Grupa farmakoterapeutyczna: glikokortykosteroidy, kod ATC: H02AB18
Mechanizm działania
Wamorolon jest dysocjacyjnym kortykosteroidem, który wybiórczo wiąże się z receptorem glikokortykosteroidowym, co w wyniku hamowania transkrypcji genów zależnych od NF-kB wywołuje działanie przeciwzapalne, ale prowadzi do mniejszej aktywacji transkrypcji innych genów. Ponadto wamorolon hamuje aktywację receptora mineralokortykoidowego przez aldosteron. Ze względu na swoją swoistą strukturę wamorolon prawdopodobnie nie jest substratem dehydrogenazy 11β-hydroksysteroidowej, a zatem nie podlega miejscowej amplifikacji tkankowej. Dokładny mechanizm działania terapeutycznego wamorolonu u pacjentów z dystrofią mięśniową Duchenne'a nie jest znany.
Działanie farmakodynamiczne
W badaniach klinicznych leczenie wamorolonem prowadziło do zależnego od dawki obniżenia porannych stężeń kortyzolu. W badaniach klinicznych z wamorolonem obserwowano zależne od dawki zwiększenie wartości hemoglobiny i hematokrytu oraz liczby erytrocytów, leukocytów i limfocytów. Nie obserwowano istotnych zmian średniej liczby neutrofilów ani granulocytów niedojrzałych. Wartości cholesterolu HDL (lipoproteiny o dużej gęstości) i triacylogliceroli zwiększały się zależnie od dawki. W okresie do 30 miesięcy leczenia nie stwierdzono istotnego wpływu na metabolizm glukozy.
Podawanie wamorolonu przez 48 tygodni nie powodowało w badaniach klinicznych — w przeciwieństwie do kortykosteroidów — zmniejszenia metabolizmu kostnego, ocenianego za pomocą markerów obrotu kostnego, ani istotnego zmniejszenia parametrów mineralizacji kręgosłupa lędźwiowego, ocenianych za pomocą dwuwiązkowej absorpcjometrii rentgenowskiej (DXA, Dual-Energy X-Ray Absorptiometry). Ryzyko złamań kości u pacjentów z dystrofią mięśniową Duchenne'a leczonych wamorolonem nie zostało ustalone.
Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania
Skuteczność produktu leczniczego AGAMREE w leczeniu dystrofii mięśniowej Duchenne'a oceniano w badaniu 1, które było wieloośrodkowym, randomizowanym, podwójnie zaślepionym, kontrolowanym placebo i aktywnym komparatorem badaniem z grupami równoległymi, trwającym 24 tygodnie, po którym nastąpiła podwójnie zaślepiona faza przedłużona badania. Populację badania stanowiło 121 pacjentów pediatrycznych płci męskiej z potwierdzonym rozpoznaniem dystrofii mięśniowej Duchenne'a, którzy w chwili włączenia do badania byli w wieku od 4 do 7 lat, nie byli leczeni kortykosteroidami i byli leczeni ambulatoryjnie.
W badaniu 1 121 pacjentów zrandomizowano do jednego z następujących schematów leczenia: wamorolon w dawce 6 mg/kg/dobę (n = 30), wamorolon w dawce 2 mg/kg/dobę (n = 30), aktywny komparator prednizon w dawce 0,75 mg/kg/dobę (n = 31) lub placebo (n = 30). Po 24 tygodniach (okres 1, pierwszorzędowa analiza skuteczności) pacjenci otrzymujący prednizon lub placebo zostali przypisani zgodnie z pierwotnie ustalonym planem randomizacji na kolejne 20 tygodni leczenia (okres 2) do grupy leczonej wamorolonem w dawce 6 mg/kg/dobę lub do grupy leczonej wamorolonem w dawce 2 mg/kg/dobę.
