⚠️ Uyarılar
Parasetamol i�erir. Parasetamol� ilk kullananlarda veya daha �nce kullan�m hikayesi olanlarda, kullan�m�n ilk dozunda veya tekrarlayan dozlar�nda deride k�zar�kl�k, d�k�nt� veya bir deri reaksiyonu olu�abilmektedir. Bu durumda doktor ile irtibata ge�ilerek ilac�n kullan�m�n�n b�rak�lmas� ve alternatif bir tedaviye ge�ilmesi gerekmektedir. Parasetamol ile deri reaksiyonu g�zlenen ki�i bir daha bu ilac� veya parasetamol i�eren ba�ka bir ilac� kullanmamal�d�r. Bu durum, ciddi ve �l�mle sonu�lanabilen Steven Johnson Sendromu (SJS), toksik epidermal nekroliz (TEN) ve akut generalize ekzantemat�z p�st�loz (AGEP) dahil cilt reaksiyonlar�na neden olabilmektedir.
Anemisi olanlar, akci�er hastalar�, karaci�er ve b�brek fonksiyon bozuklu�u olan hastalarda doktor kontrol� alt�nda dikkatli kullan�lmal�d�r. �nceden mevcut hepatik hastal��� ya da b�brek yetmezli�i bulunan hastalarda parasetamole ba�l� karaci�er hasar� riski artt��� i�in y�ksek dozda veya uzun s�reli tedaviler esnas�nda periyodik aral�klarla karaci�er fonksiyon tetkikleri yapmak gerekebilir. B�brek yetmezli�i (kreatinin klerensi < 10 mL/dakika) halinde, doktorun parasetamol kullan�m�n�n yarar/ risk oran�n� dikkatle de�erlendirmesi gerekir. Doz ayarlamas� yap�lmal� ve hasta kesintisiz izlenmelidir.
Bir y�l boyunca g�nl�k terap�tik parasetamol dozlar� alan bir hastada hepatik nekroz ve daha k�sa s�reli olarak a��r� doz kullanan bir hastada karaci�er hasar� bildirilmi�tir.
12 – 48 saat i�inde karaci�er enzimleri y�kselebilir ve protrombin zaman� uzayabilir. Ancak klinik semptomlar dozun al�nmas�ndan 1 – 6 g�n sonras�na kadar g�r�lmeyebilir.
Akut y�ksek dozda ciddi karaci�er toksisitesine neden olur.
Eri�kinlerde kronik g�nl�k dozlarda karaci�er hasar�na neden olabilir.
Hepatotoksisite riskinden�t�r�,parasetamol,tavsiyeedilenden daha y�ksek dozlarda ya da
Terap�tik dozlarda parasetamol uygulamas� s�ras�nda serum alanin aminotransferaz (ALT) d�zeyi y�kselebilir.
Terap�tik dozlarda parasetamol ile hepatik oksidatif stresi art�ran ve hepatik glutatyon rezervini azaltan ila�lar�n e�zamanl� kullan�m�, alkolizm, sepsis veya diabetes mellitus gibi �e�itli durumlar hepatik toksisite riskinde art��a yol a�abilir.
Sepsis gibi glutatyon eksikli�i olan hastalarda, parasetamol kullan�m� metabolik asidoz riskini artt�rabilir.
Ciddi bir enfeksiyonunuz varsa bu metabolik asidoz riskini artt�rabilir. Metabolik asidoz belirtileri �unlard�r:
Derin, h�zl�, ve zorlanarak nefes al�p vermek
Mide bulant�s� ve kusma
��tahs�zl�k
Y�ksek dozlarda parasetamol�n uzun s�reli kullan�lmas� b�brek hasar�na neden olabilir.
Glutatyon seviyesi azalm��, d�zenli olarak alkol kullanan, anoreksik, d���k v�cut k�tle indeksi olan ya da beslenme yetersizli�i olan ki�ilerde karaci�er fonksiyon bozuklu�u/ hasar� tespit edilmi�tir. Bu durumlar mevcutsa dikkatli kullan�lmal�d�r.
Genelde, �zellikle di�er analjeziklerle kombinasyon halinde kesintisiz parasetamol kullan�lmas�, kal�c� b�brek hasar�na ve b�brek yetmezli�i riskine (analjezik nefropatisi) yol a�abilir.
Glukoz 6 fosfat dehidrogenaz eksikli�i olanlarda dikkatli kullan�lmal�d�r. Seyrek olarak hemoliz vakalar� g�r�lebilir.
Gilbert sendromu olan hastalar�n parasetamol kullanmas�, sar�l�k gibi klinik semptomlara ve daha belirgin hiperbilirubinemiye neden olabilir. Bundan dolay�, bu hastalar parasetamol� dikkatli kullanmal�d�rlar.
