�n saptanmas� i�in, tedavi kesildikten sonra, serum ALT ve HBV DNA's� d�zeyleri d�zenli olarak izlenmelidir.
4.3. Kontrendikasyonlar
4.4. �zel kullan�m uyar�lar� ve �nlemleri
Genel
Tenofovir disoproksil fumarat tedavisi ba�lat�lmadan �nce hepatit B vir�s� ile enfekte olmu� t�m hastalara HIV antikor testi �nerilmelidir (bkz.
HIV-1 ve hepatit B'nin ko-enfeksiyonu
).
Hepatit B
Tenofovir disoproksil fumarat�n cinsel temas veya kanla kontaminasyon arac�l���yla di�er insanlara HBV bula�ma riskini ortadan kald�rd���n�n kan�tlanmad��� hastalara bildirilmelidir. Uygun �nlemlerin al�nmas�na devam edilmelidir.
HIV-1
Antiretroviral tedaviyle etkili viral s�presyonun, cinsel yolla bula�ma riskini �nemli �l��de d���rd��� kan�tlanm�� olmakla birlikte, rezid�el risk d��lanamaz. Bula�may� �nlemek i�in, ulusal k�lavuzlara uygun olarak �nlemler al�nmal�d�r.
Di�er t�bbi �r�nlerin birlikte uygulanmas�
VIREAD, tenofovir disoproksil fumarat veya tenofovir alafenamid i�eren ba�ka bir ila�la birlikte e� zamanl� olarak uygulanmamal�d�r.
4.5. Di�er t�bbi �r�nler ile etkile�imler ve di�er etkile�im �ekilleri
Etkile�im �al��malar� yaln�zca yeti�kinlerde ger�ekle�tirilmi�tir.
�n vitro deneylerin sonu�lar�na ve tenofovirin bilinen eliminasyon yoluna dayan�larak, di�er t�bbi �r�nler ile tenofoviri i�eren CYP450 etkile�imlerinin potansiyelinin d���k oldu�u s�ylenebilir.
E� zamanl� kullan�m� �nerilmeyen ila�lar
VIREAD, tenofovir disoproksil fumarat veya tenofovir alafenamid i�eren ba�ka herhangi bir t�bbi �r�nle e� zamanl� olarak uygulanmamal�d�r.
VIREAD, adefovir dipivoksille e� zamanl� olarak uygulanmamal�d�r.
Didanozin
Tenofovir disoproksil fumarat ve didanozinin birlikte uygulanmas� �nerilmemektedir (bkz. B�l�m 4.4 ve Tablo 1).
Renal yoldan elimine edilen t�bbi �r�nler
Tenofovir esas olarak b�breklerden elimine edildi�i i�in tenofovir disoproksil fumarat�n b�brek fonksiyonunu azaltan veya ta��y�c� proteinleri hOAT 1, hOAT 3 veya MRP 4 (�rn. sidofovir) arac�l���yla etkin t�b�ler sekresyon i�in yar��an t�bbi �r�nlerle birlikte uygulanmas� tenofovirin ve/veya birlikte uygulanan t�bbi �r�nlerin serum konsantrasyonlar�n� artt�rabilir.
Nefrotoksik bir t�bbi �r�n�n e� zamanl� kullan�m� veya yak�n zamanda kullan�lm�� olmas� durumunda, tenofovir disoproksil fumarat kullan�m�ndan ka��n�lmal�d�r. �rnek olarak aminoglikozidler, amfoterisin B, foskarnet, gansiklovir, pentamidin, vankomisin, sidofovir veya interl�kin-2 verilebilir, ancak �rnekler bunlarla s�n�rl� de�ildir (bkz. B�l�m 4.4).
Takrolimus b�brek fonksiyonunu etkileyebildi�i i�in tenofovir disoproksil fumarat ile birlikte uyguland���nda yak�ndan izlenmesi �nerilir.
Di�er etkile�imler
Tenofovir disoproksil fumarat ve di�er t�bbi �r�nler aras�ndaki etkile�imler, a�a��da Tablo 1'de s�ralanmaktad�r (art�� “↑” ile, d���� “↓” ile, de�i�im olmamas� “↔” ile, g�nde iki kez “b.i.d.” ile ve g�nde bir kez “q.d.” ile g�sterilmektedir).
Tablo 1: Tenofovir disoproksil fumarat ve di�er t�bbi �r�nler aras�ndaki etkile�imler
Terap�tik alanlara g�re t�bbi �r�n (mg cinsinden doz)
�la� d�zeyleri �zerindeki etkileri EAA, C, C'deki ortalama
de�i�im y�zdesi
245 mg tenofovir disoproksil (fumarat olarak) ile birlikte uygulamaya ili�kin �neri
ANT�-ENFEKT�FLER
Antiretroviraller
Proteaz inhibit�rleri
Atazanavir/Ritonavir (300 q.d./100 q.d. )
Atazanavir: EAA: ↓ % 25
C: ↓ % 28 C: ↓ % 26
Tenofovir: EAA: ↑ % 37
C: ↑ % 34
Doz ayarlamas� �nerilmemektedir. Tenofovir maruziyetindeki art��, b�brek yetmezli�i dahil, tenofovirle ili�kili advers olaylar� g��lendirebilir. B�brek fonksiyonu yak�ndan izlenmelidir (bkz. B�l�m 4.4).
C: ↑ % 29
Lopinavir/Ritonavir (400 b.i.d./100 b.i.d.)
Lopinavir/ritonavir: Lopinavir/ritonavir PK parametreleri �zerinde anlaml� bir etki bulunmamaktad�r.
Tenofovir: EAA: ↑ % 32
C: ↔ C: ↑ % 51
Doz ayarlamas� �nerilmemektedir. Tenofovir maruziyetindeki art��, b�brek yetmezli�i dahil, tenofovirle ili�kili advers olaylar� g��lendirebilir. B�brek fonksiyonu yak�ndan izlenmelidir (bkz. B�l�m 4.4).
Darunavir/Ritonavir (300/100 b.i.d.)