W badaniu 1 skuteczność oceniano na podstawie zmiany szybkości w teście czasu do wstania (Time to Stand Test, TTSTAND) po 24 tygodniach leczenia w stosunku do wartości wyjściowej, porównując grupę leczoną wamorolonem w dawce 6 mg/kg/dobę z grupą otrzymującą placebo. Wcześniej zdefiniowana hierarchiczna analiza odpowiednich drugorzędowych punktów końcowych obejmowała zmianę szybkości w teście TTSTAND w grupie leczonej wamorolonem w dawce 2 mg/kg/dobę w porównaniu z grupą otrzymującą placebo oraz zmianę w stosunku do wartości wyjściowej dystansu w teście sześciominutowego marszu (6 Minute Walk Test, 6MWT) w grupie leczonej najpierw wamorolonem w dawce 6 mg/kg/dobę, a następnie 2 mg/kg/dobę w porównaniu z grupą otrzymującą placebo.
Leczenie wamorolonem w dawce 6 mg/kg/dobę, a następnie w dawce 2 mg/kg/dobę, doprowadziło w porównaniu z placebo do istotnej statystycznie poprawy pod względem zmiany szybkości w teście TTSTAND oraz zmiany dystansu w teście 6MWT, przy porównaniu wartości wyjściowej z wartością po 24 tygodniach leczenia (patrz tabela 2). Badanie 1 nie zostało zaprojektowane w taki sposób, aby przy porównywaniu grup leczonych różnymi dawkami wamorolonu i grupy leczonej prednizonem zachować całkowity poziom błędu typu I, dlatego całościową ocenę różnic w leczeniu (wyrażoną jako procentowa zmiana w stosunku do wartości wyjściowej z 95% przedziałami ufności) przedstawiono dla tych punktów końcowych na rysunku 1.
Tabela 3: Analiza zmiany w 24. tygodniu leczenia w stosunku do wartości wyjściowej w trakcie leczenia wamorolonem w dawce 6 mg/kg/dobę lub w dawce 2 mg/kg/dobę w porównaniu z placebo (badanie 1)
Szybkość w teście TTSTAND (wstanie/s) / TTSTAND w sekundach (s/wstanie)
Placebo
Wamorolon w dawce 2 mg/kg/dobę
Wamorolon w dawce 6 mg/kg/dobę
Prednizon w dawce 0,75 mg/kg/dobę
Wyjściowa średnia wartość wstanie/s Wyjściowa średnia wartość s/wstanie
0,20 5,555
0,18 6,07
0,19 5,97
0,22 4,92
Średnia zmiana w 24. tygodniu leczenia Wstanie/s Poprawa pod względem s/wstanie
-0,012 -0,62
0,031 0,31
0,046 1,05
0,066 1,24
Różnice w stosunku do placebo* Wstanie/s s/wstanie
-
0,043 (0,007; 0,079) 0,927 (0,042; 1,895)
0,059 (0,022; 0,095) 1,67 (0,684; 2,658)
nie dotyczy nie dotyczy
Wartość p
-
0,020
0,002
nie dotyczy
Dystans w teście 6MWT (w metrach)
Placebo
Wamorolon w dawce 2 mg/kg/dobę
Wamorolon w dawce 6 mg/kg/dobę
Prednizon w dawce 0,75 mg/kg/dobę
Wyjściowa średnia wartość (m)
354,5
316,1
312,5
343,3
Średnia zmiana w 24. tygodniu leczenia
-11,4
+25,0
+24,6
+44,1
Różnice w stosunku do placebo*
-
36,3 (8,3; 64,4)
35,9 (8,0; 63,9)
nie dotyczy
Wartość p
-
0,011
0,012
nie dotyczy
Średnie zmiany i różnice są średnimi wartościami najmniejszych kwadratów (least-squares mean, LSM) opartymi na modelach oraz średnimi różnicami.
Wartości dodatnie oznaczają poprawę w stosunku do wartości wyjściowej. * Różnice LSM przedstawione z 95% przedziałem ufności (CI).
