⚠️ Ostrzeżenia
Działanie teratogenne
Produkt leczniczy Neotigason jest silnym teratogenem u ludzi, który bardzo często powoduje ciężkie i zagrażające życiu wady wrodzone.
Produkt leczniczy Neotigason jest bezwzględnie przeciwwskazany u:
kobiet w ciąży;
kobiet w wieku rozrodczym, jeżeli nie są spełnione wszystkie warunki Programu Zapobiegania Ciąży (PPP).
Program Zapobiegania Ciąży
Ten produkt leczniczy ma działanie TERATOGENNE.
Acytretyna jest przeciwwskazana u kobiet, które mogą zajść w ciążę, jeżeli nie są spełnione wszystkie poniższe warunki Programu Zapobiegania Ciąży (PPP):
leczenie ciężkich zaburzeń keratynizacji skóry opornych na konwencjonalną terapię:
ciężkie postacie łuszczycy, zwłaszcza postać erytrodermiczna lub krostkowa
rogowiec dłoni i stóp
łuszczyca krostkowa dłoni i stóp
rybia łuska wrodzona
rogowacenie mieszkowe (choroba Dariera)
łupież czerwony mieszkowy (pityriasis rubra pilaris)
liszaj płaski skóry i błon śluzowych (patrz punkt 4.1 „Wskazania do stosowania”);
u wszystkich pacjentek należy ocenić możliwość zajścia w ciążę;
pacjentka rozumie ryzyko teratogenności;
pacjentka rozumie konieczność ścisłej kontroli w odstępach miesięcznych;
pacjentka rozumie i akceptuje konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji bez przerwy przez 1 miesiąc przed rozpoczęciem leczenia, przez cały okres leczenia oraz przez 3 lata po jego zakończeniu. Należy stosować co najmniej jedną wysoce skuteczną metodę antykoncepcji (tj. niezależną od pacjentki) lub dwie uzupełniające się metody zależne od pacjentki;
przy wyborze metody antykoncepcji w każdym przypadku należy uwzględnić indywidualne okoliczności i zaangażować pacjentkę w dyskusję, aby zapewnić jej współudział i przestrzeganie wybranych zaleceń;
wszystkie zalecenia dotyczące skutecznej antykoncepcji muszą być przestrzegane również przez pacjentki z brakiem miesiączki;
pacjentka jest poinformowana i rozumie możliwe następstwa zajścia w ciążę oraz konieczność szybkiej konsultacji w przypadku potencjalnej ciąży lub ryzyka jej zajścia;
pacjentka rozumie konieczność wykonywania regularnych testów ciążowych i wyraża zgodę na ich przeprowadzanie przed rozpoczęciem leczenia oraz w trakcie leczenia, najlepiej w odstępach miesięcznych, a także regularnie w odstępach 1–3 miesięcznych przez 3 lata po zakończeniu leczenia;
pacjentka potwierdza, że jest świadoma ryzyka i niezbędnych środków ostrożności związanych ze stosowaniem acytretyny.
Warunki te dotyczą również kobiet, które aktualnie nie są aktywne seksualnie, chyba że lekarz przepisujący lek na podstawie przekonujących argumentów uzna, że ryzyko zajścia w ciążę nie istnieje.
Lekarz przepisujący lek musi zapewnić, aby:
pacjentka przestrzegała wymienionych powyżej warunków zapobiegania ciąży i potwierdziła, że właściwie zrozumiała wszystkie wymagania;
pacjentka wyraziła zgodę na wszystkie wymienione powyżej warunki;
pacjentka rozumiała, że musi konsekwentnie i prawidłowo stosować jedną wysoce skuteczną metodę antykoncepcji (tj. niezależną od pacjentki) lub dwie uzupełniające się metody zależne od pacjentki przez co najmniej 1 miesiąc przed rozpoczęciem leczenia oraz kontynuować stosowanie skutecznej antykoncepcji w trakcie leczenia i przez co najmniej 3 lata po jego zakończeniu;
wyniki testów ciążowych przed rozpoczęciem leczenia, w trakcie leczenia oraz regularnie w odstępach 1–3 miesięcznych przez 3 lata po zakończeniu leczenia były ujemne. Daty i wyniki testów ciążowych muszą być udokumentowane.