Darunavir: Darunavir/ritonavir PK parametreleri �zerinde anlaml� bir etki yoktur.
Tenofovir: EAA: ↑ % 22
C: ↑ % 37
Doz ayarlamas� �nerilmemektedir. Tenofovir maruziyetindeki art��, b�brek yetmezli�i dahil, tenofovirle ili�kili advers olaylar� g��lendirebilir. B�brek fonksiyonu yak�ndan izlenmelidir (bkz. B�l�m 4.4).
NRTI'lar
Didanozin
Tenofovir disoproksil ve didanozinin birlikte uygulanmas� didanozine sistemik maruziyette % 40-60 art��a neden olur.
Tenofovir disoproksil fumarat ve didanozinin birlikte uygulanmas� �nerilmemektedir (bkz. B�l�m 4.4).
Didanosine sistemik maruziyetin artmas�, didanosine ba�l� advers reaksiyonlar� art�rabilir. Nadiren, bazen �l�mc�l olan pankreatit ve laktik asidoz bildirilmi�tir. G�nde 400 mg'l�k bir dozda tenofovir disoproksil ve didanosinin birlikte uygulanmas�, muhtemelen fosforlanm�� (yani etkin) didanosini art�ran bir h�cre i�i etkile�ime ba�l� olarak CD4 h�cre say�s�nda �nemli bir azalma ile ili�kilendirilmi�tir.
Tenofovir disoproksil tedavisi ile
birlikte uygulanan 250 mg didanosin azalt�lm�� dozu, HIV 1 enfeksiyonunun tedavisi i�in test edilmi� �e�itli kombinasyonlarda y�ksek virolojik ba�ar�s�zl�k oranlar� ile ili�kilendirilmi�tir.
Adefovir dipivoksil
EAA: ↔
C: ↔
Tenofovir disoproksil fumarat, adefovir dipivoksille e� zamanl� olarak uygulanmamal�d�r (bkz.
B�l�m 4.4).
Entekavir
EAA: ↔
C: ↔
Tenofovir disoproksil fumarat entekavirle birlikte uyguland���nda klinik olarak anlaml� farmakokinetik etkile�imler
bulunmamaktad�r.
Hepatit C vir�s antiviral ajanlar
Ledipasvir/Sofosbuvir (90 mg/400 mg q.d.) +
Atazanavir/Ritonavir
(300 mg q.d./100 mg q.d.) + Emtirisitabin /Tenofovir disoproksil fumarat
(200 mg/300 mg q.d.)
Ledipasvir: EAA: ↑ % 96
C: ↑ % 68 C: ↑ % 118
Sofosbuvir: EAA: ↔
C: ↔
GS-331007
2
: EAA: ↔
C: ↔ C: ↑ % 42
Atazanavir: EAA: ↔
C: ↔ C: ↑ % 63
Ritonavir: EAA: ↔
C: ↔ C: ↑% 45
Emtirisitabin: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Tenofovir: EAA: ↔
C: ↑ % 47 C: ↑ % 47
Tenofovir disoproksil fumarat�n ledipasvir/sofosbuvir ve atazanavir/ritonavir ile birlikte uygulanmas�n�n sonucu olarak tenofovirin y�kselen plazma konsantrasyonlar�, b�brek yetmezli�ini de i�eren advers reaksiyonlar�n artmas�na neden olabilir. Tenofovir disoproksil fumarat�n ledipasvir/sofosbuvir ve bir farmakokinetik g��lendirici (�rn. ritonavir veya kobisistat) ile birlikte kullan�m�nda g�venlili�i belirlenmemi�tir.
Ba�ka alternatiflerin uygun olmamas� halinde, s�k renal izleme yap�lmas� uyar�s�yla birlikte kullan�labilir (bkz. B�l�m 4.4).
Ledipasvir/Sofosbuvir (90 mg/400 mg q.d.) +
Darunavir/Ritonavir
(800 mg q.d./100 mg q.d.) + Emtirisitabin /Tenofovir disoproksil fumarat
(200 mg/300 mg q.d.)
1
Ledipasvir: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Sofosbuvir: EAA: ↓ % 27
C: ↓ % 37
GS-331007
2
: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Darunavir: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Ritonavir: EAA: ↔
C: ↔ C: ↑ % 48
Emtirisitabin: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Tenofovir: EAA: ↑ % 50
C: ↑ % 64 C: ↑ % 59
Tenofovir disoproksil fumarat�n ledipasvir/sofosbuvir ve darunavir/ritonavir ile birlikte uygulanmas�n�n sonucu olarak tenofovirin y�kselen plazma konsantrasyonlar�, b�brek yetmezli�ini de i�eren advers reaksiyonlar�n artmas�na neden olabilir. Tenofovir disoproksil fumarat�n ledipasvir/sofosbuvir ve bir farmakokinetik g��lendirici (�rn. ritonavir veya kobisistat) ile birlikte kullan�m�nda g�venlili�i belirlenmemi�tir.
Ba�ka alternatiflerin uygun olmamas� halinde, s�k renal izleme yap�lmas� uyar�s�yla birlikte kullan�labilir (bkz. B�l�m 4.4).
Ledipasvir/Sofosbuvir (90 mg/400 mg q.d.) + Efavirenz/ Emtirisitabin
/Tenofovir disoproksil fumarat (600 mg/200 mg/300 mg q.d.)
Ledipasvir: EAA: ↓ % 34
C: ↓% 34 C: ↓ % 34
Sofosbuvir: EAA: ↔
C: ↔
GS-331007
2
: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Efavirenz: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Emtirisitabin: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Tenofovir: EAA: ↑ % 98
C: ↑ % 79 C: ↑ % 163
Doz ayarlamas� �nerilmemektedir. Tenofovir maruziyetindeki art�� b�brek yetmezli�i dahil tenofovir disoproksil fumarat ile ili�kili advers reaksiyonlar� g��lendirebilir. B�brek fonksiyonu yak�ndan izlenmelidir (bkz. B�l�m 4.4).
Ledipasvir/Sofosbuvir (90 mg/400 mg q.d.) +
Emtirisitabin/Rilpivirin/Tenofovir disoproksil fumarat
(200 mg/25 mg/300 mg q.d.)
