Zespół nadwrażliwości, SJS i TEN
Nadwrażliwość na allopurynol może objawiać się w wieloraki sposób, w tym wysypką plamisto-grudkową, zespołem nadwrażliwości (znanym również jako DRESS) oraz zespołem Stevensa-Johnsona (SJS)/toksycznym martwiczym oddzielaniem się naskórka (TEN).
Reakcje te są rozpoznaniami klinicznymi i są rozpoznawane na podstawie objawów klinicznych. Jeśli takie reakcje wystąpią w dowolnym momencie leczenia, należy natychmiast odstawić allopurynol. U pacjentów z zespołem nadwrażliwości oraz SJS/TEN nie wolno ponownie wprowadzać allopurynolu. W przypadku rozwoju skórnych reakcji nadwrażliwości korzystne może być podawanie kortykosteroidów.
Allel HLA-B*5801
Wykazano, że obecność allelu HLA-B*5801 wiąże się z ryzykiem rozwoju zespołu nadwrażliwości oraz SJS/TEN związanych z allopurynolem. Częstość występowania allelu HLA-B*5801 znacznie różni się w poszczególnych grupach etnicznych: u Chińczyków Han wynosi do 20%, u Tajów 8–15%, u Koreańczyków około 12%, a u Japończyków i Europejczyków 1–2%.
Przed rozpoczęciem leczenia allopurynolem należy rozważyć badanie przesiewowe w kierunku obecności allelu HLA-B*5801 u pacjentów z podgrup o znanej dużej częstości występowania tego allelu. Przewlekła choroba nerek może dodatkowo zwiększać ryzyko u tych pacjentów. Jeśli u pacjentów pochodzenia chińskiego Han, tajskiego lub koreańskiego nie jest dostępne genotypowanie, przed rozpoczęciem leczenia należy starannie ocenić korzyści z leczenia oraz rozważyć, czy przewyższają one możliwe większe ryzyko. Stosowanie genotypowania nie jest ugruntowanym postępowaniem w innych populacjach pacjentów.
Jeśli jednak wiadomo, że pacjent jest nosicielem allelu HLA-B*5801 (zwłaszcza pacjent pochodzenia chińskiego Han, tajskiego lub koreańskiego), nie należy rozpoczynać leczenia allopurynolem, o ile istnieją inne odpowiednie możliwości terapeutyczne i o ile przewidywana korzyść z leczenia nie przewyższa jego ryzyka. Należy szczególnie uważnie monitorować ewentualne objawy zespołu nadwrażliwości lub SJS/TEN oraz poinformować pacjenta o konieczności natychmiastowego przerwania leczenia po wystąpieniu pierwszych objawów. U pacjentów, u których stwierdzono brak allelu HLA-B*58:01, nadal istnieje niewielkie ryzyko SJS/TEN.
SJS/TEN może mimo to wystąpić u pacjentów, u których stwierdzono ujemny wynik HLA-B*5801, niezależnie od ich pochodzenia etnicznego.
Zaburzenia czynności wątroby lub nerek
U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek należy stosować zmniejszone dawki (patrz punkt
4.2
). U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym lub niewydolnością serca, leczonych na przykład lekami moczopędnymi lub inhibitorami ACE, może jednocześnie występować zaburzenie czynności nerek, dlatego w tej grupie należy stosować allopurynol z zachowaniem ostrożności.
Przewlekła niewydolność nerek oraz jednoczesne stosowanie leków moczopędnych (w tym tiazydowych) może prowadzić do zwiększonego ryzyka SJS/TEN wywołanego przez allopurynol oraz innych ciężkich reakcji nadwrażliwości. Pacjentów należy uważnie monitorować, a w przypadku zaobserwowania zaburzenia czynności nerek może być konieczna modyfikacja dawki allopurynolu (patrz punkt
4.2
).
Bezobjawowa hiperurykemia
Bezobjawowa hiperurykemia sama w sobie nie jest na ogół uważana za wskazanie do stosowania allopurynolu. Odpowiednia podaż płynów i modyfikacja diety wraz z leczeniem przyczyny podstawowej mogą poprawić ten stan.
Ostry napad dny moczanowej
Leczenia allopurynolem nie rozpoczyna się do czasu całkowitego ustąpienia ostrego napadu dny, ponieważ mogłoby to wywołać kolejne napady.
W początkowym okresie leczenia allopurynolem, podobnie jak w przypadku leków urykozurycznych, mogą wystąpić napady dnawego zapalenia stawów. Z tego powodu wskazane jest podawanie profilaktyki w postaci odpowiedniego leku przeciwzapalnego lub kolchicyny przez co najmniej miesiąc. Szczegółowe informacje na temat odpowiedniego dawkowania oraz środków ostrożności i ostrzeżeń należy znaleźć w piśmiennictwie.
Jeśli u pacjentów leczonych allopurynolem wystąpi ostry napad, należy kontynuować leczenie tymi samymi dawkami i jednocześnie leczyć ostry napad odpowiednim lekiem przeciwzapalnym.
Należy unikać jednoczesnego stosowania allopurynolu z 6-merkaptopuryną lub azatiopryną, ponieważ zgłaszano przypadki zakończone zgonem (patrz punkt
4.5
).
Podawanie allopurynolu należy natychmiast przerwać w przypadku wystąpienia wysypki lub innych objawów nadwrażliwości (patrz punkt
4.8
).
Złogi ksantynowe
W stanach, w których szybkość powstawania moczanów jest znacznie zwiększona (np. choroba nowotworowa i jej leczenie, zespół Lescha-Nyhana), w rzadkich przypadkach bezwzględne stężenie ksantyny w moczu może wzrosnąć na tyle, że umożliwi powstanie złogów w drogach moczowych. Ryzyko to można zminimalizować poprzez odpowiednie nawodnienie w celu uzyskania optymalnego rozcieńczenia moczu.
Wpływ na kamienie nerkowe utworzone z kwasu moczowego
Odpowiednie leczenie allopurynolem doprowadzi do rozpuszczenia dużych kamieni miedniczki nerkowej utworzonych z kwasu moczowego, przy bardzo małym prawdopodobieństwie zaklinowania w moczowodzie.
W leczeniu nerkowych kamieni dnawych oraz kamieni z kwasu moczowego objętość wytwarzanego moczu powinna wynosić co najmniej dwa litry na dobę, a pH moczu powinno być utrzymywane w zakresie 6,4–6,8.
Zaburzenia tarczycy
U pacjentów długotrwale leczonych allopurynolem (5,8%) w długoterminowym otwartym badaniu przedłużonym obserwowano zwiększone stężenia TSH (> 5,5 μIU/ml). Podczas podawania allopurynolu pacjentom z zaburzeniami czynności tarczycy konieczne jest zachowanie ostrożności.
Nietolerancja laktozy
Ten produkt leczniczy zawiera laktozę. Pacjenci z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni stosować tego produktu leczniczego.