Jeżeli kobieta leczona produktem Neotigason zajdzie w ciążę, leczenie należy przerwać, a pacjentkę skierować do specjalisty w dziedzinie teratologii w celu oceny ryzyka i wydania zaleceń.
Antykoncepcja
Pacjentkom należy udzielić zrozumiałych informacji o zapobieganiu ciąży, a jeżeli nie stosują skutecznej antykoncepcji, należy im przekazać zalecenia dotyczące antykoncepcji. Jeżeli lekarz przepisujący lek nie jest w stanie udzielić takich informacji, pacjentkę należy skierować do odpowiedniego specjalisty.
Minimalnym wymaganiem jest, aby pacjentki w wieku rozrodczym stosowały co najmniej jedną wysoce skuteczną metodę antykoncepcji (tj. niezależną od pacjentki) lub dwie uzupełniające się metody zależne od pacjentki. Antykoncepcję należy stosować przez co najmniej 1 miesiąc przed rozpoczęciem leczenia, w trakcie leczenia oraz przez co najmniej 3 lata po zakończeniu leczenia acytretyną, również u pacjentek z brakiem miesiączki.
Przy wyborze metody antykoncepcji w każdym przypadku należy uwzględnić indywidualne okoliczności i zaangażować pacjentkę w dyskusję, aby zapewnić jej współudział i przestrzeganie wybranych zaleceń.
Testy ciążowe
Zgodnie z miejscową praktyką zaleca się wykonywanie pod nadzorem lekarskim testów ciążowych o minimalnej czułości 25 mIU/ml, w następujący sposób.
Przed rozpoczęciem leczenia
Co najmniej miesiąc po rozpoczęciu przez pacjentkę stosowania antykoncepcji oraz krótko (najlepiej kilka dni) przed pierwszym przepisaniem leku pacjentka musi zostać poddana testowi ciążowemu pod nadzorem lekarskim. Test musi potwierdzić, że pacjentka nie jest w ciąży w momencie rozpoczęcia leczenia acytretyną.
Wizyty kontrolne
Wizyty kontrolne należy planować w regularnych odstępach, najlepiej raz w miesiącu. Konieczność wykonywania powtarzanego comiesięcznego testu ciążowego pod nadzorem lekarskim, w tym ocenę aktywności seksualnej pacjentki i ostatniego wywiadu menstruacyjnego (nieprawidłowe miesiączki, brak miesiączki) oraz metody antykoncepcji, należy ustalać zgodnie z miejscową praktyką. Jeżeli to konieczne, kolejne testy ciążowe należy wykonywać w dniu wizyty kontrolnej u lekarza lub w ciągu 3 dni przed wizytą u lekarza przepisującego lek.
Zakończenie leczenia
Pacjentki muszą przez 3 lata od zakończenia leczenia poddawać się testom ciążowym w regularnych odstępach 1–3 miesięcznych.
Ograniczenia w przepisywaniu i wydawaniu produktu leczniczego
U kobiet w wieku rozrodczym przepisana wielkość opakowania produktu Neotigason nie powinna w idealnym przypadku przekraczać 30 dni leczenia, aby zapewnić regularną kontrolę, w tym wykonywanie testów ciążowych. Test ciążowy, przepisanie produktu Neotigason i jego wydanie powinny w idealnym przypadku odbywać się tego samego dnia.
Taka comiesięczna kontrola umożliwi nadzór nad regularnym wykonywaniem testów ciążowych i monitorowaniem oraz zapewni, że pacjentka nie jest w ciąży przed przepisaniem kolejnego cyklu leczenia.