Ledipasvir: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Sofosbuvir: EAA: ↔
C: ↔
GS-331007
2
: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Emtirisitabin: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Rilpivirin: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Tenofovir: EAA: ↑ % 40
C: ↔ C: ↑ % 91
Doz ayarlamas� �nerilmemektedir. Tenofovir maruziyetindeki art�� b�brek yetmezli�i dahil tenofovir disoproksil fumarat ile ili�kili advers reaksiyonlar� g��lendirebilir. B�brek fonksiyonu yak�ndan izlenmelidir (bkz. B�l�m 4.4).
Ledipasvir/Sofosbuvir (90 mg/400 mg q.d.) +
Dolutegravir (50 mg q.d.) + Emtirisitabin/Tenofovir disoproksil fumarat
(200 mg/300 mg q.d.)
Sofosbuvir: EAA: ↔
C: ↔
GS-331007
2
EAA: ↔
C: ↔ Cmin: ↔
Ledipasvir: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Dolutegravir: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Emtirisitabin: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Tenofovir: EAA: ↑ % 65
C: ↑% 61 C: ↑ % 115
Doz ayarlamas� �nerilmemektedir. Tenofovir maruziyetindeki art�� b�brek yetmezli�i dahil tenofovir disoproksil fumarat ile ili�kili advers reaksiyonlar� g��lendirebilir. B�brek fonksiyonu yak�ndan izlenmelidir (bkz. B�l�m 4.4).
Sofosbuvir/Velpatasvir (400 mg/100 mg q.d.) +
Atazanavir/Ritonavir
(300 mg q.d./100 mg q.d.) + Emtirisitabin/Tenofovir disoproksil fumarat
(200 mg/300 mg q.d.)
Sofosbuvir: EAA: ↔
C: ↔
GS-331007
2
: EAA: ↔
C: ↔ C: ↑ % 42
Velpatasvir: EAA: ↑ % 142
C: ↑ % 55 C: ↑ % 301
Atazanavir: EAA: ↔
C: ↔ C: ↑ % 39
Ritonavir: EAA: ↔
C: ↔
C: ↑ % 29 Emtirisitabin:
Tenofovir disoproksil fumarat�n sofosbuvir/velpatasvir ve atazanavir/ritonavir ile birlikte uygulanmas�n�n sonucu olarak tenofovirin y�kselen plazma konsantrasyonlar�, b�brek yetmezli�ini de i�eren advers reaksiyonlar�n artmas�na neden olabilir. Tenofovir disoproksil fumarat�n sofosbuvir/velpatasvir ve bir farmakokinetik g��lendirici (�rn. ritonavir veya kobisistat) ile birlikte kullan�m�nda g�venlili�i belirlenmemi�tir.
Ba�ka alternatiflerin uygun olmamas� halinde, s�k renal izleme yap�lmas� uyar�s�yla birlikte kullan�labilir (bkz. B�l�m 4.4).
EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Tenofovir: EAA: ↔
C: ↑ % 55 C: ↑ % 39
Sofosbuvir/Velpatasvir (400 mg/100 mg q.d.) +
Darunavir/Ritonavir
(800 mg q.d./100 mg q.d.) + Emtirisitabin/Tenofovir disoproksil fumarat
(200 mg/300 mg q.d.)
Sofosbuvir: EAA: ↓% 28
C: ↓ % 38
GS-331007
2
: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Velpatasvir: EAA: ↔
C: ↓ % 24 C: ↔
Tenofovir disoproksil fumarat�n sofosbuvir/velpatasvir ve darunavir/ritonavir ile birlikte uygulanmas� sonucunda tenofovirin y�kselen plazma konsantrasyonlar�, b�brek yetmezli�ini de i�eren advers reaksiyonlar�n artmas�na neden olabilir. Tenofovir disoproksil fumarat�n sofosbuvir/velpatasvir ve bir farmakokinetik g��lendirici (�rn. ritonavir veya kobisistat) ile birlikte kullan�m�nda g�venlili�i belirlenmemi�tir.
Darunavir: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Ba�ka alternatiflerin uygun olmamas� halinde, s�k renal izleme yap�lmas� uyar�s�yla birlikte kullan�labilir (bkz. B�l�m 4.4).
Ritonavir: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Emtirisitabin: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Tenofovir: EAA: ↑ % 39
C: ↑% 55 C: ↑ % 52
Sofosbuvir/Velpatasvir (400 mg/100 mg q.d.) + Lopinavir/Ritonavir (800 mg/200 mg q.d.) + Emtirisitabin/Tenofovir disoproksil fumarat (200 mg/300 mg q.d.)
Sofosbuvir: EAA: ↓ % 29
C: ↓ % 41
GS-331007
2
: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Velpatasvir: EAA: ↔
Tenofovir disoproksil fumarat�n sofosbuvir/velpatasvir ve lopinavir/ritonavir ile birlikte uygulanmas�n�n sonucu olarak tenofovirin y�kselen plazma konsantrasyonlar�, b�brek yetmezli�ini de i�eren advers reaksiyonlar�n artmas�na neden olabilir. Tenofovir disoproksil fumarat�n sofosbuvir/velpatasvir ve
bir farmakokinetik g��lendirici (�rn. ritonavir veya kobisistat) ile
C: ↓ % 30 C: ↑ % 63
birlikte kullan�m�nda g�venlili�i belirlenmemi�tir.
Lopinavir: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Ba�ka alternatiflerin uygun olmamas� halinde, s�k renal izleme yap�lmas� uyar�s�yla birlikte kullan�labilir (bkz. B�l�m 4.4).
Ritonavir: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Emtirisitabin: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Tenofovir: EAA: ↔
C: ↑ % 42 C: ↔
Sofosbuvir/Velpatasvir (400 mg/100 mg q.d.) +
Raltegravir (400 mg b.i.d) +
Emtirisitabin/Tenofovir disoproksil fumarat (200 mg/300 mg q.d.)
