Dawka paracetamolu dla dzieci: kompletny przewodnik

Krótka odpowiedź: 15 mg/kg na dawkę co 4–6 godzin, maksymalnie 4 dawki na dobę

Paracetamol (acetaminofen) to lek pierwszego wyboru przy gorączce i łagodnym bólu u dzieci od około 2. miesiąca życia. Dawkowanie ustalamy na podstawie masy ciała (nie wieku): standardowa dawka to 15 mg na kilogram co 4–6 godzin, nie przekraczając 60 mg/kg/dobę (maksimum dla dorosłego to 4 000 mg/dobę u zdrowej młodzieży).

Czy paracetamol jest zarejestrowany dla dzieci?

Tak — paracetamol jest zarejestrowany i rutynowo stosowany:

• Poniżej 2. miesiąca życia: tylko pod nadzorem pediatry (gorączka u małego niemowlęcia zawsze wymaga oceny lekarskiej)
• 2–12 miesięcy: bezpieczny w dawkach zależnych od masy
• Dzieci (1–11 lat): bezpieczny, pierwszego wyboru
• Młodzież (12+): dawkowanie dorosłych (500–1000 mg na dawkę)

Dawkowanie według masy ciała

Dla popularnej zawiesiny pediatrycznej 120 mg/5 ml:

| Masa (kg) | Dawka (mg) | ml zawiesiny 120 mg/5 ml | Częstotliwość | |---|---|---|---| | 4–6 kg | 60–90 mg | 2,5–3,75 ml | co 4–6 h | | 6–8 kg | 90–120 mg | 3,75–5 ml | co 4–6 h | | 8–10 kg | 120–150 mg | 5–6,25 ml | co 4–6 h | | 10–15 kg | 150–240 mg | 6,25–10 ml | co 4–6 h | | 15–25 kg | 240–375 mg | 10–15,5 ml | co 4–6 h | | 25–40 kg | 375–600 mg | 15,5–25 ml | co 4–6 h | | >40 kg | 500–1000 mg | dawka dorosłego | co 4–6 h |

Maksymalnie 4 dawki na dobę. Nie przekraczaj 60 mg/kg/dobę; dla większości dzieci to 4 dawki po 15 mg/kg.

Postaci dla dzieci

• Krople dla niemowląt (zwykle 100 mg/ml lub 80 mg/ml) — dla dzieci poniżej 12 mies.; użyj załączonej strzykawki
• Zawiesina pediatryczna (120 mg/5 ml lub 160 mg/5 ml) — dla dzieci 1–11 lat; użyj medycznej strzykawki dozującej, nie kuchennej łyżki
• Tabletki do żucia (80 lub 160 mg) — od 2 lat, jeśli dziecko bezpiecznie żuje
• Czopki (125 lub 250 mg) — dla dzieci wymiotujących lub odmawiających przyjmowania doustnie
• Tabletki dla dorosłych (500 mg) — tylko dla młodzieży, która potrafi bezpiecznie połykać

Ostrzeżenia specyficzne dla pediatrii

• Błędy w dawkowaniu są najczęstszą przyczyną zatrucia paracetamolem u dzieci. Używaj medycznej strzykawki, nie łyżki.
• Pomyłka stężeń: krople dla niemowląt (100 mg/ml) są znacznie bardziej stężone niż zawiesina pediatryczna (120 mg/5 ml). Zawsze sprawdzaj etykietę.
• Nie łącz z innymi produktami zawierającymi paracetamol (leki przeciwprzeziębieniowe) — przypadkowa podwójna dawka to druga najczęstsza przyczyna przedawkowania.
• Gorączka u niemowlęcia poniżej 3 miesiąca to nagły przypadek — przed podaniem leku przeciwgorączkowego skonsultuj się z lekarzem.
• Objawy przedawkowania: nudności, wymioty, ból w prawej górnej części brzucha po godzinach. Toksyczne działanie na wątrobę jest największe po 48–72 h; natychmiast skontaktuj się z toksykologią w razie podejrzenia przedawkowania.

Źródła kliniczne

• Zalecenia Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego dotyczące leczenia gorączki u dzieci.
• Wytyczne NICE CG160 „Fever in under 5s."
• American Academy of Pediatrics — „Fever and Antipyretic Use in Children" (Pediatrics 2011, aktualizacja 2022).
• ChPL paracetamolu dla dzieci (URPL) — sekcja dawkowania pediatrycznego.

Najważniejsze

Paracetamol 15 mg/kg co 4–6 godzin (maksymalnie 4 dawki/dobę) jest bezpieczny i pierwszego wyboru przy gorączce i łagodnym bólu u dzieci powyżej 2 miesiąca. Używaj właściwej medycznej strzykawki dozującej, unikaj łączenia z lekami przeciwprzeziębieniowymi i skonsultuj się z pediatrą przy niemowlętach poniżej 3 miesiąca lub przy utrzymującej się gorączce.

Zawsze używaj medycznej strzykawki dozującej — nigdy kuchennej łyżeczki. W razie wątpliwości zadzwoń do pediatry lub farmaceuty.