Parasetamol ve alkol: birlikte alınabilir mi? TİTCK 2026
Kısa cevap
Tek doz terapötik parasetamol (500–1000 mg) ile 1 kadeh şarap veya bira, sağlıklı bir yetişkinde genellikle güvenlidir. Risk, kronik alkol tüketimi, 3 g/günü aşan tekrarlanan dozlar veya haftada 21 üniteyi aşan alkolde belirgin artar (TİTCK, KÜB Parol/Parasetamol 2024).
Neden dikkat
Parasetamol karaciğerde metabolize olur. Küçük bir kısmı (~%5–10) CYP2E1'den geçerek NAPQI oluşturur — glutatyonla nötralize edilen toksik metabolit. Kronik alkol CYP2E1'i uyarır ve glutatyonu tüketir, terapötik dozlarda bile dengeyi hepatotoksisiteye kaydırır.
Sağlık Bakanlığı ve TGHD (Türk Gastroenteroloji Hepatoloji Derneği) parasetamolü ilaç kaynaklı akut karaciğer yetmezliğinin en sık nedeni olarak bildirmektedir.
Pratik kurallar
- Arada sırada alkol + tek doz: sağlıklı kişide ihmal edilebilir risk
- Kronik içici (>2 ünite/gün erkek, >1 ünite/gün kadın): maks 2 g/24s; kontrendikasyon yoksa ibuprofen tercih
- Asla 4 g/24s'yi aşmayın
- Alkollü geceden sonra: parasetamolden önce 8–12 saat bekleyin
Uyarı işaretleri (24–72 s)
- Sürekli bulantı, kusma
- Sağ hipokondriyum ağrısı
- Sarılık, koyu idrar
- Konfüzyon, olağandışı uyku hali
UZEM (Ulusal Zehir Danışma): 114 (7/24).
Sık sorulan sorular
Akşam yemeğinde bir kadeh şaraptan sonra Parol alabilir miyim?
Evet, sağlıklı yetişkinde arada sırada. Steatozu, hepatit B/C'niz varsa veya başka hepatotoksik ilaç (izoniazid) kullanıyorsanız kaçının.
Alkollü bir geceden sonra ne kadar beklemeliyim?
En az 8 saat, ideali ertesi gün. Parasetamolle „akşamdan kalma tedavisi" en riskli senaryodur.
İbuprofen daha güvenli mi?
Karaciğer için evet, ancak gastriti kötüleştirir ve alkolle GI kanama riskini artırır.
---
*Eczacı (PharmD) tarafından incelendi. Kaynaklar: TİTCK KÜB, Sağlık Bakanlığı, TGHD, EASL 2022. Güncelleme: Nisan 2026.*
*Tıbbi danışmanın yerini tutmaz.*
Bu bilgiler yalnızca eğitim amaçlıdır. Tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Her zaman yetkili bir sağlık uzmanına danışın.