Sofosbuvir: EAA: ↔
C: ↔
GS-331007
2
: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Doz ayarlamas� �nerilmemektedir. Tenofovire maruziyette art��, b�brek yetmezli�i dahil tenofovir disoproksil fumarat ile ili�kili advers reaksiyonlar� g��lendirebilir. B�brek fonksiyonu yak�ndan izlenmelidir (bkz. B�l�m 4.4).
Velpatasvir: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Raltegravir: EAA: ↔
C: ↔ C: ↓ % 21
Emtirisitabin: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Tenofovir: EAA: ↑ % 40
C: ↑ % 46 C: ↑ % 70
Sofosbuvir/Velpatasvir
Sofosbuvir:
Sofosbuvir/velpatasvir ve
(400 mg/100 mg q.d.) + Efavirenz/Emtirisitabin/ Tenofovir disoproksil fumarat (600 mg/200 mg/300 mg q.d.)
EAA: ↔
C: ↑% 38
GS-331007
2
: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Velpatasvir: EAA: ↓ % 53
C: ↓ % 47 C: ↓ % 57
Efavirenz: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Emtirisitabin: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Tenofovir: EAA: ↑ % 81
C: ↑ % 77 C: ↑ % 121
efavirenzin birlikte uygulanmas�n�n velpatasvirin plazma konsantrasyonlar�n� d���rmesi beklenmektedir.
Sofosbuvir/velpatasvirin efavirenz ile birlikte uygulanaca�� tedaviler �nerilmemektedir.
Sofosbuvir/Velpatasvir (400 mg/100 mg q.d.) + Emtirisitabin/Rilpivirine/
Tenofovir disoproksil fumarat (200 mg/25 mg/300 mg q.d.)
Sofosbuvir: EAA: ↔
C↔
GS-331007
2
: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Velpatasvir: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Emtirisitabin: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Rilpivirine: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔ Tenofovir:
EAA: ↑ % 40
Doz ayarlamas� �nerilmemektedir. Tenofovir maruziyetindeki art��, b�brek yetmezli�i dahil tenofovirle ili�kili advers olaylar� g��lendirebilir. Renal fonksiyon yak�ndan izlenmelidir (bkz. B�l�m 4.4).
C: ↑ % 44 C: ↑ % 84
Sofosbuvir/Velpatasvir/ Voksilaprevir (400 mg/100 mg/ 100 mg+100 mg q.d.) + Darunavir (800 mg q.d.) + Ritonavir (100 mg q.d.) + Emtrisitabin/Tenofovir disoproksil fumarat
(200 mg/300 mg q.d.)
Sofosbuvir: EAA: ↔
C: ↓ % 30 C: UY
GS-331007: EAA: ↔
C:↔ C: UY
Velpatasvir: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Tenofovir disoproksil fumarat�n sofosbuvir/velpatasvir/voksilaprevir ve darunavir/ritonavir ile birlikte uygulanmas� sonucu tenofovirin y�kselen plazma konsantrasyonlar�, b�brek yetmezli�ini de i�eren advers reaksiyonlar�n artmas�na neden olabilir. Tenofovir disoproksil fumarat�n sofosbuvir/velpatasvir/voksilaprevir ve bir farmakokinetik g��lendirici (�rn. ritonavir veya kobisistat) ile birlikte kullan�m�nda g�venlili�i belirlenmemi�tir.
Voksilaprevir: EAA: ↑ % 143
C:↑ % 72 C: ↑ % 300
S�k renal izleme yap�lmas� uyar�s�yla birlikte kullan�lmal�d�r (bkz. B�l�m 4.4).
Darunavir: EAA: ↔
C: ↔ C: ↓ % 34
Ritonavir: EAA: ↑ % 45
C: ↑ % 60 C: ↔
Emtrisitabin: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Tenofovir: EAA: ↑ % 39
C: ↑ % 48 C: ↑ % 47
Sofosbuvir (400 mg q.d.) +
Efavirenz/ Emtirisitabin
/Tenofovir disoproksil fumarat (600 mg/200 mg/300 mg q.d.)
Sofosbuvir: EAA: ↔
C: ↓ % 19
GS-331007
2
: EAA: ↔
C: ↓ % 23
Efavirenz: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Emtirisitabin: EAA: ↔
C: ↔ C: ↔
Tenofovir: EAA: ↔
C: ↑ % 25 C: ↔
Doz ayarlamas� gerekmez.
UY: Uygulamas� yoktur.
Di�er t�bbi �r�nlerle y�r�t�len �al��malar
Tenofovir disoproksil fumarat emtrisitabin, lamivudin, indinavir, efavirenz, nelfinavir, sakinavir (ritonavir takviyeli), metadon, ribavirin, rifampisin, takrolimus veya hormonal kontraseptif norgestimat/etinil estradiol ile birlikte uyguland���nda klinik olarak anlaml� farmakokinetik etkile�imler g�zlenmemi�tir.
Yiyecek, tenofovirin biyoyararlan�m�n� artt�rd��� i�in tenofovir disoproksil fumarat yiyecekle birlikte al�nmal�d�r (bkz. B�l�m 5.2).
�zel pop�lasyonlara ili�kin ek bilgiler: �zel pop�lasyonlarda ila� etkile�imi hakk�nda bilgi bulunmamaktad�r.
Pediyatrik pop�lasyon: �zel pop�lasyonlarda ila� etkile�imi hakk�nda bilgi bulunmamaktad�r.
4.6. Gebelik ve laktasyon
Gebelik kategorisi: B
�ocuk do�urma potansiyeli olan kad�nlar/Do�um kontrol� (Kontrasepsiyon)
Hormonal ila�larla etkile�ime ili�kin bilgi yoktur. Gebe kalmamak i�in etkili bir do�um kontrol y�ntemi kullan�lmal�d�r.
Gebelik d�nemi
Gebe kad�nlarda tenofovir disoproksil kullan�m� i�in herhangi bir klinik veri bulunmamaktad�r. Hayvan �al��malar� (bkz. B�l�m 5.3) do�umdan sonra gebelik / embriyonal / fetal geli�im / do�um ya da geli�imi i�in do�rudan ya da dolayl� zararl� etkiler g�stermemektedir.