Rysunek 1 Porównanie wamorolonu z prednizonem w testach funkcji ruchowych z mierzonym czasem, na podstawie analizy jako procentowej zmiany w stosunku do wartości wyjściowej (populacja mITT-1)
Szybkość w teście TTSTAND (VAM 6 mg/kg/dobę vs PDN)
Punkt końcowy (porównanie)
6MWT
(VAM 6 mg/kg/dobę vs PDN)
Szybkość w teście TTSTAND (VAM 2 mg/kg/dobę vs PDN)
6MWT
(VAM 2 mg/kg/dobę vs PDN)
Różnica w % (95% CI)
Dane z testów standaryzowano za pomocą procentowej zmiany w stosunku do wartości wyjściowej jako punktu końcowego. Zmiany w percentylu obliczono zgodnie ze wzorem: (wartość podczas wizyty kontrolnej – wartość wyjściowa) / wartość wyjściowa x 100%. VAM: wamorolon; PDN: prednizon.
Wszystkie wartości zmian procentowych dla tych dwóch punktów końcowych wprowadzono do jednego modelu statystycznego (MMRM).
W przypadku wamorolonu w dawce 6 mg/kg/dobę poprawa we wszystkich badanych parametrach funkcji kończyn dolnych obserwowana w 24. tygodniu leczenia była w dużej mierze utrzymana również w 48. tygodniu leczenia. Natomiast wyniki dotyczące skuteczności wamorolonu w dawce 2 mg/kg/dobę były raczej sprzeczne, z pogorszeniem odpowiednich parametrów funkcji ruchowych w 48. tygodniu leczenia, tj. szybkości w teście TTSTAND i wyniku w teście 6MWT. Stanowiły one istotne klinicznie różnice w porównaniu z wamorolonem w dawce 6 mg/kg/dobę, jednak były jedynie minimalnym zmniejszeniem wyniku NSAA.
Wydaje się, że u pacjentów, którzy w trakcie badania 1 zostali przeniesieni z prednizonu w dawce 0,75 mg/kg/dobę (okres 1) na wamorolon w dawce 6 mg/kg/dobę (okres 2), korzyść w zakresie tych punktów końcowych funkcji ruchowych została utrzymana, podczas gdy u pacjentów, którzy zostali przeniesieni na wamorolon w dawce 2 mg/kg/dobę, obserwowano pogorszenie.
Przy włączaniu do badania dzieci w grupach leczonych wamorolonem były pod względem wzrostu niższe (mediana -0,74 SD dla Z-score wzrostu w leczeniu dawką 2 mg/kg/dobę i -1,04 SD dla Z-score wzrostu w leczeniu dawką 6 mg/kg/dobę) niż dzieci, którym podawano placebo (-0,54 SD) lub prednizon w dawce 0,75 mg/kg/dobę (-0,56 SD). Po 24 tygodniach zmiana percentyla i Z-score wzrostu u dzieci leczonych wamorolonem była podobna jak u dzieci, którym podawano placebo, podczas gdy u dzieci leczonych prednizonem parametry te uległy zmniejszeniu. W badaniu 1 podczas podawania wamorolonu przez 48 tygodni percentyle i Z-score wzrostu nie uległy zmniejszeniu. Po przejściu z prednizonu po 24 tygodniach (okres 1) na wamorolon w okresie 2 pacjenci wykazywali zwiększenie średnich i medianowych wartości Z-score wzrostu aż do 48. tygodnia.
Ostrzeżenia
Zmiany czynności endokrynnej
Wamorolon powoduje zmiany czynności endokrynnej, szczególnie podczas długotrwałego stosowania.
Na zwiększone ryzyko działań endokrynnych mogą być także narażeni pacjenci ze zmienioną czynnością tarczycy lub z guzem chromochłonnym.
Ryzyko niewydolności kory nadnerczy
Podawanie wamorolonu prowadzi do zależnej od dawki, odwracalnej supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, co może prowadzić do wtórnej niewydolności kory nadnerczy, która może utrzymywać się przez kilka miesięcy po przerwaniu długotrwałego leczenia. Stopień wywołanej przewlekłej niewydolności kory nadnerczy różni się u poszczególnych pacjentów i zależy od dawki oraz czasu trwania leczenia.
