Całkowity mechanizm działania metamizolu nie jest wystarczająco zbadany. Działanie przeciwbólowe leku jest uwarunkowane jego wpływem na enzym cyklooksygenazę. Powoduje on zmniejszenie aktywności cyklooksygenazy odpowiedzialnej za produkcję prostaglandyn biorących udział w procesie powstawania bólu. Ponadto stymuluje on także uwalnianie beta-endorfin. Metamizol dzięki zmniejszeniu wychwytu zwrotnego adenozyny wykazuje również działanie spazmolityczne. Lek powoduje rozkurcz mięśni gładkich dróg moczowych, układu trawiennego oraz naczyń krwionośnych.Działanie przeciwgorączkowe opiera się na jego bezpośrednim wpływie na ośrodek termoregulacji w podwzgórzu, metamizol ogranicza również powstawanie wewnątrzustrojowych pirogenów (substancje gorączkotwórcze).
Biodostępność czynnego farmakologicznie metabolitu metamizolu (4-metylo-amino-antypiryna) jest nieco większa po podaniu doustnym niż pozajelitowym i wynosi około 90%. Przyjęcie metamizolu z posiłkiem nie ma wpływu na szybkość wchłaniania.
Metabolity metamizolu występują w połączeniach z białkami osocza:4-N-metyloaminoantypyrina na poziomie 58%;4-aminoantypiryna w 48%;4-N-formyloaminoantypiryna na poziomie 18%;4-N-acetyloaminoantypiryna w 14%.Metabolity przenikają do mleka kobiecego i przez łożysko
Metamizol po podaniu doustnym ulega hydrolizie do 4-N-metyloaminoantypyriny, która jest aktywna farmakologicznie. Następnie 4-N-metyloaminoantypyrina ulega w wątrobie reakcjom utlenienia, demetylacji i acetylacji co prowadzi do powstania:aktywnego metabolitu 4-aminoantypiryny;nieaktywnego metabolitu 4-N-acetyloaminoantypiryny;nieaktywnego metabolitu 4-N-formyloaminoantypiryny.
Po podaniu pojedynczej dawki doustnej około 96% zostaje wydalone z moczem, a tylko około 6% z kałem. Większość wydalonych metabolitów stanowiły N-acetyloaminoantypiryna i 4-N-formyloaminoantypiryna. Okres półtrwania samego metamizolu wynosi około 14 minut.
⚠️ Ostrzeżenia
Podczas stosowania metamizolu należy zachować szczególną ostrożność jeśli kiedykolwiek wcześniej występowały zaburzenia pracy szpiku kostnego. Długotrwałe stosowanie metamizolu może spowodować wystąpienie agranulocytozy (spadek stężenia granulocytów we krwi), pancytopenii (zmniejszenia ilości erytrocytów, leukocytów oraz płytek krwi w osoczu). W związku z powyższym podczas długotrwałej terapii metamizolem należy regularnie wykonywać badanie krwi.Pacjenci wykazujący nadwrażliwość na inne niesteroidowe leki przeciwzapalne lub pochodne pirazolonu powinni zachować ostrożność podczas przyjmowania metamizolu. W przypadku wystąpienia duszności, obrzęków, pokrzywki należy przerwać stosowanie leku, szczególne ryzyko dotyczy pacjentów z astmą oskrzelową, astmą analgetyczną, pokrzywką, nietolerancją alkoholu oraz niektórych substancji barwiących. W skrajnych przypadkach pacjenci uczuleni mogą doświadczyć wystąpienia reakcji anafilaktycznej lub anafilaktoidalnej.Stosowanie metamizolu należy koniecznie przerwać w razie wystąpienia:zespołu Lyella (martwicze oddzielanie się naskórka);zespołu Stevensa-Johnsona (schorzenie alergiczne polegające na pojawieniu się nadżerek i pęcherzy na skórze, narządach płciowych, w jamie ustnej).U pacjentów ze współistniejącym niedociśnieniem, niewydolnością serca, odwodnieniem oraz wysoką gorączką, może dojść do pogorszenia stanu organizmu podczas stosowania metamizolu.Lek należy stosować maksymalnie przez 3-5 dni w najmniejszej skutecznej dawce.Podczas stosowania leku może wystąpić czerwone zabarwienie moczu, jest to związane z obecnością nieszkodliwego metabolitu metamizolu.Metamizol powinien być stosowany z rozwagą w przypadku pacjentów:cierpiących na niewydolność nerek;z niewydolnością wątroby;z chorobą wrzodową żołądka lub jelit.