Gebe kad�nlar �zerindeki �ok say�da (1.000'den fazla gebelik sonucu) veri, tenofovir disoproksil fumarat ile ili�kili herhangi bir malformasyon veya f�tal/neonatal toksisite varl��� g�stermemi�tir. Hayvanlar �zerinde yap�lan �al��malar reprod�ktif toksisite varl���n� g�stermemi�tir. (bkz. B�l�m 5.3). Gebelik s�ras�nda, gerekli g�r�lmesi halinde, tenofovir disoproksil fumarat kullan�m� g�z �n�nde bulundurulabilir.
Literat�rde, gebeli�in ���nc� trimesterinde, hepatit B imm�n globulin ve hepatit B a��s�na ek olarak, annelere tenofovir disoproksil verilmesinin, anneden bebe�e HBV bula�ma riskini azaltt��� g�sterilmi�tir.
Kontroll� �� klinik �al��mada, kronik HBV enfeksiyonu olan toplam 327 gebe kad�na gebeli�in 28 ila 32. haftas�ndan do�umdan 1 ila 2 ay sonras�na kadar g�nde bir kez tenofovir disoproksil (245 mg) uygulanm��; kad�nlar ve bebekleri do�umdan sonra 12 aya kadar takip edilmi�tir. Bu veriler ile herhangi bir g�venlik sinyali elde edilmemi�tir.
Laktasyon d�nemi
Tenofovir insan s�t�ne �ok az miktarda ge�er ve bebeklerin anne s�t� yoluyla maruziyeti �nemsiz kabul edilir. Uzun s�reli veriler s�n�rl� olmakla birlikte, emzirilen bebeklerde advers reaksiyon bildirilmemi�tir ve tenofovir disoproksil kullanan HBV ile enfekte anneler emzirebilir.
Genel bir kural olarak, bebe�e HIV bula�mas�n� engellemek i�in, HIV ile enfekte annelerin bebeklerini emzirmemeleri gerekmektedir.
�reme yetene�i/Fertilite
Tenofovir disoproksil fumarat'un �reme yetene�i/fertilite �zerine etkisi hakk�nda k�s�tl� klinik veri bulunmaktad�r. Hayvanlar �zerinde yap�lan �al��malar, tenofovir disoproksil fumarat�n fertilite �zerinde zararl� etkilerinin oldu�unu g�stermemi�tir.
4.7. Ara� ve makine kullan�m� �zerindeki etkiler
4.7. Ara� ve makine kullan�m� �zerindeki etkiler
4.8. �stenmeyen etkiler
G�venlilik profilinin �zeti
HIV-1 ve hepatit B: Tenofovir disoproksil fumarat alan hastalarda, kimi zaman kemik anormalliklerine yol a�an (nadiren k�r�klara katk� yapan), seyrek g�r�len b�brek fonksiyon bozuklu�u, b�brek yetmezli�i ve proksimal renal t�b�lopati (Fanconi sendromu dahil) olaylar� rapor edilmi�tir. VIREAD alan hastalarda b�brek fonksiyonunun izlenmesi �nerilir (bkz. B�l�m 4.4).
HIV-1: Hastalar�n yakla��k ��te birinin, di�er antiretroviral ajanlar ile kombinasyon halinde tenofovir disoproksil fumarat tedavisi sonras�nda advers reaksiyonlar deneyimlemesi beklenebilir. Bu reaksiyonlar genellikle hafif ila orta �iddette gastrointestinal olaylard�r. Tenofovir disoproksil fumarat ile tedavi edilen hastalar�n yakla��k % 1'i, gastrointestinal olaylara ba�l� olarak tedaviyi b�rakm��t�r.
Hepatit B: Hastalar�n yakla��k d�rtte birinin tenofovir disoproksil fumarat tedavisinin ard�ndan, �o�u hafif ciddiyette advers reaksiyonlar deneyimlemesi beklenebilir. HBV enfekte hastalarda
yap�lan klinik �al��malarda, tenofovir disoproksil fumarata kar�� en s�k meydana gelen advers reaksiyon bulant�d�r (% 5,4).
Tedavi edilen hastalarda ve hepatit B tedavisini kesen hastalarda akut hepatit alevlenmesi rapor edilmi�tir (Bkz. B�l�m 4.4).
Advers reaksiyonlar�n tablo halindeki �zeti
Tenofovir disoproksil fumarat i�in advers reaksiyon de�erlendirmesinde klinik �al��malar ve pazarlama sonras� deneyimlerden elde edilen veriler esas al�nm��t�r. T�m advers reaksiyonlar Tablo 2'de sunulmaktad�r.
HIV-1 klinik �al��malar�: Advers reaksiyonlar�n HIV-1 klinik �al��ma veriler �zerinden de�erlendirilmesi 24 hafta s�reyle di�er antiretroviral t�bbi �r�nlerle kombinasyon halinde tenofovir disoproksil fumarat (n = 443) veya plasebo ile (n = 210) tedavi edilen, tedavi deneyimine sahip 653 hastadaki iki �al��mada ve ayr�ca daha �nce tedavi g�rmemi� 600 hastan�n 144 hafta s�reyle lamivudin ve efavirenz ile kombinasyon halinde 245 mg tenofovir disoproksil (fumarat olarak) (n = 299) veya stavudin ile (n = 301) tedavi edilen bir �ift-k�r kar��la�t�rmal� kontroll� �al��mada edinilen deneyime dayanmaktad�r.
