Amikacyna jest antybiotykiem aminoglikozydowym, którego mechanizm działania polega na związaniu się podjednostką 30S rybosomu bakteryjnego. Na skutek tego dochodzi do zakłócenia produkcji białek niezbędnych bakterii do dalszego wzrostu i funkcjonowania.Amikacyna jest przede wszystkim skuteczna w przypadku przedstawicieli rodzajów i gatunków bakterii gram-ujemnych, takich jak:Pseudomonas;Serratia;Enterobacter;Proteus;Providencia;Acinetobacter;Klebsiella;Escherichia coli;Citrobacter freundii.Amikacyna wykazuje również aktywność wobec bakterii Gram-dodatnich tj. niektórych gatunków Streptococcus i enterokoków. Jednak ze względu na istnienie antybiotyków działających silniej na tę grupę bakterii są one rzadko wykorzystywane w tym kierunku. Jest ona jednak stosowana w przypadku metycylinoopornych szczepów Staphyllococus.
Amikacyna po podaniu miejscowym w postaci kropli do oczu oraz podczas irygacji pęcherza wchłania się w niewielkim stopniu.Substancja wchłania się bardzo szybko po podaniu domięśniowym. Maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest po upływie godziny.
Badania potwierdziły zdolność przenikania amikacyny do tkanki kostnej, płucnej, komórek serca oraz pęcherza moczowego po podaniu zwykle stosowanych dawek. Około 10-11% amikacyny występuje w postaci związanej z albuminami. Podana dawka wykazuje działanie bakteriobójcze trwające od 10 do 12 godzin.
Amikacyna jest usuwana z organizmu w postaci niezmienionej.
Amikacyna jest usuwana przez nerki. Od 94-98% podanej dawki domięśniowej jest usuwane za sprawą przesączania kłębuszkowego w nerkach. Okres półtrwania u osób z normalną czynnością nerek wynosi od dwóch do trzech godzin.
⚠️ Ostrzeżenia
Każdy antybiotyk zaordynowany przez lekarza powinien być stosowany przez określony czas, zapobiega to powstawaniu szczepów bakteryjnych uodpornionych na daną substancję czynną. Ze względu na narastającą antybiotykooporność bakterii zaleca się aby antybiotyki były stosowane po wykonaniu antybiogramu (badania wrażliwości bakterii), zgodnie z zaleceniem lekarskim.Dawka amikacyny jest zależna od wagi pacjenta, ale również od stanu nerek i współistniejących chorób słuchu. Nie potwierdzono poziomu bezpieczeństwa amikacyny stosowanej powyżej czternastu dni. W przypadku stosowania leku powyżej 7 dni, rekomendowane jest profilaktyczne wykonywanie audiogramu (badania słuchu).U pacjentów z zaburzoną czynnością nerek, w celu zminimalizowania ryzyka uszkodzenia słuchu, może być konieczne zmniejszenie dawki dobowej lub wydłużenie odstępu między pojedynczymi dawkami. Z powodu ryzyka kumulacji amikacyny w organizmie zalecane jest regularne oznaczanie stężenia leku w osoczu. Uszkodzenia słuchu powstałe w wyniku toksycznego wpływu aminoglikozydów są nieodwracalne.Należy zachować rozwagę w podawaniu amikacyny pacjentom uczulonym na inne aminoglikozydy oraz osobom z uszkodzeniami nerwu VIII powstałym w wyniku stosowania innych leków ototoksycznych.Amikacynę należy stosować ostrożnie w przypadku terapii u osób, u których zastosowano środki znieczulające, przetoczono znaczne ilości krwi (z powodu interakcji z cytrynianem używanym jako środek przeciwzakrzepowy) lub podano środki blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe. Leku nie należy również stosować w przypadku pacjentów z miastenią ze względu na ryzyko osłabienia mięśni.Z powodu nefrotoksyczności amikacyny należy dbać o odpowiednie nawodnienie pacjenta. Ryzyko uszkodzenia nerek wzrasta razem z czasem terapii. Możliwość uszkodzenia nerek zwiększa się w przypadku osób w wieku podeszłym, z tego względu podczas stosowania amikacyny należy wykonywać rutynowe badania klirensu kreatyniny. W razie pogorszenia się wyników pracy nerek, pojawienia się w moczu czerwonych lub białych krwinek należy dostosować dawkę amikacyny.Stosowanie amikacyny może doprowadzić do niekontrolowanego wzrostu uodpornionych na nią drobnoustrojów.Terapia amikacyną w postaci kropli ocznych, wymaga zachowania ostrożności gdy;wystąpi reakcja nadwrażliwości związana ze świądem i stanem zapalnym powiek;stosowane są jednocześnie inne krople do oczu (należy pamiętać o zachowaniu 15 minutowego odstępu podczas podania).