W przypadku zwiększonego stresu lub nagłego zmniejszenia bądź odstawienia dawki wamorolonu może wystąpić ostra niewydolność kory nadnerczy (znana również jako przełom nadnerczowy), co może prowadzić do zgonu. Objawami przełomu nadnerczowego mogą być nadmierne zmęczenie, nieoczekiwane osłabienie, wymioty, zawroty głowy lub splątanie. Ryzyko zmniejsza się przez stopniowe zmniejszanie dawki lub zakończenie leczenia (patrz punkt 4.2).
Podczas zwiększonego stresu, takiego jak ostre zakażenie, uraz lub zabieg chirurgiczny, pacjentów należy monitorować pod kątem objawów ostrej niewydolności kory nadnerczy, a zwykłe leczenie produktem AGAMREE należy czasowo uzupełnić systemowym hydrokortyzonem, aby zapobiec ryzyku przełomu nadnerczowego.
Brak dostępnych danych dotyczących skutków zwiększenia dawki produktu AGAMREE w sytuacjach zwiększonego stresu.
Pacjentowi należy zalecić noszenie przy sobie karty pacjenta, w której zawarte są ważne informacje dotyczące bezpieczeństwa odnoszące się do wczesnego rozpoznania przełomu nadnerczowego i jego leczenia.
Po nagłym przerwaniu leczenia glikokortykosteroidami może wystąpić również „zespół odstawienny" steroidów, który pozornie nie jest związany z niewydolnością kory nadnerczy. Do objawów tego zespołu należą m.in. jadłowstręt, nudności, wymioty, letarg, ból głowy, gorączka, ból stawów, złuszczanie naskórka, bóle mięśni i (lub) zmniejszenie masy ciała. Zakłada się, że skutki te są spowodowane raczej nagłą zmianą stężenia glikokortykosteroidów niż ich niskim stężeniem.
Przejście z leczenia glikokortykosteroidami na produkt AGAMREE
Pacjenci mogą być przeniesieni z leczenia doustnymi glikokortykosteroidami (takimi jak prednizon lub deflazakort) na produkt AGAMREE bez konieczności przerwania leczenia lub wcześniejszego zmniejszenia dawki glikokortykosteroidów. W celu zmniejszenia ryzyka przełomu nadnerczowego pacjenci, którzy wcześniej długotrwale stosowali glikokortykosteroidy, powinni zostać przeniesieni na produkt AGAMREE w dawce 6 mg/kg/dobę.
Zwiększenie masy ciała
Wamorolon jest związany z zależnym od dawki zwiększeniem apetytu i zwiększeniem masy ciała, zwłaszcza w pierwszych miesiącach leczenia. Przed leczeniem produktem AGAMREE i w jego trakcie należy udzielać porad dotyczących diety odpowiedniej do wieku, zgodnie z ogólnymi zaleceniami dotyczącymi żywienia pacjentów z dystrofią mięśniową Duchenne'a.
Co należy wziąć pod uwagę przy stosowaniu u pacjentów ze zmienioną czynnością tarczycy
Klirens metaboliczny glikokortykosteroidów może być zmniejszony u pacjentów ze zmniejszoną czynnością tarczycy, a zwiększony u pacjentów ze zwiększoną czynnością tarczycy. Nie wiadomo, czy dotyczy to również wamorolonu, jednak zmiany czynności tarczycy pacjenta mogą wymagać modyfikacji dawki.
Działania okulistyczne
Podawanie glikokortykosteroidów może wywołać zaćmę podtorebkową tylną, jaskrę z możliwym uszkodzeniem nerwów wzrokowych oraz może zwiększyć ryzyko wtórnych zakażeń oczu wywołanych przez bakterie, grzyby lub wirusy.
Ryzyko działań okulistycznych w trakcie podawania produktu AGAMREE nie jest znane.