Hepatit B klinik �al��malar�: HBV klinik �al��mas� verileri kullan�larak yap�lan advers reaksiyonlar�n de�erlendirilmesinde, esas olarak kronik hepatit B'li ve kompanse karaci�er hastal��� olan 641 yeti�kin hastan�n, 48 hafta s�reyle g�nde 245 mg tenofovir disoproksil (fumarat olarak) (n
= 426) veya g�nde 10 mg adefovir dipivoksil ile (n = 215) tedavi edildi�i �ift k�r, kar��la�t�rmal�, kontroll� iki �al��mada edinilen deneyim esas al�nmaktad�r. 384 hafta boyunca s�rekli tedavi ile g�zlenen advers reaksiyonlar, tenofovir disoproksil fumarat�n g�venlilik profiliyle tutarl�d�r. Tedavinin ilk 4 haftas�ndan sonra ba�lang�� olarak, yakla��k -4,9 ml/dak.'l�k (Cockcroft Gault denklemi kullan�larak) veya -3,9 ml/dak./1,73 m'lik (B�brek Hastal���nda Diyetin Modifikasyonu [MDRD] denklemi kullan�larak) bir azalman�n ard�ndan, tenofovir disoproksil fumarat ile tedavi uygulanan hastalarda bildirilen, b�brek fonksiyonunun ba�lang�� sonras� y�ll�k azalma oran� y�lda - 1,41 ml/dak. (Cockcroft Gault denklemi kullan�larak) ve y�lda -0,74 ml/dak./1,73 m (MDRD denklemi kullan�larak) olmu�tur.
Dekompanse karaci�er hastal��� olan hastalar: Dekompanse karaci�er hastal��� olan hastalarda tenofovir disoproksil fumarat�n g�venlilik profili, yeti�kin hastalar�n 48 hafta boyunca tenofovir disoproksil fumarat (n = 45) veya emtrisitabin art� tenofovir disoproksil fumarat (n = 45) veya entekavir (n = 22) tedavisi ald��� �ift k�r, aktif kontroll� �al��mada de�erlendirilmi�tir (GS-US-174-0108).
Tenofovir disoproksil fumarat tedavi kolunda, hastalar�n % 7'si bir advers olay nedeniyle tedaviyi b�rakm��t�r; hastalar�n % 9'u 48. haftaya kadar serum kreatininde ≥ 0,5 mg/dl'lik do�rulanm�� art�� veya serum fosfat d�zeyinde < 2 mg/dl'lik do�rulanm�� d���� ya�am��t�r; birle�tirilmi� tenofovir i�eren kollar ile entekavir kolu aras�nda istatistiksel olarak anlaml� farklar g�r�lmemi�tir. 168 haftadan sonra, tenofovir disoproksil fumarat grubunun % 16's� (7/45), emtrisitabin art� tenofovir disoproksil fumarat grubunun % 4'� (2/45) ve entekavir grubunun % 14'�nde (3/22) tolere edilebilirlik d���k bulunmu�tur. Tenofovir disoproksil fumarat grubunun % 13'� (6/45), emtrisitabin art� tenofovir disoproksil fumarat grubunun % 13'� (6/45) ve entekavir grubunun % 9'unda (2/22) serum kreatininde ≥ 0,5 mg/dl'lik do�rulanm�� art�� veya < 2 mg/dl'lik do�rulanm�� serum fosfat d�zeyi g�r�lm��t�r.
168 haftada, dekompanse karaci�er hastal��� bulunan bu hasta pop�lasyonda �l�m oran� tenofovir disoproksil fumarat grubunda % 13 (6/45), emtrisitabin art� tenofovir disoproksil fumarat grubunda
% 11 (5/45) ve entekavir grubunda % 14 (3/22) olmu�tur. Hepatosell�ler karsinom oran� tenofovir
disoproksil fumarat grubunda % 18 (8/45), emtrisitabin art� tenofovir disoproksil fumarat grubunda
% 7 (3/45) ve entekavir grubunda % 9 (2/22) olmu�tur.
Ba�lang�� Child-Pugh-Turcotte (CPT) skoru y�ksek olan g�n�ll�lerin ciddi advers olay geli�tirme riski daha y�ksek olmu�tur (bkz. B�l�m 4.4).
Lamivudine diren�li kronik hepatit B'li hastalar: Lamivudine diren�li 280 hastan�n 240 hafta boyunca tenofovir disoproksil fumarat (n = 141) veya emtrisitabin/tenofovir disoproksil fumarat ile (n = 139) tedavi edildi�i randomize, �ift k�r bir �al��mada (GS-US-174-0121) tenofovir disoproksil fumarata kar�� herhangi bir yeni advers reaksiyon g�zlenmemi�tir.
Tedaviyle ��pheli (en az�ndan olas�) ili�kisi bulunan advers reaksiyonlar v�cut sistem organ s�n�f� ve s�kl��a g�re a�a��da listelenmektedir. Her s�kl�k grubunda istenmeyen etkiler, azalan ciddiyet s�ras�na g�re sunulmu�tur. S�kl�klar �ok yayg�n (≥ 1/10), yayg�n (≥ 1/100 ila < 1/10), yayg�n olmayan(≥ 1/1000 ila < 1/100), seyrek (≥ 1/10.000 ila < 1/1000) veya �ok seyrek (< 1/10.000), bilinmiyor (eldeki verilerden hareketle tahmin edilemiyor) olarak tan�mlanm��t�r.