Pacjenci płci męskiej
Dostępne dane wskazują, że ekspozycja matczyna z nasienia pacjentów stosujących produkt Neotigason nie jest na tyle wysoka, aby wiązać ją z teratogennym działaniem produktu Neotigason. Pacjentów płci męskiej należy poinformować, że produktu nie wolno przekazywać nikomu, zwłaszcza kobietom.
Inne środki ostrożności
Pacjentów należy pouczyć, że tego produktu leczniczego nie wolno nigdy przekazywać innym osobom oraz że wszystkie niezużyte kapsułki należy po zakończeniu leczenia zwrócić do apteki.
Podczas leczenia oraz przez 3 lata po odstawieniu produktu Neotigason pacjenci nie mogą oddawać krwi ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu kobiet w ciąży, którym taka transfuzja mogłaby zostać podana.
Materiały edukacyjne
W celu uniknięcia możliwości narażenia płodu na acytretynę, podmiot odpowiedzialny dostarczy lekarzom przepisującym lek, farmaceutom oraz pacjentom materiały edukacyjne zawierające ostrzeżenia o spodziewanym teratogennym działaniu acytretyny, zalecenia dotyczące antykoncepcji przed rozpoczęciem terapii oraz pouczenie o konieczności wykonywania testów ciążowych.
Lekarz musi udzielić wszystkim pacjentom, mężczyznom i kobietom, pełnych informacji o ryzyku teratogenności i ścisłych środkach antykoncepcyjnych, opisanych w Programie Zapobiegania Ciąży (PPP).
Dane kliniczne wskazują, że jednoczesne stosowanie acytretyny i alkoholu może prowadzić do powstawania etretynatu. Etretynat wykazuje silne działanie teratogenne i ma dłuższy okres półtrwania (ok. 120 dni) niż acytretyna. Mechanizm tej przemiany metabolicznej nie został dotychczas wyjaśniony, dlatego nie wiadomo, czy nie biorą w niej udziału inne substancje. Z tego względu kobiety w wieku rozrodczym nie mogą spożywać alkoholu (w napojach, pokarmach lub lekach) podczas leczenia acytretyną oraz jeszcze przez 2 miesiące po zakończeniu tego leczenia. Środki antykoncepcyjne i testy ciążowe muszą być również stosowane przez 3 lata po zakończeniu leczenia acytretyną (patrz punkty 4.6 i 5.2).
Ze względu na ryzyko wad rozwojowych płodu, produktu leczniczego nie wolno przekazywać innym osobom. Niezużyte lub przeterminowane produkty lecznicze należy zwrócić do apteki w celu ich utylizacji.
Czynność wątroby należy kontrolować przed rozpoczęciem leczenia acytretyną, w pierwszych 2 miesiącach od rozpoczęcia leczenia co tydzień lub co dwa tygodnie, a następnie co trzy miesiące w trakcie leczenia. W razie wystąpienia patologicznych wartości w testach wątrobowych, badania te należy wykonywać w odstępach tygodniowych. Jeżeli wyniki testów wątrobowych nie wracają do prawidłowych wartości lub nawet się pogarszają, leczenie produktem Neotigason należy przerwać. W takim przypadku konieczne jest dalsze monitorowanie czynności wątroby przez kolejne trzy miesiące (patrz punkt 4.8).
Stężenie cholesterolu i triacylogliceroli w surowicy (oznaczane na czczo) należy kontrolować przed rozpoczęciem leczenia, miesiąc po rozpoczęciu leczenia, a następnie co 3 miesiące w trakcie leczenia. Leczenie acytretyną należy przerwać w przypadku hipertriacyloglicerolemii z niekontrolowanymi stężeniami lub w przypadku wystąpienia objawów zapalenia trzustki.
Podczas leczenia acytretyną zgłaszano pogorszenie widzenia w nocy. Pacjentów należy pouczyć o tym możliwym problemie i zachowaniu ostrożności w przypadku prowadzenia pojazdów lub obsługiwania jakichkolwiek maszyn w nocy. Problemy z widzeniem należy uważnie monitorować (patrz punkt 4.8).
