Zespół nadwrażliwości, SJS i TEN
Nadwrażliwość na allopurynol może objawiać się w wieloraki sposób, w tym w postaci wysypki plamisto-grudkowej, zespołu nadwrażliwości (znanego również jako DRESS) oraz zespołu Stevensa-Johnsona (SJS) / toksycznej nekrolizy naskórka (TEN).
Reakcje te są rozpoznaniami klinicznymi i ustala się je na podstawie objawów klinicznych. Jeżeli takie reakcje wystąpią w dowolnej chwili podczas leczenia, należy natychmiast odstawić allopurynol. U pacjentów z zespołem nadwrażliwości oraz SJS/TEN allopurynolu nie wolno ponownie włączać. W przebiegu rozwoju nadwrażliwych reakcji skórnych korzystne może być podawanie kortykosteroidów.
Allel HLA-B*5801
Wykazano, że obecność allelu HLA-B*5801 jest związana z ryzykiem rozwoju zespołu nadwrażliwości i SJS/TEN związanych ze stosowaniem allopurynolu. Częstość występowania allelu HLA-B*5801 znacznie różni się w poszczególnych grupach etnicznych: u chińskiej populacji Han wynosi do 20%, u populacji tajskiej 8–15%, u populacji koreańskiej około 12%, a u populacji japońskiej i europejskiej 1 do 2%.
Przed rozpoczęciem leczenia allopurynolem należy rozważyć badanie przesiewowe na obecność allelu HLA-B*5801 u pacjentów z podgrup o znanej wysokiej częstości występowania tego allelu. Przewlekła choroba nerek może dodatkowo zwiększać ryzyko u tych pacjentów. Jeśli genotypowanie u pacjentów chińskiej narodowości Han, pochodzenia tajskiego lub koreańskiego nie jest dostępne, przed rozpoczęciem terapii należy starannie ocenić korzyści z leczenia i rozważyć, czy przeważają one nad możliwie wyższym ryzykiem. Stosowanie genotypowania nie jest postępowaniem ustalonym w innych populacjach pacjentów.
Jeżeli jednak wiadomo, że pacjent jest nosicielem allelu HLA-B*5801 (zwłaszcza pacjent chińskiej narodowości Han, pochodzenia tajskiego lub koreańskiego), leczenia allopurynolem nie należy rozpoczynać, jeżeli istnieją inne odpowiednie możliwości terapeutyczne i jeżeli oczekiwane korzyści z leczenia nie przewyższają ryzyka. Należy szczególnie wnikliwie monitorować ewentualne objawy zespołu nadwrażliwości lub SJS/TEN oraz poinformować pacjenta o konieczności natychmiastowego przerwania leczenia w przypadku wystąpienia pierwszych objawów. U pacjentów, u których stwierdzono brak allelu HLA-B*58:01, nadal istnieje niewielkie ryzyko SJS/TEN.
SJS/TEN może mimo wszystko wystąpić u pacjentów, u których stwierdzono nieobecność HLA-B*5801, niezależnie od ich pochodzenia etnicznego.
Zaburzenia czynności wątroby lub nerek
U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek konieczne jest stosowanie zmniejszonych dawek (patrz punkt 4.2). Pacjenci z nadciśnieniem tętniczym lub niewydolnością serca, leczeni na przykład diuretykami lub inhibitorami ACE, mogą jednocześnie mieć zmniejszoną czynność nerek, dlatego w tej grupie konieczne jest ostrożne stosowanie allopurynolu.
Przewlekła niewydolność nerek oraz jednoczesne stosowanie diuretyków (w tym tiazydowych) może prowadzić do zwiększonego ryzyka SJS/TEN wywołanego allopurynolem oraz innych ciężkich reakcji nadwrażliwości. Pacjentów należy uważnie monitorować, a w razie stwierdzenia zaburzeń czynności nerek może być konieczna modyfikacja dawki allopurynolu (patrz punkt 4.2).
Bezobjawowa hiperurykemia
Bezobjawowa hiperurykemia sama w sobie nie jest na ogół uznawana za wskazanie do stosowania allopurynolu. Odpowiednia podaż płynów oraz zmiana diety wraz z leczeniem przyczyny podstawowej mogą skorygować ten stan.
Ostry napad dny moczanowej
Leczenia allopurynolem nie rozpoczyna się, dopóki ostry napad dny moczanowej całkowicie nie ustąpi, ponieważ mogłoby to wywołać kolejne napady.
W początkowym okresie leczenia allopurynolem, podobnie jak w przypadku leków urikozurycznych, mogą wystąpić napady dnawego zapalenia stawów. Z tego względu wskazane jest stosowanie profilaktyki w postaci odpowiedniego leku przeciwzapalnego lub kolchicyny przez okres co najmniej jednego miesiąca. Szczegółowe informacje dotyczące odpowiedniego dawkowania oraz środków ostrożności i ostrzeżeń należy wyszukać w piśmiennictwie.
Jeżeli u pacjentów leczonych allopurynolem wystąpi ostry napad, należy kontynuować leczenie tymi samymi dawkami i jednocześnie leczyć ostry napad odpowiednim produktem przeciwzapalnym.
Należy unikać jednoczesnego stosowania allopurynolu z 6-merkaptopuryną lub azatiopryną, ponieważ zgłaszano przypadki zakończone zgonem (patrz punkt 4.5).
Stosowanie allopurynolu należy natychmiast przerwać, jeśli wystąpi wysypka lub inne objawy nadwrażliwości (patrz punkt 4.8).
Złogi ksantynowe
W stanach, w których częstość wytwarzania moczanów jest znacznie zwiększona (np. choroba nowotworowa i jej leczenie, zespół Lescha-Nyhana), w rzadkich przypadkach bezwzględne stężenie ksantyny w moczu może wzrosnąć na tyle, aby umożliwić powstawanie złogów w drogach moczowych. Ryzyko to można zminimalizować poprzez odpowiednie nawodnienie, w celu uzyskania optymalnego rozcieńczenia moczu.
Wpływ na kamienie nerkowe utworzone z kwasu moczowego
Odpowiednie leczenie allopurynolem prowadzi do rozpuszczenia dużych kamieni miedniczki nerkowej utworzonych z kwasu moczowego, z bardzo małym prawdopodobieństwem zaklinowania w moczowodzie.
Podczas leczenia kamieni nerkowych dnawych oraz kamieni z kwasu moczowego objętość wytwarzanego moczu powinna wynosić co najmniej dwa litry na dobę, a pH moczu powinno być utrzymywane w zakresie 6,4–6,8.
Zaburzenia tarczycy
U pacjentów długotrwale leczonych allopurynolem (5,8%) w długoterminowym otwartym badaniu kontynuacyjnym obserwowano zwiększone stężenia TSH (> 5,5 μIU/ml). Podczas stosowania allopurynolu u pacjentów ze zmienioną czynnością tarczycy konieczne jest zachowanie ostrożności.
Nietolerancja laktozy
Ten produkt leczniczy zawiera laktozę. Pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni stosować tego produktu leczniczego.