Tablo 2: Klinik �al��ma ve pazarlama sonras� deneyime dayan�larak tenofovir disoproksil fumaratla ili�kilendirilen advers reaksiyonlar�n tablo halindeki �zeti
S�kl�k
Tenofovir disoproksil fumarat
Metabolizma ve beslenme hastal�klar�:
�ok yayg�n:
Hipofosfatemi
Yayg�n olmayan:
Hipokalemi
Seyrek:
Laktik asidoz
Sinir sistemi hastal�klar�:
�ok yayg�n:
Ba� d�nmesi
Yayg�n:
Ba� a�r�s�
Gastrointestinal hastal�klar�:
�ok yayg�n:
�shal, kusma, bulant�
Yayg�n:
Kar�n a�r�s�, kar�nda �i�kinlik, gaz
Yayg�n olmayan:
Pankreatit
Hepatobiliyer hastal�klar:
Yayg�n:
Transaminazlarda art��
Seyrek:
Hepatik steatoz, hepatit
Deri ve deri alt� doku hastal�klar�:
�ok yayg�n:
D�k�nt�
Seyrek:
Anjiyo�dem
Kas-iskelet, ba� doku ve kemik hastal�klar�:
Yayg�n olmayan:
Rabdomiyoliz, kas g��s�zl���
Seyrek:
Osteomalasi (kemik a�r�s� olarak kendini g�sterir ve seyrek olarak k�r�klara katk�da bulunur) , miyopati
B�brek ve idrar yolu hastal�klar�:
Yayg�n olmayan:
Y�ksek kreatinin, proksimal renal t�b�lopati (Fanconi sendromu dahil)
Seyrek:
Akut b�brek yetmezli�i, b�brek yetmezli�i, akut t�b�ler nekroz, nefrit (akut interstisyel nefrit dahil), nefrojenik diabetes insipidus
Genel bozukluklar ve uygulama b�lgesine ili�kin hastal�klar:
�ok yayg�n:
Asteni
Yayg�n:
Yorgunluk
Se�ilen advers reaksiyonlar�n a��klamas�
HIV-1 ve hepatit B:
B�brek yetmezli�i
VIREAD b�brek hasar�na neden olabilece�i i�in b�brek fonksiyonunun izlenmesi �nerilir (bkz. B�l�m 4.4 ve 4.8
G�venlilik profilinin �zeti
). Tenofovir disoproksil fumarat kesildikten sonra proksimal renal t�b�lopati genellikle d�zelmi� veya iyiye gitmi�tir. Ancak, baz� hastalarda kreatinin klerensindeki d����ler tenofovir disoproksil fumarat kesilmesine ra�men tam olarak d�zelmemi�tir. B�brek yetmezli�i riski alt�ndaki hastalarda (ba�lang�� renal risk fakt�rleri, ilerlemi� HIV hastal��� olan hastalar veya e� zamanl� nefrotoksik ila�lar alan hastalar gibi) tenofovir disoproksil fumarat kesilmesine ra�men b�brek fonksiyonlar�n�n tam olarak d�zelmeme riski y�ksektir (bkz. B�l�m 4.4).
Laktik asidoz
Laktik asidoz vakalar�, tek ba��na veya di�er antiretrovirallerle kombinasyon halinde tenofovir disoproksil kullan�m� ile bildirilmi�tir. Dekompanse karaci�er hastal��� olan bireyler gibi predispozan fakt�rleri olan hastalar veya laktik asidozu ind�kledi�i bilinen e� zamanl� ila�lar alan hastalarda, �l�mc�l sonu�lar da dahil olmak �zere tenofovir disoproksil tedavisi s�ras�nda ciddi laktik asidoz g�r�lme riski bulunmaktad�r.
HIV-1:
Metabolik parametreler
Antiretroviral tedavi s�ras�nda v�cut a��rl��� ve ayr�ca kan lipidleri ve kan glukoz d�zeyleri y�kselebilir (bkz. B�l�m 4.4).
�mm�n reaktivasyon sendromu
Antiretroviral kombinasyon tedavisi (CART) ba�lat�ld��� s�rada, �iddetli imm�n yetersizli�i olan, HIV ile enfekte hastalarda, asemptomatik veya kal�nt� f�rsat�� enfeksiyonlara kar�� enflamatuvar bir reaksiyon geli�ebilir. Ayr�ca, otoimm�n bozukluklar da (Graves hastal��� ve otoimm�n hepatit gibi) rapor edilmi�tir; bununla birlikte, raporlanan ba�lang�ca kadar ge�en s�reler daha de�i�kendir ve bu olaylar tedavi ba�lad�ktan aylar sonra da meydana gelebilir (bkz. B�l�m 4.4).
Osteonekroz
Osteonekroz vakalar� �zellikle genel olarak bilinen risk fakt�rleri, ilerlemi� HIV hastal��� veya antiretroviral kombinasyon tedavisine (CART) uzun s�reli maruziyeti olan hastalarda rapor edilmi�tir. Bunun s�kl��� bilinmemektedir (bkz. B�l�m 4.4).
Hepatit B:
Tedavi s�ras�nda hepatit alevlenmeleri
Daha �nce n�kleozid almam�� hastalardaki �al��malarda, tenofovir disoproksil fumaratla tedavi edilen hastalar�n % 2,6's�nda tedavi s�ras�nda ULN'nin (normalin �st limiti) > 10 kat� ve ba�lang�� de�erinin > 2 kat� olan ALT y�kselmeleri g�r�lm��t�r. ALT y�kselmelerinin ba�lang�c�na kadar ge�en medyan s�re 8 haftad�r; bunlar, kesintisiz tedaviyle d�zelmi�tir ve vakalar�n �o�unlu�unda, ALT y�kselmesinden �nce veya ALT y�kselmesiyle ayn� anda g�r�len viral y�kteki ≥ 2 logkopya/ml'lik d����le ili�kilendirilmi�tir. Tedavi s�ras�nda karaci�er fonksiyonunun periyodik olarak izlenmesi �nerilir (bkz. B�l�m 4.4).
Tedavinin kesilmesinden sonra hepatit alevlenmeleri
HBV ile enfekte hastalarda, HBV tedavisi kesildikten sonra hepatit alevlenmelerine ili�kin klinik kan�t ve laboratuvar kan�t� g�r�lm��t�r (bkz. B�l�m 4.4).
�zel pop�lasyonlara ili�kin ek bilgiler:
Pediyatrik pop�lasyon
HIV-1
Advers reaksiyonlar�n de�erlendirilmesinde, 48 hafta di�er antiretroviral ajanlarla kombinasyon halinde tenofovir disoproksil fumarat (n = 93) veya plasebo/aktif komparat�r (n = 91) tedavisi alan HIV-1 ile enfekte (2 ila <18 ya�lar�nda) 184 pediyatrik hastadaki iki randomize �al��ma (GS-US- 104-0321 ve GS-US-104-0352 �al��malar�) esas al�nmaktad�r (bkz. B�l�m 5.1). Tenofovir disoproksil fumarat ile tedavi olan pediyatrik hastalarda g�zlenen advers reaksiyonlar, yeti�kinlerde y�r�t�len tenofovir disoproksil fumarat klinik �al��malar�nda g�zlenenlerle tutarl�d�r (bkz. B�l�m 4.8 Advers reaksiyonlar�n tablo halindeki �zeti ve bkz. B�l�m 5.1).