Zwiększone ryzyko zakażeń
Supresja odpowiedzi zapalnej oraz czynności układu immunologicznego może zwiększyć podatność na zakażenia oraz nasilenie zakażeń. Może dojść do aktywacji zakażeń utajonych lub zaostrzenia zakażeń współistniejących. Objawy kliniczne mogą być często nietypowe, a ciężkie zakażenia mogą być maskowane i mogą osiągnąć zaawansowane stadium, zanim zostaną rozpoznane.
Zakażenia te mogą być ciężkie i niekiedy śmiertelne.
Chociaż w badaniach klinicznych nie obserwowano w związku z wamorolonem zwiększonej częstości występowania ani ciężkości zakażeń, zwiększonego ryzyka zakażeń nie można wykluczyć ze względu na ograniczone długoterminowe doświadczenie.
Należy monitorować rozwój zakażeń. U pacjentów z objawami zakażenia, którzy są długotrwale leczeni wamorolonem, należy zastosować odpowiednie metody diagnostyczne i terapeutyczne. U pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zakażeniami leczonych wamorolonem należy rozważyć dodatkowe podawanie hydrokortyzonu.
Cukrzyca
Długotrwałe leczenie kortykosteroidami może zwiększyć ryzyko cukrzycy.
W badaniach klinicznych z wamorolonem nie obserwowano istotnych klinicznie zmian metabolizmu glukozy. Dane długoterminowe są ograniczone. U pacjentów długotrwale leczonych wamorolonem należy regularnie monitorować stężenie glukozy we krwi.
Szczepienia
U pacjentów leczonych glikokortykosteroidami może wystąpić zmiana odpowiedzi na szczepionki żywe lub żywe atenuowane.
Ryzyko związane ze stosowaniem produktu AGAMREE nie jest znane.
Szczepionki żywe atenuowane lub żywe należy podać co najmniej 6 tygodni przed rozpoczęciem leczenia produktem AGAMREE.
Pacjentów, którzy dotychczas nie przebyli ospy wietrznej ani nie zostali przeciwko niej zaszczepieni, należy przed rozpoczęciem leczenia produktem AGAMREE zaszczepić przeciwko wirusowi varicella zoster.
Zdarzenia zakrzepowo-zatorowe
W badaniach obserwacyjnych z glikokortykosteroidami wykazano zwiększone ryzyko choroby zakrzepowo-zatorowej (w tym żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej), zwłaszcza przy większych dawkach skumulowanych glikokortykosteroidów.
Ryzyko związane ze stosowaniem produktu AGAMREE nie jest znane. U pacjentów, którzy mają lub mogą mieć predyspozycje do zaburzeń zakrzepowo-zatorowych, należy stosować produkt AGAMREE z zachowaniem ostrożności.
Anafilaksja
U pacjentów leczonych glikokortykosteroidami obserwowano rzadkie przypadki anafilaksji.
Wamorolon jest strukturalnie podobny do glikokortykosteroidów i w leczeniu pacjentów ze znaną nadwrażliwością na glikokortykosteroidy należy go stosować z zachowaniem ostrożności.
Zaburzenia czynności wątroby
Wamorolon nie był badany u pacjentów z istniejącymi wcześniej ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C wg Childa i Pugha) i u tych pacjentów nie wolno go stosować (patrz punkt 4.3).
Jednoczesne stosowanie z innymi produktami leczniczymi
Substraty UGT
Potencjał interakcji lekowych z substratami UGT nie został w pełni oceniony, dlatego należy unikać stosowania wszystkich inhibitorów substratów UGT w jednoczesnej terapii, a jeśli ich stosowanie jest medycznie konieczne, należy zachować ostrożność.
Substancje pomocnicze
Sodu benzoesan
Ten produkt leczniczy zawiera 1 mg sodu benzoesanu w jednym ml, co odpowiada 100 mg/100 ml.
Sód
Ten produkt leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w 7,5 ml, to znaczy, że produkt uznaje się za „wolny od sodu".