Orta d�zeyde alkol ile birlikte e�zamanl� parasetamol al�nmas�, karaci�er toksisitesi riskinde bir art��a yol a�abilir. Alkolik karaci�er hastalar�nda dikkatli kullan�lmal�d�r.
Alkol alan ki�ilerde hepatotoksisite riski nedeniyle g�nl�k al�nan parasetamol dozunun 2000 mg'� a�mamas� gerekir.
Parasetamol i�eren di�er ila�lar�n PANADOL ile e�zamanl� kullan�m�ndan ka��n�lmal�d�r. Parasetamol i�eren ba�ka ila�larla birlikte kullan�m� doz a��m�na neden olabilir. Parasetamol doz a��m� sonu�lar� karaci�er nakli ya da �l�me kadar varabilen karaci�er yetmezli�ine yol a�abilir. Parasetamol i�eren ve a�r� kesici, ate� d���r�c�, grip ve nezle semptomlar�n� giderici ya da uykuya yard�mc� ila�lar ile birlikte kullan�lmas� �nerilmez.
3-5 g�n i�inde yeni semptomlar�n olu�mas� ya da a�r�n�n ve/veya ate�in azalmamas� halinde, hastalar�n parasetamol kullanmaya son vermesi ve bir doktora dan��mas� �nerilir. PANADOL her bir tablette 0,6 mg potasyum sorbat ihtiva eder. Bu durum, b�brek fonksiyonlar�nda azalma olan hastalar ya da kontroll� potasyum diyetinde olan hastalar i�in g�z �n�nde bulundurulmal�d�r.
Propantelin gibi mide bo�almas�n� yava�latan ila�lar, parasetamol�n yava� emilmesine ve
dolay�s�yla parasetamol�n etkisinin daha ge� ortaya ��kmas�na neden olabilir.
Metoklopramid gibi mide bo�almas�n� h�zland�ran ila�lar, parasetamol�n daha h�zl� emilmesine ve dolay�s�yla parasetamol�n etkisinin daha h�zl� ba�lamas�na neden olabilir.
Baz� hipnotikler ve antiepileptik ila�lar (glutetimid, fenobarbital, fenitoin, karbamazepin, vb.) veya rifampisin gibi karaci�erde hepatik mikrozomal enzim ind�ksiyonuna sebep olan ila�lar�n tek ba��na kullan�ld���nda zarars�z olan parasetamol dozlar�yla e�zamanl� kullan�m� karaci�er hasar�na yol a�abilir. A��r� alkol t�ketimi halinde, terap�tik dozlarda bile parasetamol al�nmas� da karaci�er hasar�na neden olabilir.
Parasetamol�n kloramfenikol ile kombinasyon halinde kullan�lmas�, kloramfenikol�n yar�lanma �mr�n� uzatabilir ve dolay�s�yla bu ilac�n toksisite riskini art�rabilir.
Parasetamol (veya metabolitleri), K vitamine ba��ml� koag�lasyon fakt�r� sentezinde rol oynayan enzimler ile etkile�ir. Parasetamol ile varfarin veya kumarin t�revleri aras�ndaki etkile�imler, “uluslararas� normalle�tirilmis oran” (International Normalized Ratio, INR) de�erinde bir art��a ve kanama riskinde bir art��a neden olabilir; arada bir tek seferlik ya da birka� dozluk kullan�mda kanama �zerine belirgin bir etki beklenmemektedir. Bundan dolay�, oral antikoagulan kullanan hastalar, t�bbi denetim ve kontrol olmadan uzun s�reli parasetamol kullanmamal�d�r.
5-hidroksitriptamin (serotonin) tip 3 resept�r antagonistleri olan tropisetron ve granisetron, farmakodinamik etkile�im ile parasetamol�n analjezik etkisini tamamen bask�layabilir.
Parasetamol ve azidotimidin (AZT - zidovudin) e�zamanl� kullan�lmas� n�tropeni e�ilimini art�r�r. Bu nedenle t�bbi tavsiye olmad�k�a, parasetamol AZT ile birlikte al�nmamal�d�r.
Birden fazla a�r� kesiciyle kombinasyon tedavisinden ka��n�lmas� �nerilmektedir. Bunun hastaya ekstra bir fayda sa�lad���n� g�steren �ok az kan�t vard�r ve genelde istenmeyen etkilerde art��a yol a�maktad�r.
Parasetamol emilim h�z� metoklopramid ya da domperidon ile artabilir ve kolestiramin ile azalabilir.
St. John's Wort (
Hypericum perforatum –
sar� kantaron) parasetamol�n kan d�zeylerini azaltabilir.
Besinler ile birlikte al�nd���nda parasetamol�n emilim h�z� azalabilir.
�zel pop�lasyonlara ili�kin ek bilgiler
Veri yoktur.
Pediyatrik pop�lasyon:
Veri yoktur.