Rzadko odnotowywano przypadki łagodnego nadciśnienia wewnątrzczaszkowego. U pacjentów z silnym bólem głowy, nudnościami, wymiotami i zaburzeniami widzenia należy natychmiast przerwać leczenie acytretyną i skierować ich na konsultację oraz leczenie neurologiczne (patrz punkt 4.8).
U pacjentów dorosłych, zwłaszcza w podeszłym wieku, podczas długotrwałego stosowania acytretyny wskazane jest okresowe wykonywanie odpowiednich badań ukierunkowanych na możliwe zaburzenia kostnienia kręgosłupa, kości długich oraz kości rąk i stóp (patrz punkt 4.8). W razie wystąpienia takich zaburzeń lekarz wraz z pacjentem powinien rozważyć kontynuację leczenia, biorąc pod uwagę ryzyko wynikające z terapii w stosunku do korzyści dla pacjenta.
U dzieci rzadko odnotowywano zmiany kostne, w tym przedwczesne zarastanie chrząstek nasadowych, hiperostozę kostną i pozaszkieletowe zwapnienia po długotrwałym leczeniu etretynatem; podobnych działań można spodziewać się przy stosowaniu acytretyny. Z tego względu u dzieci należy starannie monitorować parametry wzrastania i rozwój kości.
Należy podkreślić, że obecnie nie są znane wszystkie następstwa długotrwałego stosowania acytretyny.
Działanie promieniowania UV jest nasilone w trakcie leczenia retinoidami; pacjenci leczeni produktem Neotigason nie powinni zatem długo przebywać na słońcu i nie powinni korzystać bez nadzoru z lamp opalających. Jeżeli to konieczne, należy stosować produkty chroniące przed promieniowaniem słonecznym o wysokim faktorze ochronnym, co najmniej SPF 15.
Pacjenci z grupy wysokiego ryzyka
U pacjentów z cukrzycą, nadużywających alkoholu, otyłych, z czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego lub zaburzeniami metabolizmu lipidów poddawanych leczeniu acytretyną konieczne jest częstsze kontrolowanie stężenia lipidów w surowicy i (lub) glikemii oraz innych wskaźników ryzyka sercowo-naczyniowego, np. ciśnienia tętniczego.
U pacjentów z cukrzycą retinoidy mogą poprawiać lub pogarszać tolerancję glukozy. Z tego względu w początkowym okresie leczenia stężenie glukozy musi być monitorowane częściej niż zwykle.
U wszystkich pacjentów, u których wskaźniki ryzyka sercowo-naczyniowego nie wracają do normy lub nadal się pogarszają, należy rozważyć zmniejszenie dawki lub odstawienie acytretyny.
W ramach ogólnoświatowego nadzoru po wprowadzeniu do obrotu bardzo rzadko zgłaszano przypadki zespołu przesiąkania włośniczek (Capillary Leak Syndrome)/zespołu kwasu retinowego.
W ramach ogólnoświatowego nadzoru po wprowadzeniu do obrotu bardzo rzadko zgłaszano przypadki złuszczającego zapalenia skóry.
Zaburzenia psychiczne
U pacjentów leczonych retinoidami stosowanymi ogólnie, w tym acytretyną, zgłaszano depresję, nasilenie depresji, lęk, zmiany nastroju i zaburzenia psychotyczne. Szczególną opieką należy otoczyć pacjentów z depresją w wywiadzie. Pacjentów należy obserwować pod kątem objawów depresji i w razie potrzeby leczyć w odpowiedni sposób.
Świadomość wśród członków rodziny lub przyjaciół może pomóc w wykryciu przypadków pogorszenia stanu zdrowia psychicznego.
Produkt zawiera glukozę. Pacjenci z rzadko występującą nietolerancją glukozy i galaktozy nie powinni stosować tego produktu leczniczego.
Produkt leczniczy Neotigason zawiera sód
Ten produkt leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w jednej kapsułce twardej, to znaczy, że uznaje się go za „wolny od sodu”.