Zrozumienie leków na cukrzycę

Cukrzyca dotyka ponad 500 milionów ludzi na świecie, a kontrola poziomu glukozy zwykle wymaga leków. Krajobraz leczenia cukrzycy znacznie się rozszerzył w ostatnich latach.

Metformina pozostaje złotym standardem cukrzycy typu 2. Działa głównie zmniejszając produkcję glukozy w wątrobie i poprawiając wrażliwość na insulinę. Nie powoduje hipoglikemii ani przyrostu masy ciała. Najczęstsze skutki uboczne to dolegliwości żołądkowo-jelitowe.

Sulfonylomoczniki (glimepiryd, gliklazyd) stymulują trzustkę do wydzielania insuliny. Są skuteczne i tanie, ale niosą ryzyko hipoglikemii i przyrostu masy. Meglitynidy (repaglinid) działają podobnie, ale krócej.

Agoniści GLP-1 (semaglutyd/Ozempic, liraglutyd/Victoza) zrewolucjonizowali leczenie. Stymulują insulinę tylko przy wysokim cukrze, spowalniają opróżnianie żołądka, promują utratę wagi (5-15%) i wykazują ochronę sercowo-naczyniową. Podawane jako zastrzyki tygodniowe lub dzienne.

Inhibitory SGLT2 (empagliflozyna/Jardiance, dapagliflozyna/Forxiga) blokują wchłanianie glukozy w nerkach. Oprócz kontroli cukru zapewniają ochronę serca i nerek oraz promują utratę wagi. Ważne: zwiększają ryzyko zakażeń dróg moczowych.

Insulina jest niezbędna dla wszystkich diabetyków typu 1 i wielu typu 2. Typy insuliny:

- Szybkodziałająca (lispro, aspart) — początek 15 min

- Długodziałająca (glargina/Lantus) — 24 godziny

- Ultradługodziałająca (degludek/Tresiba) — 42+ godzin

Właściwe przechowywanie insuliny i rotacja miejsc wstrzyknięć są kluczowe.

Leczenie cukrzycy nie jest uniwersalne. Plan leczenia powinien być regularnie weryfikowany na podstawie HbA1c, wzorców glikemii, skutków ubocznych i czynników ryzyka. Nigdy nie zmieniaj leków bez konsultacji z lekarzem.