Statyny i cholesterol: Co każdy pacjent powinien wiedzieć

Statyny należą do najlepiej zbadanych leków w historii medycyny. Od zatwierdzenia lowastatyny w 1987 roku, ta klasa leków fundamentalnie zmieniła leczenie chorób sercowo-naczyniowych.

Statyny hamują reduktazę HMG-CoA, kluczowy enzym w syntezie cholesterolu w wątrobie. Wątroba kompensuje zmniejszoną produkcję poprzez zwiększenie liczby receptorów LDL, wychwytujących więcej cholesterolu LDL z krwi. Efekt netto to 30–55% redukcja cholesterolu LDL.

Statyny wysokiej intensywności (atorwastatyna 40–80 mg, rosuwastatyna 20–40 mg) obniżają LDL o ≥50%. Statyny umiarkowanej intensywności (atorwastatyna 10–20 mg, simwastatyna 20–40 mg) obniżają LDL o 30–49%.

Mialgia dotyczy 5–10% pacjentów, ale prawdziwa miopatia (<0,1%) i rabdomioliza (<0,01%) są rzadkie. Efekt nocebo odgrywa znaczącą rolę. Statyny nieznacznie zwiększają ryzyko cukrzycy typu 2, ale korzyści sercowo-naczyniowe zdecydowanie przewyższają to ryzyko.

Zgłoś niewyjaśnione bóle mięśni, ciemny mocz lub nietypowe zmęczenie. Nigdy nie odstawiaj statyn samodzielnie — nagłe przerwanie może zwiększyć ryzyko sercowo-naczyniowe.