Mechanizm przeciwmalarycznego działania proguanilu składa się z dwóch etapów. Pierwszym jest zdolność metabolitu proguanilu – cykloguanilu, do zahamowania aktywności reduktazy dihydrofolianowej, co uniemożliwia syntezę niektórych zasad azotowych, stanowiących element nici DNA i RNA. Drugim elementem mechanizmu proguanilu jest nasilenie działania innej substancji o właściwościach przeciwmalarycznych – atowakwonu. Proguanil zwiększa działanie atowakwonu, polegające na zaburzeniu czynności błony mitochondrialnej pasożytów. Oba mechanizmy prowadzą do zmniejszenia reprodukcji i przeżywalnościPlasmodium falciparumiP. vivaxw organizmie człowieka.
Proguanil dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym. Pokarm nie ma wpływu na wchłanianie substancji czynnej.
Substancja czynna występuje w połączeniu z białkami na poziomie 75 %.
Proguanil jest częściowo metabolizowany przez podjednostkę CYP2C19 cytochromu P450 i ulega biotransformacji do dwóch metabolitów cykloguanilu i 4-chlorofenylobiguanidu.
Okres półtrwania substancji czynnej i jej metabolitów wynosi zwykle od 12 do 15 godzin. Proguanil w postaci niezmienionej jak i jego metabolity są wydalane z moczem.
⚠️ Ostrzeżenia
Preparaty lecznicze zawierające proguanil mogą spowodować wystąpienie reakcji anafilaktycznej, która stanowi zagrożenie dla zdrowia pacjentów. W przypadku wystąpienia nadwrażliwości leczenie należy przerwać.Proguanil z atowakwonem nie działa na uśpione formyPlasmodium vivaxorazPlasmodium ovale. W związku z tym podczas zarażenia tym formami zarodźca zaleca się stosowanie innego leku przeciwmalarycznego o potwierdzonej skuteczności w zwalczaniu tych gatunków pierwotniaka. Brak informacji odnośnie skuteczności proguanilu w zwalczaniu ciężkich i powikłanych postaci malarii.W przypadku braku skuteczności leczenia profilaktycznego lub nawracających zakażeń wywołanych przezP. falciparumzaleca się stosowanie innego leku przeciwmalarycznego ze względu na potencjalną nieskuteczność proguanilu.U pacjentów cierpiących na ciężką biegunkę oraz wymioty charakterystyczne dla ostrej fazy malarii zaleca się stosowanie innych leków przeciwmalarycznych. W przypadku stosowania preparatów zawierających proguanil w tej grupie pacjentów wskazane jest monitorowanie ilości pasożytów we krwi. Biegunka nie wymaga dostosowania dawki proguanilu, jednak w przypadku wystąpienia wymiotów dawkę należy powtórzyć jeśli od jej przyjęcia nie minęło więcej niż sześćdziesiąt minut.Należy zachować szczególną ostrożność w przypadku jednoczesnego przyjmowania proguanilu oraz warfaryny, a także innych leków przeciwzakrzepowych ze względu na ryzyko krwawień.W przypadku pacjentów z ciężką niewydolnością nerek i współistniejącą malarią, zaleca się stosowanie innych leków przeciwmalarycznych.