Pediyatrik hastalarda – kemik mineral yo�unlu�unda (KMY) azalmalar rapor edilmi�tir. HIV-1 ile enfekte adolesanlarda, tenofovir disoproksil fumarat alan g�n�ll�lerde g�zlenen KMY Z-skorlar� plasebo alan g�n�ll�lere k�yasla daha d���k olmu�tur. HIV-1 ile enfekte �ocuklarda, tenofovir
disoproksil fumarata ge�en g�n�ll�lerde g�zlenen KMY Z skorlar� stavudin veya zidovudin i�eren rejimde kalan g�n�ll�lere k�yasla daha d���k olmu�tur (bkz. B�l�m 4.4 ve 5.1).
GS-US-104-0352 �al��mas�nda (medyan tenofovir disoproksil fumarat maruziyeti 331 hafta) tenofovir disoproksil fumarat alan 89 pediyatrik hastadan 8 hasta (% 9), �al��ma ilac�n�n yol a�t��� renal advers olaylar nedeniyle �al��madan ��kar�lm��t�r. 5 g�n�ll�n�n (% 5,6) laboratuvar bulgular� proksimal renal t�b�lopati ile tutarl�d�r, bunlardan 4'�n�n tenofovir disoproksil tedavisi kesilmi�tir. 7 hastan�n tahmini glomer�lar filtrasyon (GFR) h�z de�erleri 70 ve 90 ml/dak/1,73 m aras�ndad�r. Aralar�ndan 3'�n�n tahmini GFR de�erlerinde klinik olarak anlaml� bir d���� ya�ad��� ve GFR'nin tenofovir disoproksil fumarat�n kesilmesinden sonra iyile�ti�i g�r�lm��t�r.
Kronik hepatit B
Advers reaksiyonlar�n de�erlendirilmesinde, 72 hafta s�reyle 245 mg tenofovir disoproksil (fumarat olarak) (n = 52) veya plasebo (n = 54) tedavisi alan kronik hepatit B'li 106 adolesan hastada (12 ila
<18 ya�lar�nda) y�r�t�len randomize bir �al��ma (GS-US-174-0115 �al��mas�) ve 48 hafta s�reyle tenofovir disoproksil (n = 60) veya plasebo (n = 29) tedavisi alan kronik hepatit B'li 89 hastada (2 ila <12 ya�lar�nda) y�r�t�len randomize bir �al��ma (GS-US-174-0144) esas al�nmaktad�r. Tenofovir disoproksil fumarat tedavisi alan adolesan hastalarda g�zlenen advers reaksiyonlar, yeti�kinlerde y�r�t�len tenofovir disoproksil fumarat klinik �al��malar�nda g�zlenenlerle tutarl�d�r (bkz. B�l�m 4.8 ve 5.1).
HBV ile enfekte adolesanlarda (2 ila <18 ya�lar�nda) KMY'de azalmalar g�zlenmi�tir. Tenofovir disoproksil fumarat alan g�n�ll�lerde g�zlenen KMY Z-skorlar� plasebo alan g�n�ll�lere k�yasla daha d���k olmu�tur (bkz. B�l�m 4.4 ve 5.1).
Ya�l�lar: Tenofovir disoproksil fumarat, 65 ya��n �zerindeki hastalarda incelenmemi�tir. Ya�l� hastalar�n b�brek fonksiyonlar�n�n azalmas� daha olas�d�r, bu nedenle ya�l� hastalar tenofovir disoproksil fumarat ile tedavi edilirken dikkatli olunmal�d�r (bkz. B�l�m 4.4).
B�brek yetmezli�i olan hastalar: Tenofovir disoproksil fumarat renal toksisiteye neden olabilece�i i�in VIREAD ile tedavi edilen ve b�brek yetmezli�i bulunan yeti�kin hastalarda renal fonksiyonun yak�ndan izlenmesi �nerilir (bkz. B�l�m 4.4 ve 4.2). B�brek yetmezli�i olan pediyatrik hastalarda tenofovir disoproksil fumarat�n kullan�m� �nerilmemektedir (bkz. B�l�m 4.2 ve 4.4).
��pheli advers reaksiyonlar�n raporlanmas�
Ruhsatland�rma sonras� ��pheli ila� advers reaksiyonlar�n�n raporlanmas� b�y�k �nem ta��maktad�r. Raporlama yap�lmas�, ilac�n yarar/risk dengesinin s�rekli olarak izlenmesine olanak sa�lar. Sa�l�k mesle�i mensuplar�n�n herhangi bir ��pheli advers reaksiyonu T�rkiye Farmakovijilans Merkezi (T�FAM)'ne bildirmeleri gerekmektedir (www.titck.gov.tr
; e-posta:tufam@titck.gov.tr;
tel:0 800
314 00 08; faks: 0 312 218 35 99).
4.9. Doz a��m� ve tedavisi
Bulgular:
Doz a��m� durumunda, hasta toksisite belirtileri a��s�ndan izlenmeli (bkz. B�l�m 4.8 ve 5.3) ve gereken �ekilde standart destekleyici tedavi uygulanmal�d�r.
Y�netim:
Tenofovir, hemodiyaliz ile uzakla�t�r�labilir; tenofovirin medyan hemodiyaliz klerensi 134 ml/dak'd�r. Tenofovirin periton diyalizi ile uzakla�t�r�l�p uzakla�t�r�lamayaca�� bilinmemektedir.
Ruh ve Ak�l Sa�l���m�z� Geli�tirmek
�yi ak�l ve ruh sa�l��� sahip olmaktan ziyade, yapt���n�z �eylerdir. Ak�l ve
ruhsal olarak sa�l�kl� olmak i�in kendinize de�er vermeli ve kendinizi kabul
etmelisiniz.
Asperger Sendromu
Asperger sendromu, otistik gurubun bir b�l�m� olan bir �z�rd�r. Bu genelde,
gurubun daha ”y�ksek” taraf�nda yer ald��� d���n�len ki�ilere uygun bir tan�d�r.