Zespół nadwrażliwości, SJS i TEN
Nadwrażliwość na allopurynol może objawiać się na wiele sposobów, w tym wysypką plamisto-grudkową, zespołem nadwrażliwości (znanym również jako DRESS) oraz zespołem Stevensa-Johnsona (SJS)/toksycznym martwiczym oddzielaniem się naskórka (TEN).
Reakcje te są rozpoznaniami klinicznymi i są identyfikowane na podstawie objawów klinicznych. Jeśli takie reakcje wystąpią w dowolnym momencie leczenia, należy natychmiast odstawić allopurynol. U pacjentów z zespołem nadwrażliwości oraz SJS/TEN allopurynolu nie wolno ponownie wprowadzać. W przypadku rozwoju nadwrażliwych reakcji skórnych korzystne może być podawanie kortykosteroidów.
Allel HLA-B*5801
Wykazano, że występowanie allelu HLA-B*5801 jest związane z ryzykiem rozwoju zespołu nadwrażliwości oraz SJS/TEN związanych ze stosowaniem allopurynolu. Częstość występowania allelu HLA-B*5801 znacznie różni się w poszczególnych grupach etnicznych: u chińskiej populacji Han występowanie sięga 20%, u populacji tajskiej 8–15%, u populacji koreańskiej około 12%, a u populacji japońskiej i europejskiej 1 do 2%.
Przed rozpoczęciem leczenia allopurynolem należy rozważyć badanie przesiewowe w kierunku obecności allelu HLA-B*5801 u pacjentów z podgrup o znanej wysokiej częstości występowania tego allelu. Przewlekła choroba nerek może dodatkowo zwiększać ryzyko u tych pacjentów. Jeśli genotypowanie u pacjentów pochodzenia chińskiego Han, tajskiego lub koreańskiego nie jest dostępne, przed rozpoczęciem terapii należy starannie ocenić korzyści leczenia i rozważyć, czy przeważają nad możliwymi większymi zagrożeniami. Stosowanie genotypowania nie jest ustaloną praktyką w innych populacjach pacjentów.
Jeśli jednak wiadomo, że pacjent jest nosicielem allelu HLA-B*5801 (zwłaszcza u pacjentów pochodzenia chińskiego Han, tajskiego lub koreańskiego), nie należy rozpoczynać leczenia allopurynolem, jeżeli istnieją inne odpowiednie możliwości terapeutyczne i jeżeli oczekiwana korzyść z leczenia nie przewyższy jego ryzyka. Należy szczególnie uważnie monitorować ewentualne objawy zespołu nadwrażliwości lub SJS/TEN oraz poinformować pacjenta o konieczności natychmiastowego przerwania leczenia w razie pojawienia się pierwszych objawów. U pacjentów HLA-B*58:01 ujemnych nadal istnieje niewielkie ryzyko SJS/TEN.
SJS/TEN może mimo to wystąpić u pacjentów, u których stwierdzono brak HLA-B*5801, niezależnie od ich pochodzenia etnicznego.
Zaburzenia czynności wątroby lub nerek
U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek konieczne jest podawanie zmniejszonych dawek (patrz punkt
4.2
). Pacjenci z nadciśnieniem tętniczym lub niewydolnością serca, leczeni na przykład lekami moczopędnymi lub inhibitorami ACE, mogą mieć jednocześnie zmniejszoną czynność nerek, dlatego u tej grupy należy stosować allopurynol z zachowaniem ostrożności.
Przewlekła niewydolność nerek oraz jednoczesne podawanie leków moczopędnych (w tym tiazydowych) może prowadzić do zwiększonego ryzyka SJS/TEN wywołanego allopurynolem oraz innych ciężkich reakcji nadwrażliwości. Pacjentów należy starannie monitorować, a w przypadku stwierdzenia zaburzeń czynności nerek konieczne może być dostosowanie dawki allopurynolu (patrz punkt
4.2
)
Bezobjawowa hiperurykemia
Bezobjawowa hiperurykemia sama w sobie nie jest na ogół uznawana za wskazanie do stosowania allopurynolu. Wystarczająca podaż płynów i modyfikacja diety wraz z leczeniem podstawowej przyczyny mogą skorygować stan.
Ostry napad dny
Leczenia allopurynolem nie rozpoczyna się, dopóki ostry napad dny moczanowej nie ustąpi całkowicie, ponieważ mogłoby to wywołać kolejne napady.
W początkowym okresie leczenia allopurynolem, podobnie jak w przypadku leków urykozurycznych, mogą zostać wywołane napady dnawego zapalenia stawów. Z tego powodu wskazane jest stosowanie profilaktyki w postaci odpowiedniego leku przeciwzapalnego lub kolchicyny przez co najmniej miesiąc. Szczegóły dotyczące odpowiedniego dawkowania oraz środków ostrożności i ostrzeżeń należy odszukać w literaturze.
Jeśli u pacjentów leczonych allopurynolem dojdzie do ostrego napadu, należy kontynuować leczenie tymi samymi dawkami i jednocześnie leczyć ostry napad odpowiednim produktem przeciwzapalnym.
Należy unikać jednoczesnego podawania allopurynolu z 6-merkaptopuryną lub azatiopryną, ponieważ zgłaszano przypadki zakończone zgonem (patrz punkt
4.5
).
Podawanie allopurynolu powinno być natychmiast przerwane, jeśli wystąpi wysypka lub inne objawy nadwrażliwości (patrz punkt
4.8
).
Złogi ksantynowe
W stanach, w których częstość tworzenia moczanów jest znacznie zwiększona (np. choroba nowotworowa i jej leczenie, zespół Lescha-Nyhana), w rzadkich przypadkach bezwzględne stężenie ksantyny w moczu może wzrosnąć na tyle, że umożliwi tworzenie złogów w drogach moczowych. Ryzyko to można zminimalizować poprzez odpowiednie nawodnienie w celu osiągnięcia optymalnego rozcieńczenia moczu.
Wpływ na kamienie nerkowe z kwasu moczowego
Właściwe leczenie allopurynolem prowadzi do rozpuszczenia dużych kamieni miedniczki nerkowej zbudowanych z kwasu moczowego, z bardzo małym prawdopodobieństwem zaklinowania w moczowodzie.
W leczeniu kamieni nerkowych dnawych i kamieni z kwasu moczowego objętość wytwarzanego moczu powinna wynosić co najmniej dwa litry na dobę, a pH moczu powinno być utrzymywane w zakresie 6,4–6,8.
Zaburzenia czynności tarczycy
U pacjentów długotrwale leczonych allopurynolem (5,8%) w długoterminowym otwartym badaniu wydłużonym obserwowano zwiększone stężenia TSH (> 5,5 μIU/ml). Podczas podawania allopurynolu pacjentom ze zmienioną czynnością tarczycy konieczne jest zachowanie ostrożności.
Nietolerancja laktozy
Ten produkt leczniczy zawiera laktozę. Pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami nietolerancji galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zaburzeniami wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni stosować tego produktu.